(Был — 14 һәм 15 йәшлек үҫмерҙәргә, киләсәктә стартап асырға теләһәләр, хәҙерҙән үк нимә эшләргә кәрәклеге тураһында һөйләгән телмәрем. Күп кенә мәктәптәр уҡыусыларға стартаптар хаҡында нимәлер һөйләргә кәрәк тип һанай. Минеңсә, уларға бына нимә тураһында һөйләргә кәрәк.)
Күбегеҙ, моғайын, «ысын тормош» тип аталған донъяға аяҡ баҫҡас, ниндәй ҙә булһа эшкә урынлашырға тура киләсәк, тип уйлайҙыр. Был улай түгел, һәм бөгөн мин бер ҡасан да эшкә ялланырға тура килмәһен өсөн ҡуллана ала торған бер хәйлә тураһында һөйләйәсәкмен.
Был хәйлә — үҙ компанияңды асыу. Тимәк, был эшләүҙән ҡасыу хәйләһе түгел, сөнки үҙ компанияңды асһаң, ябай эштә эшләгәнгә ҡарағанда күберәк эшләйәсәкһең. Ләкин һин ялланма эш менән бәйле күп кенә күңелһеҙ нәмәләрҙән, шул иҫәптән ни эшләргә кәрәклеген ҡушып торған етәкенән ҡотоласаҡһың.
Кешенеке түгел, ә үҙеңдең проектың өҫтөндә эшләү күпкә ҡыҙығыраҡ. Бынан тыш, һин күпкә байыраҡ та була алаһың. Ысынында иһә, был — ысынлап та байығыуҙың стандарт юлы. Ҡайһы саҡ матбуғатта баҫылып сыҡҡан иң бай кешеләр исемлегенә ҡараһағыҙ, уларҙың барыһы тиерлек быға үҙ компанияларын асып өлгәшкән.
Үҙ компанияңды асыу — сәсimport киҫеү салонынан алып Google асҡанға тиклемге теләһә нимәне аңлата ала. Мин ошо спектрҙың иң ситке осо тураһында һөйләргә йыйынам. Мин һеҙгә Google-ды нисек башларға икәнен һөйләйәсәкмен.
Спектрҙың Google яғындағы компаниялар, йәш саҡтарында, стартаптар тип атала. Улар хаҡында белеүемдең сәбәбе шунда: ҡатыным Джессика менән икәүләп беҙ Y Combinator тип аталған ойошма астыҡ, ул асылда стартаптар фабрикаһы булып тора. 2005 йылдан бирле Y Combinator 4000-дән ашыу стартапҡа аҡса бүлде. Шуға күрә стартап асыу өсөн нимә кәрәклеген беҙ яҡшы беләбеҙ, сөнки һуңғы 19 йыл буйы кешеләргә быны эшләргә ярҙам иттек.
Мин һеҙгә Google-ды нисек башларға кәрәклеген һөйләйәсәкмен тигәс, шаяртам тип уйлағанһығыҙҙыр. «Беҙ нисек Google башлай алабыҙ инде?» тип уйлайһығыҙҙыр. Ләкин Google-ды башлап ебәргән кешеләр ҙә уны башлар алдынан тап шулай уйлаған. Әгәр һеҙ Google-ға нигеҙ һалыусылар Ларри Пейдж менән Сергей Бринға, улар башлай торған компания ҡасандыр триллион долларҙан ашыу торасаҡ, тип әйткән булһағыҙ, уларҙың башы шартлар ине.
Стартап өҫтөндә эшләй башлағанда бары тик уның менән шөғөлләнергә кәрәк кеүек күренеүен генә белә алаһың. Уның миллиардтар торған компанияға әйләнеренме йәки бөлгөнлөккә төшәренме белеп булмай. Шуға күрә мин һеҙгә Google-ды нисек башларға өйрәтәм тигәндә, үҙ ваҡытында Google ниндәй мөмкинлеккә эйә булһа, Google булып китеү өсөн шундай уҡ мөмкинлеге булған компанияны асҡан кимәлгә нисек етергә икәнен һөйләйәсәкмен тип әйтәм. [1]
Хәҙерге торошоғоҙҙан уңышлы стартап башлай алырлыҡ кимәлгә нисек етергә? Һеҙгә өс нәмә кәрәк. Һеҙ ниндәй ҙә булһа технологияны яҡшы белергә, нимә төҙөйәсәгегеҙ тураһында идеяға эйә булырға һәм компанияны бергә башлар өсөн авторҙаштар (кофаундерҙар) табырға тейешһегеҙ.
