pg.gimran.org

Коронавирус һәм ышаныслылыҡ

Апрель 2020 · Бөтә эсселар

Пол Грэмдың «Коронавирус һәм ышаныслылыҡ» эссеһы тәржемәһе. Төп нөсхә: https://paulgraham.com/cred.html. Машина тәржемәһе (Gemini).

Translation of Paul Graham's essay 'Coronavirus and Credibility'. Original: https://paulgraham.com/cred.html. Machine translation (Gemini).

Күптән түгел мин тележурналистар һәм сәйәсмәндәрҙең коронавирус киҙәүҙән (гриптан) яманыраҡ булмаясаҡ, тип ныҡлы ышаныс менән раҫлаған видеоһын күрҙем. Был видеола мине уларҙың ни тиклем ныҡ яңылышыуы ғына түгел, ә ни тиклем баҙнатлы булыуҙары аптыратты. Улар бындай һүҙҙәрҙе нисек бер ҡурҡыуһыҙ әйтә алды икән?

Яуап шунда икәнен аңланым: улар тотолорбоҙ тип уйламаған. Улар ялған күҙаллауҙар яһауҙа бер ниндәй ҙә ҡурҡыныс күрмәгән. Был кешеләр даими рәүештә ялған күҙаллауҙар яһай һәм яуапһыҙ ҡала, сөнки улар фараз ҡылған нәмәләр йә бәхәсле һөҙөмтәләргә эйә булып, буш һүҙ менән ҡотолоп ҡалырға мөмкинлек бирә, йә шул тиклем алыҫ киләсәктә була, хатта уларҙың ни әйткәнен хәтерләүсе лә ҡалмай.

Эпидемия иһә башҡаса. Ул һеҙҙең күҙаллауҙарығыҙҙың ялғанлығын тиҙ һәм бәхәсһеҙ фашлай.

Ләкин эпидемиялар шул тиклем һирәк була, хатта был кешеләр бындай хәлдең ихтималлығын да башына килтермәгән. Киреһенсә, улар ғәҙәти алымдарын ҡулланыуҙы дауам иткән, ә был алым, эпидемия күрһәтеүенсә, үҙҙәре аңламаған нәмәләр тураһында ныҡлы ышаныс менән һөйләүҙән ғибәрәт.

Шуға күрә бындай ваҡиға — кешеләрҙең баһаһын биреүҙең ғәҙәттән тыш көслө сараһы. Уоррен Баффет әйткәнсә: «Һыу сигенгәндә генә кемдең шәрә йөҙгәне асыҡлана». Ә һыу әле бер ҡасан да булмағанса ныҡ сигенде.

Һөҙөмтәләрҙе күргәс, әйҙәгеҙ, күргәндәребеҙҙе иҫтә тотайыҡ, сөнки был — беҙҙең алда тороуы ихтимал булған ышаныслылыҡты тикшереүҙең иң дөрөҫ һынауы. Шулай тип өмөт итәм.