Кешеләр үҙ тәжрибәһендә барлыҡ программалау телдәре лә, асылда, бер тигеҙ тип әйтһә, улар телдәр тураһында түгел, ә үҙҙәре шөғөлләнгән программалау төрө тураһында фекер белдерә.
Программалауҙың 99,5%-ы китапхана функцияларын саҡырыуҙарҙы бер-береһенә йәбештереүҙән тора. Бөтә популяр телдәр ҙә быны тигеҙ кимәлдә яҡшы башҡара. Шуға күрә бөтә карьераңды популяр программалау телдәренең уртаҡ киҫешкән өлкәһендә эшләп үткәреү бер ҙә ауыр түгел.
Ләкин программалауҙың ҡалған 0,5%-ы сағыштырмаса күпкә ҡыҙығыраҡ. Әгәр уның нимәнән торғанын белергә теләһәгеҙ, сәйер телдәрҙең сәйерлеге — эйәрергә яҡшы эҙ.
Сәйер телдәр осраҡлы рәүештә генә сәйер түгел. Яҡшылары, һәр хәлдә, ундай түгел. Яҡшы сәйер телдәрҙең сәйерлеге, ғәҙәттә, ғәҙәти китапхана саҡырыуҙарын йәбештереүҙән торған программалауҙан башҡа тағы ниндәйҙер программалау формаһының булыуын күрһәтә.
Конкрет миҫал: Lisp макростары. Lisp макростары хатта күп кенә Lisp программалаусылары өсөн дә сәйер булып күренә. Улар популяр телдәрҙең уртаҡ киҫешкән өлкәһендә булмау ғына түгел, үҙ тәбиғәте менән теләһә ниндәй телде Lisp диалектына әйләндермәйсә, унда тейешенсә тормошҡа ашырыу ҡыйын булыр ине. Һәм макростар — ябай йәбештереү программалауынан алдараҡ торған алымдарҙың асыҡ дәлиле. Мәҫәлән, мәсьәләләрҙе сисеү өсөн башта шул типтағы мәсьәләләр өсөн тел яҙыу, ә һуңынан шунда үҙеңдең махсус ҡушымтаңды яҙыу. Был макростар менән эшләп була торған берҙән-бер нәмә лә түгел; был бары тик программалар менән идара итеү алымдары даирәһендәге бер генә өлкә, һәм ул хәҙер ҙә тулыһынса өйрәнелеп бөтмәгән.
Шуға күрә, программалауҙың ниндәй була алыуы тураһындағы төшөнсәгеҙҙе киңәйткегеҙ килһә, быны эшләүҙең бер юлы — сәйер телдәрҙе өйрәнеү. Программалаусыларҙың күбеһе сәйер тип һанаған, ләкин уртаса ҡулланыусыһы аҡыллы булған берәй телде һайлағыҙ ҙа, унан һуң был тел менән популяр телдәрҙең киҫелеше араһындағы айырмаларға иғтибар итегеҙ. Был телдә башҡа телдәрҙә әйтеү бөтөнләй уңайһыҙ булған нимәне әйтеп була? Элек әйтә алмаған нәмәләрҙе нисек әйтергә өйрәнеү барышында, һеҙ, бәлки, элек уйлай алмаған нәмәләрҙе нисек уйларға кәрәклеген дә өйрәнерһегеҙ.
Был яҙманың ҡараламаларын уҡып сыҡҡандары өсөн Тревор Блэквеллға (Trevor Blackwell), Патрик Коллисонға (Patrick Collison), Дэниел Гэклға (Daniel Gackle), Амджад Масадҡа (Amjad Masad) һәм Роберт Моррисҡа (Robert Morris) рәхмәт.