Технологияны нисек яҡшы үҙләштерергә? Һәм үҙләштереү өсөн ниндәй технологияны һайларға? Был ике һорауға ла бер үк яуап бар: үҙ проекттарығыҙ өҫтөндә эшләгеҙ. Белеү өсөн иң ҡиммәтле технология генодиагностика/ген инженерияһы булып сығырмы, ҙур тел моделдәреме (LLM) йәки ракеталар булырмы тип күрәҙәлек итергә тырышмағыҙ. Быны бер кем дә алдан әйтә алмай. Бары тик һеҙҙе иң күп ҡыҙыҡһындырған нәмә өҫтөндә эшләгеҙ. Берәй нәмәне «эшләргә тейешмен» тип уйлағанға ҡарағанда, үҙегеҙгә ҡыҙыҡ булған эш өҫтөндә күпкә тырышыраҡ эшләйәсәкһегеҙ.
Ниндәй технологияны өйрәнергә белмәһәгеҙ, программалауҙы үҙләштерегеҙ. Һуңғы 30 йылда уртаса стартаптың сығанағы тап шул булды, һәм алдағы 10 йылда был үҙгәрмәҫ, моғайын.
Мәктәптә информатика дәрестәренә йөрөгәндәрегеҙ ошо урында: «ярай, был яғы аңлашылды, беҙгә инде программалау серҙәрен өйрәтәләр бит», тип уйлауы ихтимал. Ләкин, ғәфү итегеҙ, был ғына етмәй. Дәрестәрҙә уҡыу менән генә сикләнмәйенсә, үҙ проекттарығыҙ өҫтөндә эшләргә тейешһегеҙ. Программалауға бер ҙә өйрәнмәйсә лә информатика дәрестәрендә яҡшы билдәләргә уҡып була. Хатта алдынғы университеттың компьютер фәндәре факультетын тамамлап та, программалауҙы бөтөнләй белмәҫкә мөмкин. Бына ни өсөн IT-компаниялар эшкә алыр алдынан, ҡайһы университетта уҡыуығыҙға һәм нисек уҡыуығыҙға ҡарамаҫтан, код яҙыу буйынса тест тапшыртырта. Улар белә: билдәләр һәм имтихан һөҙөмтәләре бер нәмәне лә иҫбатламай.
Ысынлап та программаларға өйрәнергә теләһәгеҙ, үҙ проекттарығыҙ өҫтөндә эшләргә тейешһегеҙ. Шулай эшләгәндә һеҙ күпкә тиҙерәк өйрәнәһегеҙ. Күҙ алдына килтерегеҙ: һеҙ уйын яҙаһығыҙ һәм унда берәй нәмә эшләргә теләйһегеҙ, ләкин нисек икәнен белмәйһегеҙ. Һеҙ быны дәрестә өйрәнгәнгә ҡарағанда күпкә тиҙерәк асыҡлаясаҡһығыҙ.
Шулай ҙа тап программалауҙы өйрәнеү мотлаҡ түгел. Технологияға нимә инә тип ҡыҙыҡһынһағыҙ — «эшләү» йәки «төҙөү» һүҙҙәре менән тасуирлап булған бөтә нәмә лә тиерлек инә. Тимәк, иретеп йәбештереү ҙә, кейем тегеү ҙә, видео төшөрөү ҙә иҫәпкә инә. Һеҙгә иң ҡыҙығы нимә — шул. Төп айырма шунда: һеҙ етештерәһегеҙме әллә бары тик ҡулланаһығыҙ ғынамы? Һеҙ компьютер уйындарын яҙаһығыҙмы, әллә уйнайһығыҙ ғынамы? Бына ошо — төп сик.
Apple-ға нигеҙ һалыусы Стив Джобс үҫмер сағында каллиграфия — урта быуат ҡулъяҙмаларындағы кеүек матур яҙыу сәнғәтен өйрәнеүгә ваҡыт бүлгән. Бер кем дә, шул иҫәптән үҙе лә, был уның карьераһында ярҙам итер тип уйламаған. Ул быны бары үҙенә ҡыҙыҡ булғанға ғына эшләгән. Ләкин һуңынан был уға бик ныҡ ярҙам иткән. Apple-ды ысын мәғәнәһендә ҙур иткән компьютер — Macintosh — тап компьютерҙар 8 битлы уйындарҙағы «компьютерса» хәрефтәр урынына баҫма китаптарҙағы кеүек хәрефтәр сығарырлыҡ ҡеүәткә еткән мәлдә донъя күрҙе. Был өлкәлә Apple башҡаларҙың барыһын да ҡыйратты, һәм сәбәптәрҙең береһе — Стивтың компьютер бизнесында график дизайнды ысынлап аңлаған һирәк кешеләрҙең береһе булыуы ине.
