Яҡын арала Inc журналы минән һуңғы 30 йылдағы иң ҡыҙыҡлы 5 стартапҡа нигеҙ һалыусы кемдәр булыуын һораны. Иң ҡыҙыҡлыһын нисек билдәләргә? Иң яҡшы критерий йоғонто булды кеүек: миңә иң ныҡ тәьҫир иткән 5 кеше кем? Беҙ финанслаған компаниялар менән һөйләшкәндә мин кемдәрҙе өлгө итеп алам? Үҙем белмәҫтән кемдәрҙән өҙөмтә килтерәм?
1. Steve Jobs
Минең уйымса, Steve минең өсөн генә түгел, һеҙ һорай алған күпселек кеше өсөн иң ҙур йоғонтоға эйә нигеҙләүселер. Стартап мәҙәниәтенең ҙур өлөшө — был Apple мәҙәниәте. Ул иң тәүге йәш нигеҙләүсе булды. Һәм "аҡылдан яҙырлыҡ шәп" тигән төшөнсә сәнғәттә элек тә булһа ла, 1980-се йылдарҙа уны компанияға индереү яңы идея ине.
Тағы ла ғәжәберәге, ул 30 йыл дауамында ҡыҙыҡлы булып ҡалды. Кешеләр Apple-дың яңы продукттарын популяр яҙыусының яңы китаптарын көткән кеүек көтә. Steve уларҙы һүҙмә-һүҙ үҙе проектламаҫҡа ла мөмкин, әммә ул башҡарма директор (CEO) булмаһа, улар барлыҡҡа килмәҫ ине.
Steve аҡыллы һәм маҡсатҡа ынтылыусан, әммә үҙәндә (Valley) ундай кешеләр күп. Уны уникаль иткән нәмә — уның дизайн тойғоһо. Уға тиклем күпселек компаниялар дизайнға мәғәнәһеҙ өҫтәмә булараҡ ҡарай ине. Apple-дың көнсөлдәре хәҙер быны яҡшы аңлай.
2. TJ Rodgers
TJ Rodgers Steve Jobs кеүек үк билдәле түгел, әммә ул Кремний үҙәне башҡарма директорҙары араһында иң яҡшы яҙыусы булырға мөмкин. Мин стартапса фекерләү рәүеше тураһында унан башҡа бер кемдән дә күберәк өйрәнмәгәнмендер. Уның яҙған аныҡ нәмәләренән бигерәк, уларҙы ижад иткән аҡылды тергеҙеү аша: рәхимһеҙ рәүештә ихлас; иҫкергән идеяларҙы ҡаты таҙартыусы; һәм шулай ҙа идеология менән түгел, ә прагматизм менән етәкселек ителгән аҡыл.
Мин уҡыған уның беренсе эссеһы шул тиклем тетрәндергес ине, хатта шул ваҡытта ҡайҙа булғанымды яҡшы хәтерләйем. Был High Technology Innovation: Free Markets or Government Subsidies? ине, һәм мин Harvard Square T Station станцияһында аҫта инем. Башымда кемдер ут һүндергесен асҡан кеүек тойолдо.
3. Larry һәм Sergey
Larry менән Sergey-ға бер кеше һымаҡ ҡарауым өсөн ғәфү үтенәм. Мин һәр ваҡыт быны уларға ҡарата ғәҙелһеҙ тип иҫәпләй инем. Ләкин Google ысынлап та берлектәге эш булған кеүек тойола.
Google-ға тиклем үк Кремний үҙәнендәге компаниялар иң яҡшы хакерҙарға эйә булыу мөһим икәнен белә ине. Кәм тигәндә, шулай тип белдерәләр ине. Әммә Google был идеяны алдағыларға ҡарағанда күпкә арыраҡ этәрҙе. Уларҙың гипотезаһы, башланғыс осорҙа булһа ла, һеҙгә кәрәкле берҙән-бер нәмә — яҡшы хакерҙар тигән төшөнсәгә ҡайтып ҡалған һымаҡ: әгәр һеҙ иң аҡыллы кешеләрҙе яллаһағыҙ һәм уларҙы уңышы үлсәнә торған мәсьәләне хәл итергә ҡуйһағыҙ, һеҙ еңәсәкһегеҙ. Ҡалған бөтә нәмәне лә — шул иҫәптән бизнес-мәктәптәр бизнес шунан тора тип һанаған барлыҡ нәмәне — барышында аңлап алырға мөмкин. Һөҙөмтәләр камил булмаҫ, әммә оптималь буласаҡ. Әгәр был уларҙың гипотезаһы булһа, ул хәҙер тәжрибәлә раҫланды.
4. Paul Buchheit
Быны аҙҙар белә, ләкин бер кеше, Paul Buchheit, Google башҡарған өс иң яҡшы нәмә өсөн яуаплы. Ул GMail-дың тәүге авторы ине, ә был — Google эҙләү системаһынан ҡала иң тәьҫирле нәмә. Ул шулай уҡ AdSense-тың тәүге прототибын яҙған һәм Google-дың «Яуыз булма» («Don't be evil») девизының авторы булған.
PB бер тапҡыр сығышында бер фекер әйткәйне, хәҙер мин уны беҙ финанслаған һәр стартапҡа телгә алам: башта аҙ һанлы ҡулланыусыларҙың һеҙҙе ысын күңелдән яратыуы, күп һанлы ҡулланыусыларҙың һеҙҙе әллә ни өнәп бөтмәүенә ҡарағанда яҡшыраҡ. Әгәр мин стартаптарға тик ун һөйләм генә әйтә алһам, быларҙың береһе шул булыр ине.
Хәҙер ул Friendfeed тип аталған стартаптың авторҙашы. Уға бары бер генә йыл, әммә Үҙәндә һәр кем уларҙы күҙәтә башланы инде. Google-дағы өс иң ҙур идея өсөн яуаплы булған кеше тағы ла күберәк нәмә уйлап табасаҡ.
5. Sam Altman
Миңә был исемлектә YC финанслаған компанияларҙың нигеҙләүселәрен телгә алмаҫҡа ҡуштылар. Ләкин Sam Altman-ды бындай ябай ҡағиҙәләр менән генә туҡтатып булмай. Әгәр ул был исемлектә булырға теләһә, ул унда буласаҡ.
Дөрөҫөн әйткәндә, Sam — Steve Jobs менән бер рәттән, мин стартаптарға кәңәш биргәндә иң йыш мөрәжәғәт иткән нигеҙләүсе. Дизайн һорауҙарында мин «Steve нимә эшләр ине?» тип һорайым, ә стратегия йәки амбициялар һорауында мин «Sama нимә эшләр ине?» тип һорайым.
Sama менән осрашыуҙан аңлағаным шул булды: һайланғандар доктринаһы стартаптарға ла ҡағыла. Ул күпселек кеше уйлағандан күпкә аҙыраҡ ҡағыла: стартаптарға инвестиция һалыу ат сабышындағы кеүек еңеүселәрҙе һайлап алырға тырышыуҙан тормай. Әммә үҙҙәре теләгән һәр нәмәгә өлгәшәсәк шул тиклем көслө ихтыярлы бер нисә генә кеше бар.