Байес спам-фильтрҙарын, улар һылтанмалар буйынса үтеп, икенсе яҡта нимә көткәнен тикшерһен өсөн ҡулайлаштырып, уларҙың теүәллеген арттырыу мөмкин булыр ине моғайын. death2spam-дан Ричард Джоуси (Richard Jowsey) быны хәҙер икеле осраҡтарҙа ҡуллана һәм яҡшы эшләй тип хәбәр итә.
Ни өсөн быны икеле осраҡтарҙа ғына эшләргә? Һәм ни өсөн бары бер тапҡыр ғына?
Мин Фильтрҙар спамды юҡ итерме? мәҡәләһендә телгә алғанса, спамдағы бөтә url-дар буйынса үтеү ҡыҙыҡлы бер өҫтәмә эффект бирер ине. Әгәр популяр электрон почта клиенттары спамды фильтрлау өсөн шулай эшләһә, спам таратыусының серверҙары етди һөжүмгә дусар булыр ине. Был турала күберәк уйланған һайын, идея шул тиклем яҡшыраҡ күренә бара. Был ябай ғына ҡыҙыҡ түгел; спам таратыусыларға бынан да теүәлерәк контрһөжүмде күҙ алдына килтереүе ауыр булыр ине.
Шуға күрә спам-фильтрҙар өҫтөндә эшләүселәргә өҫтәмә функция тәҡдим иткем килә: «язалау» («punish») режимы; ул ҡабыҙылған осраҡта, шикле спамдағы һәр url буйынса робот n тапҡыр үтергә тейеш, бында n файҙаланыусы тарафынан билдәләнә ала. [1]
Күптәр билдәләүенсә, хәҙерге электрон почта системаһының төп проблемаларының береһе — уның сиктән тыш пассив булыуында. Ул һеҙ нимә ҡушһағыҙ, шуны эшләй. Әлегә тиклем был проблеманы хәл итеү буйынса бөтә тәҡдимдәр яңы протоколдарға бәйле ине. Был осраҡта иһә улар кәрәкмәйәсәк.
Әгәр киң ҡулланылһа, мәғлүмәтте үҙаллы тейәп алыусы спам-фильтрҙар электрон почта системаһын яуап һөжүме яһарға мәжбүр итер ине. Әлегә тиклем спам таратыусының файҙаһына эшләгән спамдың ғәйәт ҙур күләме, кире осоп йөҙөнә бәрелгән ботаҡ кеүек, хәҙер уның үҙенә ҡаршы эшләр ине. Мәғлүмәтте үҙаллы тейәп алыусы спам-фильтрҙар спам таратыусының сығымдарын арттырыр, ә һатыуҙарын кәметер ине: трафик өсөн сығымдары сиктән тыш артыр, ә серверҙары йөкләнеш аҫтында туҡтап ҡалыр ине, һәм был спамға яуап бирергә теләүселәр өсөн уларҙы асылмай торған итер ине.
Сәғәтенә миллион хат сығар — серверҙарыңа сәғәтенә миллион һорау ал.
Беҙ бының бары шикле спамдарға ҡарата ғына эшләнәсәгенә инанырға тейешбеҙ. Ҡағиҙә булараҡ, миллионлаған кешегә ебәрелгән теләһә ниндәй url спам һылтанмаһы булыуы ихтимал, шуға күрә һәр хаттағы һәр бер http-һорауҙы ебәреү һәр ваҡыт тиерлек яҡшы эшләйәсәк. Ләкин быға тап килмәгән бер нисә осраҡ бар: мәҫәлән, Yahoo Mail һәм Hotmail кеүек бушлай электрон почта хеҙмәттәренән ебәрелгән хаттарҙың аҫтындағы url-дар.
