Жақында Inc журналы менен соңғы 30 жылдағы ең қызықты 5 стартап негізін қалаушы кімдер деп ойлайтынымды сұрады. Ең қызықты адамды қалай анықтауға болады? Ең жақсы өлшем ықпал болған сияқты: маған ең көп ықпал еткен 5 адам кім? Біз қаржыландыратын компаниялармен сөйлескенде кімдерді мысалға келтіремін? Кімнің сөздерін жиі дәйексөз етемін?
1. Steve Jobs
Steve тек маған ғана емес, кімнен сұрасаңыз да, көпшілік үшін ең ықпалды негізін қалаушы шығар деп ойлаймын. Стартап мәдениетінің көп бөлігі — бұл Apple мәдениеті. Ол ең алғашқы жас негізін қалаушы болды. Әрі "есуастық дәрежеде керемет" (insanely great) ұғымы өнерде бұрыннан бар болса да, оны 1980 жылдары компанияға енгізу тың идея еді.
Таңғаларлығы сол, ол 30 жыл бойы елдің қызығушылығын сақтап келеді. Адамдар танымал жазушының жаңа кітабын қалай күтсе, жаңа Apple өнімдерін де солай тосады. Steve оларды сөзбе-сөз өзі жобаламаса да, егер ол бас директор (CEO) болмағанда, олар жарыққа шықпас еді.
Steve ақылды әрі жігерлі, бірақ Алқапта мұндай адамдар көп. Оны ерекше ететін нәрсе — оның дизайнды сезінуі. Оған дейін көптеген компаниялар дизайнға жай ғана артық сән ретінде қарады. Енді Apple-дың бәсекелестері мұның маңызын жақсы біледі.
2. TJ Rodgers
TJ Rodgers Steve Jobs сияқты танымал емес, бірақ ол Силикон алқабындағы CEO-лардың ішіндегі ең мықты жазушы шығар. Стартапша ойлау тәсілі туралы мен кез келген басқа адамға қарағанда, бәлкім, одан көбірек үйренген болармын. Оның жазған нақты нәрселерінен гөрі, оларды тудырған сананы көз алдыма келтіру арқылы көбірек түсіндім: аяусыз ашық; ескірген идеяларды қатал түрде жойып тастайтын; сонымен бірге идеологиядан гөрі прагматизмге сүйенетін сана.
Мен оқыған оның ең алғашқы эссесі сондай әсерлі болғаны сонша, сол кезде қайда болғаным дәл есімде. Бұл High Technology Innovation: Free Markets or Government Subsidies? эссесі еді, ал мен Harvard Square T Station метросының астында тұрғанмын. Бұл басымда біреу жарық қосқышын басқандай күй сыйлады.
3. Larry мен Sergey
Larry мен Sergey-ге бір адам сияқты қарағаныма кешірім сұраймын. Мен әрдайым бұл олар үшін әділетсіздік деп ойлайтынмын. Бірақ Google шынымен де ортақ серіктестік болған сияқты көрінеді.
Google-ге дейін Силикон алқабындағы компаниялар ең мықты хакерлерге ие болудың маңызды екенін білетін. Әйтеуір, өздері солай айтатын. Бірақ Google бұл идеяны бұрынғылардың бәрінен де ары қарай дамытты. Олардың болжамы мынадай болған сияқты: тым болмағанда бастапқы кезеңдерде сізге тек жақсы хакерлер ғана қажет — егер сіз ең ақылды адамдардың бәрін жалдап, оларды жетістігін өлшеуге болатын мәселені шешуге жұмылдырсаңыз, жеңіске жетесіз. Қалған барлық нәрсені — соның ішінде бизнес-мектептер бизнес осыдан тұрады деп есептейтін барлық дүниені — жол-жөнекей үйреніп алуға болады. Нәтижелер мінсіз болмас, бірақ оңтайлы болады. Егер олардың болжамы осы болса, енді бұл тәжірибе жүзінде дәлелденді.
4. Paul Buchheit
Мұны аз адам біледі, бірақ бір адам, Paul Buchheit, Google жасаған ең жақсы үш дүниеге жауапты. Ол Google-дың іздеу жүйесінен кейінгі ең керемет өнімі — GMail-дің негізгі авторы болды. Ол сондай-ақ AdSense-тің алғашқы прототипін жазды және Google-дың "Зұлым болма" (Don't be evil) ұранының авторы болды.
PB бір баяндамасында біз қазір өзіміз қаржыландыратын әрбір стартапқа айтатын мына бір ойды білдірді: бастапқыда көп адамның сізді жай ғана ұнатқанынан гөрі, аз ғана пайдаланушының сізді шынайы жақсы көруі әлдеқайда жақсы. Егер мен стартаптарға бар болғаны он сөйлем ғана айта алсам, соның бірі осы болар еді.
Қазір ол Friendfeed атты стартаптың негізін қалаушылардың бірі. Оның құрылғанына небәрі бір жыл ғана болды, бірақ Алқаптағылардың бәрі қазірдің өзінде оларды бақылап отыр. Google-дағы ең ірі үш идеяның авторы тағы да көптеген жаңа идеялар ойлап табары анық.
5. Sam Altman
Маған бұл тізімде YC қаржыландырған компаниялардың негізін қалаушыларды атамау керек екені айтылды. Бірақ Sam Altman-ды мұндай әлсіз ережелер тоқтата алмайды. Егер ол бұл тізімде болғысы келсе, ол міндетті түрде болады.
Шынымды айтсам, Sam — стартаптарға кеңес берген кезімде Steve Jobs-пен қатар мен ең көп жүгінетін негізін қалаушы. Дизайн мәселелерінде мен "Steve не істер еді?" деп сұраймын, ал стратегия немесе өршіл мақсаттар мәселесінде "Sama не істер еді?" деп сұраймын.
Sama-мен кездесуден түйгенім — таңдаулылар доктринасы стартаптарға да қатысты. Бұл көптеген адамдар ойлағаннан әлдеқайда аз дәрежеде қолданылады: стартапқа инвестиция салу бәйгеде жеңімпаздарды таңдауға тырысқан сияқты нәрсе емес. Дегенмен, қалаған нәрсесіне қалайда қол жеткізетіндей ерік-жігерге ие бірнеше адам бар.