Егер стартаптардың мәнін түсінгіңіз келсе, жасай алатын ең пайдалы жаттығулардың бірі — ең табысты компанияларға қарап, олардың алғаш іске қосылған кезде неліктен көрінгендей соншалықты бейшара болмағанын түсіндіріп көру. Өйткені бастапқыда олардың барлығы дерлік бейшара болып көрінген. Тек шағын ғана емес, сонымен бірге болымсыз көрінген. Биік тауға жасалған алғашқы қадам сияқты емес. Керісінше, батпаққа басылған алғашқы қадамға көбірек ұқсайтын.
Altair үшін Basic интерпретаторы? Ол қалайша алып компанияға айналуы мүмкін еді? Бөтен адамдардың пәтеріндегі үрлемелі матрастарда түнеп жүрген адамдар? Колледж студенттері бір-бірін аңдуға арналған веб-сайт? Әуесқойларға арналған, монитор ретінде теледидарды пайдаланатын әлсіз ғана бір платалы компьютер? Нарықта он шақтысы бар кезде және бәрі де іздеу жүйесінің рөлін төмендетуге тырысып жатқанда шыққан жаңа іздеу жүйесі? Бұл идеялар жай ғана шағын болып көрінген жоқ. Олар қате, жарамсыз болып көрінді. Бұл жай ғана елеусіз қалдыратын емес, мазақ етуге болатын идеялар еді.
Көбінесе негізін қалаушылардың өздері де бұл идеялардың неліктен болашағы зор екенін білмеген. Олар бұл идеяларға түйсік бойынша тартылды, өйткені олар болашақта өмір сүріп жатты және бір нәрсенің жетіспейтінін сезді. Бірақ олар өздерінің көріксіз балапандарының үлкен, әдемі аққуларға қалай айналатынын сөзбен дәл жеткізе алмас еді.
Көптеген адамдар жаңа стартап идеясының болымсыз естілетінін естігенде, олардың бірінші түрткісі — оны келеке ету болады. Тіпті бұдан гөрі жақсырақ түсінуі тиіс көптеген адамдардың өзі солай істейді.
Мен болымсыз естілетін идеясы бар стартапты кездестіргенде: «Бұл қай Microsoft-тың Altair Basic-і?» — деп сұраймын. Енді бұл — бір жұмбақ, ал оны шешу міндеті маған жүктеледі. Кейде жауап таба алмаймын, әсіресе идея ойдан шығарылған, жасанды болса. Бірақ оның жауабы табылатыны таңғаларлықтай жиі болып тұрады. Көбінесе бұл жауапты негізін қалаушылардың өздері де әлі байқамаған болып шығады.
Бір қызығы, кейде бірнеше жауап болады. Бірнеше күн бұрын мен 3 түрлі Microsoft-қа айнала алатын стартаппен сөйлестім. Олар көлемі жағынан бір-бірінен бірнеше есе ерекшеленуі мүмкін еді. Бірақ сіз бір Microsoft-тың қаншалықты үлкен болатынын ешқашан болжай алмайсыз, сондықтан мұндай жағдайларда мен негізін қалаушыларға қазір өздеріне ең қызықты болып көрінген жолмен жүруге кеңес беремін. Олардың түйсігі оларды осы жерге дейін жеткізді. Енді тоқтап не керек?