Бындай сайттарҙы һаҡлау һәм яуыз ниәттә файҙаланыуға юл ҡуймау өсөн, үҙаллы тейәп алыуҙы спам аша рекламаланған сайттарҙың ҡара исемлектәре менән берләштерергә кәрәк. Бары ҡара исемлектәге сайттар буйынса ғына үтеү башҡарыласаҡ, һәм сайттар ҡара исемлеккә кешеләр тарафынан тикшерелгәндән һуң ғына индереләсәк. Спамдың ғүмер оҙайлығы кәм тигәндә бер нисә сәғәт тәшкил итергә тейеш, шуға күрә яңы сайтты таратҡан спамға ҡамасаулау өсөн бындай исемлекте ваҡытында яңыртыу еңел булырға тейеш. [2]
Ҙур күләмдә үҙаллы тейәп алыу юғары тиҙлекле бәйләнештә булған ҡулланыусылар өсөн генә ҡулай булыр ине, әммә спам таратыусыларға етди ҡыйынлыҡтар тыуҙырыу өсөн улар ҙа етәрлек. Ысынында, был хәл итеү юлы проблеманы шәп кенә сағылдыра. Спам менән бәйле проблема шунда: бер нисә иҫәр кешегә барып етер өсөн, спам таратыусы хаттарҙы бөтәһенә лә ебәрә. Алданмаған а mail алыусылар — фәҡәт өҫтәмә зыян күреүселәр генә. Ләкин алданмаған күпселек халыҡ үҙҙәренә килгән спамдан, тиҙ ышаныусыларҙың уға яуап биреүен туҡтатмайынса (йәки туҡтатыу менән янамайынса), ҡотола алмаясаҡ. Мәғлүмәтте үҙаллы тейәп алыусы спам-фильтрҙар уларға быны эшләү юлын тәҡдим итә.
Был спамды юҡ итерме? Бөтөнләй үк түгел. Иң ҙур спам таратыусылар үҙ серверҙарын үҙаллы тейәп алыусы фильтрҙарҙан һаҡлай алыр ине, моғайын. Шулай ҙа, улар өсөн быны эшләүҙең иң еңел һәм арзан ысулы — хаттарына яҙылыуҙан баш тартыу өсөн ысын эшләгән һылтанмалар өҫтәү булыр ине. Һәм был вағыраҡ спамсылар өсөн, шулай уҡ үҙҙәрен танытыу өсөн спам таратыусыларҙы яллаған «законлы» сайттар өсөн кәрәкле булыр ине. Шулай итеп, әгәр үҙаллы тейәп алыусы фильтрҙар киң таралһа, улар үҙаллы яҙылыуҙан баш тартыусы фильтрҙарға әйләнер ине.
Был осраҡта спам, операцион системаларҙың ҡатып ҡалыуы, вирустар һәм ҡалҡып сыҡҡан тәҙрәләр кеүек, кәрәкле программа тәьминәтен ҡулланырға иренмәгән кешеләргә генә зыян килтерә торған бәләләрҙең береһенә әйләнер ине.
Иҫкәрмәләр
[1] Үҙаллы тейәп алыусы фильтрҙар йүнәлтеүҙәр (redirects) буйынса үтергә тейеш, һәм ҡайһы бер осраҡтарҙа (мәҫәлән, «бында баҫығыҙ» тигән ябай биттәрҙә) һылтанмалар буйынса берҙән күберәк кимәлгә үтергә тейеш буласаҡ. Шулай уҡ http-һорауҙарҙың популяр веб-браузерҙарҙыҡынан, шул иҫәптән уларҙың тәртибенән һәм referrer-ҙан, айырылмауын тәьмин итегеҙ.
[2] Әгәр яуап x ваҡыт эсендә кире ҡайтмаһа, яуапты спамдың юғары ихтималлығы булараҡ ҡабул итегеҙ.
n дәүмәлен даими итеп ҡалдырыу урынына, уны ошо сайт телгә алынған күрелгән спамдар һанына бәйле функция яһау яҡшы идея булырға мөмкин. Был яуыз ниәттә ҡулланыуҙан һәм осраҡлы хаталарҙан өҫтәмә һаҡлау кимәле бирер ине.
[2] Был мәҡәләнең тәүге вариантында «ҡара исемлек» урынына «аҡ исемлек» термины ҡулланылғайны. Улар ҡара исемлек кеүек эшләргә тейеш булһа ла, мин уларҙы аҡ исемлектәр тип атарға өҫтөн күрҙем, сөнки был уларҙы юридик яҡтан һөжүмдәргә аҙыраҡ бирешеүсән итер тип уйлағайным. Әммә был уҡыусыларҙы бутаған ғына кеүек.
Бер нисә ҡара исемлек булырға тейеш, моғайын. Берҙән-бер йоғонто нөктәһе һөжүмгә лә, яуыз ниәттә ҡулланыуға ла бирешеүсән булыр ине.
Был яҙманың ҡараламаларын уҡып сыҡҡандары өсөн Брайан Бёртонға (Brian Burton), Билл Йеразениска (Bill Yerazunis), Дэн Гиффинға (Dan Giffin), Эрик Реймондҡа (Eric Raymond) һәм Ричард Джоусиға (Richard Jowsey) рәхмәт белдерәм.