Проекттарығыҙ мотлаҡ етди булырға тейеш тип уйламағыҙ. Һеҙҙе ҡыҙыҡһындырған нәмәләрҙе эшләйһегеҙ икән, улар теләһә ни тиклем еңел-елпе була ала. Программистарҙың яҡынса 90%-ы уйындар яҙыуҙан башлай. Улар үҙҙәре һәм дуҫтары уйын уйнарға ярата. Шуға күрә улар үҙҙәренә һәм дуҫтарына оҡшаған нәмәләрҙе төҙөй. Һәм әгәр ҡасандыр стартап башларға теләһәгеҙ, 15 йәштә нәҡ ошоно эшләргә тейешһегеҙ ҙә инде.
Тик бер генә проект менән сикләнергә кәрәкмәй. Киреһенсә, төрлө нәмәләрҙе өйрәнеү файҙалы. Стив Джобс каллиграфия менән генә сикләнмәгән. Ул шулай уҡ электрониканы ла өйрәнгән, был иһә тағы ла ҡиммәтерәк булып сыҡҡан. Нимә ҡыҙыҡ — шуны өйрәнегеҙ. (Бында төп фекерҙе һиҙәһегеҙме?)
Бына был — һеҙгә кәрәк булған өс нәмәнең беренсеһе: ниндәйҙер технологияны йәки бер нисә технологияны яҡшы үҙләштереү. Һеҙ быға скрипкала уйнарға йәки футбол уйнарға өйрәнгән кеүек өлгәшәһегеҙ: практик күнегеүҙәр аша. Әгәр стартапты 22 йәштә башлаһағыҙ һәм үҙ программаларығыҙҙы хәҙер үк яҙа башлаһағыҙ, компания асҡан ваҡытҡа һеҙҙең артығыҙҙа кәмендә 7 йыллыҡ код яҙыу тәжрибәһе буласаҡ, ә теләһә ниндәй эш менән 7 йыл шөғөлләнгәндән һуң уны ярайһы уҡ яҡшы үҙләштерергә мөмкин.
Әйтәйек, һеҙгә 22 йәш һәм уңышҡа өлгәштегеҙ: ниндәйҙер технологияны ысынлап та бик яҡшы беләһегеҙ. Стартап идеяларын ҡайҙан алырға? Был иң ауыр өлөшө кеүек күренеүе ихтимал. Яҡшы программист булһағыҙ ҙа, Google кеүек компания асыу идеяһы ҡайҙан килә?
Ысынында иһә, технологияны яҡшы үҙләштергәс, стартап идеяларын табыу еңел. Ниндәйҙер бер технологияны яҡшы белһәгеҙ, донъяға ҡарағанда, етешмәгән нәмәләрҙең пунктирлы һыҙаттарын күрә башлайһығыҙ. Һеҙ технологияның үҙендә нимә етмәгәнен дә, уның ярҙамында төҙәтеп була торған ватыҡ нәмәләрҙе лә күрә башлайһығыҙ, һәм уларҙың һәр береһе — потенциаль стартап.
Беҙҙең өй янындағы ҡаласыҡта бер кибет бар, унда ишектең ауыр ябылыуы тураһында иҫкәртеүсе яҙыу эленгән. Был яҙыу инде бер нисә йыл тора. Кибеттәге кешеләргә ишектең ҡыҫылыуы ниндәйҙер серле тәбиғәт күренеше булып күренәлер, һәм улар бары тик һатып алыусыларға иҫкәртеү яҙыуы элеү менән генә сикләнә ала. Ләкин был хәлгә ҡараған теләһә ниндәй балта оҫтаһы: «ҡыҫылған ерен һөртөп (юнып) ҡуйырға ни ҡамасаулай һуң?» тип уйлар ине.
Программалауҙы яҡшы үҙләштергәс, донъяла етешмәгән бөтә программалар ҙа балта оҫтаһына ҡыҫылған ишек кеүек асыҡ күренә башлай. Ысын тормоштан бер миҫал килтерәйем. ХХ быуатта Америка университеттары бөтә студенттарҙың исемдәре һәм бәйләнеш мәғлүмәттәре тупланған баҫма белешмәлектәр сығара торған ине. Был белешмәлектәрҙең нисек аталғанын әйтһәм, ниндәй стартап тураһында һүҙ барғанын шунда уҡ аңларһығыҙ. Уларҙы «facebook» тип атай торғайнылар, сөнки унда ғәҙәттә һәр студенттың исеме янында фотоһы була ине.
Бына 2002 йылда Гарвардҡа Марк Цукерберг уҡырға инә, ә университет әле лә был белешмәлекте онлайнға сығармаған. Һәр айырым ятаҡтың үҙ онлайн-белешмәлеге бар, ләкин тотош университет өсөн берҙәм белешмәлек юҡ. Университет етәкселеге был турала тырышып-тырышып кәңәшмәләр үткәрә, һәм был мәсьәләне, моғайын, тағы бер тиҫтә йылдан хәл итерҙәр ине. Күпселек студенттар бер ниндәй ҙә етешһеҙлекте һиҙмәй ҙә. Ләкин Марк — программист. Ул был хәлгә ҡарай ҙа: «Ҡайһылай мәғәнәһеҙ. Быны төҙәтеү өсөн бер төндә программа яҙырға була бит. Кешеләргә үҙ фотоларын ҡуйырға мөмкинлек бирергә һәм мәғлүмәттәрҙе бөтә университет өсөн яңы сайтҡа берләштерергә генә кәрәк», — тип уйлай. Һәм шулай эшләй ҙә. Һәм тура мәғәнәһендә бер төн эсендә меңдәрсә ҡулланыусыға эйә була.
Әлбиттә, Facebook ул саҡта әле стартап түгел ине. Был бары тик... проект ине. Бына тағы шул һүҙ. Проекттар — технологияны өйрәнеүҙең иң яҡшы юлы ғына түгел. Улар шулай уҡ стартап идеяларының да иң яҡшы сығанағы.
Был йәһәттән Facebook берҙән-бер түгел ине. Apple менән Google да проект булараҡ башланды. Apple компания булырға тейеш түгел ине. Стив Возняк бары тик үҙ компьютерын төҙөргә генә теләгән. Стив Джобс: «Тыңла әле, был компьютерҙың һыҙмаларын башҡа кешеләргә һата алмаҫбыҙмы икән?» — тигәс кенә ул компанияға әйләнде. Apple бына шулай башланып китте. Улар хатта компьютерҙар ҙа түгел, бары тик компьютер схемаларын ғына һаттылар. Был компанияның ул ваҡытта ни тиклем аяныс күренгәнен күҙ алдына килтерә алаһығыҙмы?
Google тураһында ла шуны уҡ әйтергә була. Башта Ларри менән Сергей бөтөнләй компания асырға ынтылманы. Улар эҙләүҙе яҡшыртырға ғына тырышты. Google барлыҡҡа килгәнгә тиклем күпселек эҙләү системалары һеҙгә биргән һөҙөмтәләрҙе мөһимлеге буйынса сорттарға айырып торманы. Әгәр «регби» тип эҙләһәгеҙ, улар эсендә «регби» һүҙе булған һәр веб-битте сығарып бирә ине. 1997 йылда пәрәүәҙ шул тиклем бәләкәй ине, хатта был алым эшләне лә! Нисектер шулай. Бәлки, «регби» һүҙе булған 20 йәки 30 бит кенә булғандыр, ләкин селтәр геометрик прогрессия менән үҫә барҙы, тимәк, эҙләүҙең был ысулы шул уҡ тиҙлек менән боҙола барҙы. Күпселек ҡулланыусылар бары тик: «Ысынлап та, кәрәкле нәмәне табыу өсөн бик күп һөҙөмтәләрҙе ҡарап сығырға тура килә икән», — тип уйланы. Ишек ҡыҫыла. Ләкин Марк кеүек үк, Ларри менән Сергей ҙа программист ине. Марк кеүек үк, улар ҙа был хәлгә ҡараны һәм: «Был мәғәнәһеҙ бит. Регби тураһындағы ҡайһы бер биттәр башҡаларына ҡарағанда мөһимерәк. Әйҙәгеҙ, уларҙың ҡайһылары икәнен асыҡлайыҡ һәм иң тәүҙә шуларҙы күрһәтәйек», — тип уйланы.
Үткәндәргә ҡарап, бының стартап өсөн шәп идея булғаны ап-асыҡ. Ләкин ул ваҡытта был бөтөнләй асыҡ түгел ине. Ғөмүмән, был бер ҡасан да асыҡ булмай. Әгәр Apple, Google йәки Facebook асыу үҙенән-үҙе аңлашылып торған яҡшы идея булһа, уны күптән башҡа берәү эшләгән булыр ине. Бына ни өсөн иң яҡшы стартаптар стартап булыу маҡсаты ҡуйылмаған проекттарҙан үҫеп сыға. Һеҙ компания асырға тырышмайһығыҙ. Һеҙ бары тик ҡыҙыҡлы күренгән нәмә артынан эске һиҙемләүегеҙгә (инстинкттарығыҙға) эйәреп бараһығыҙ. Әгәр йәш һәм технологияларҙы яҡшы беләһегеҙ икән, һеҙҙең аң аҫты һиҙемләүегеҙ «яҡшы компания ниндәй булырға тейеш» тигән аңлы фекерҙәрегеҙгә ҡарағанда күпкә яҡшыраҡ эшләй.
Шуға күрә, йәш ойоштороусы булһағыҙ, үҙегеҙгә һәм дуҫтарығыҙға ҡулланыу өсөн әйберҙәр эшләү бик мөһим. Йәш стартапсылар ебәргән иң ҙур хата — ниндәйҙер серле «башҡа кешеләр» төркөмө өсөн нимәлер эшләү. Әгәр һеҙ үҙегеҙ һәм дуҫтарығыҙ ысынлап та ҡулланырға теләгән нәмәне эшләй алһағыҙ — дуҫтарығыҙ һеҙгә хөрмәт йөҙөнән генә ҡулланмаған, ә уны япһағыҙ, ысынлап та юҡһынасаҡ бер нәмә булдырһағыҙ — һеҙҙә һис шикһеҙ яҡшы стартап идеяһының яралғыһы бар тигән һүҙ. Был һеҙгә стартап булып күренмәҫкә лә мөмкин. Унан нисек аҡса эшләргә икәне лә асыҡ булмауы ихтимал. Ләкин миңә ышанығыҙ, юлы табыласаҡ.
Стартап идеяһы өсөн һеҙгә кәрәк булған берҙән-бер нәмә — дуҫтарығыҙ ысынлап та теләгән бер нәмә. Һәм технологияларҙы яҡшы үҙләштергәс, бындай идеяларҙы күреүе ауыр түгел. Ҡыҫылған ишектәр һәр аҙымда осрай. [2]
Хәҙер өсөнсө һәм һуңғы кәрәкле нәмә тураһында: авторҙаш (кофаундер) йәки авторҙаштар. Оптималь стартапта ике йәки өс нигеҙ һалыусы була, шуға күрә һеҙгә бер йәки ике авторҙаш кәрәк. Уларҙы нисек табырға? Артабан нимә әйтәсәгемде һиҙәһегеҙме? Тағы ла шул уҡ нәмә: проекттар. Һеҙ авторҙаштарҙы улар менән бергә проекттар өҫтөндә эшләп табаһығыҙ. Авторҙашта һеҙгә үҙ эшен яҡшы белгән һәм һеҙ уның менән уңышлы эшләй алған кеше кәрәк, ә быны тикшереүҙең берҙән-бер юлы — бергәләп ниндәйҙер проекттар эшләү.
Был урында мин һеҙгә ишетергә теләмәгән бер нәмәне әйтмәксемен. Дәрестәрҙә, хатта ябай ятлауҙан йәки әҙәбиәт тураһында буш һүҙ һөйләүҙән торғандарында ла яҡшы уҡыу бик мөһим, сөнки яҡшы университетҡа инеү өсөн мәктәптә яҡшы уҡырға кәрәк. Әгәр стартап башларға теләһәгеҙ, мөмкин тиклем иң яҡшы университетҡа инергә тырышырға кәрәк, сөнки иң шәп авторҙаштар тап шунда була. Иң яҡшы хеҙмәткәрҙәр ҙә шунда. Ларри менән Сергей Google-ды башлап ебәргәс, Стэнфордтан үҙҙәре белгән иң аҡыллы кешеләрҙе яллауҙан башланылар, һәм был улар өсөн ҙур өҫтөнлөк булды.
Эмпирик дәлилдәр быны асыҡ күрһәтә. Иң күп һандағы уңышлы стартаптарҙың ҡайҙан сыҡҡанына ҡараһағыҙ, ул студенттарҙы иң ҡәтғи һайлап алған университеттар исемлеге менән тап килә тиерлек.
Мин был университеттарҙың абруйлы исеме арҡаһында уларҙан яҡшы стартаптар күберәк сыға тип уйламайым. Уҡытыу сифаты яҡшыраҡ булғанға ла түгел. Быға сәбәп — уҡырға инеүҙең ҡатмарлылығы ғына. MIT йәки Кембриджға инеү өсөн бик аҡыллы һәм тәүәккәл булырға кәрәк, шуға күрә әгәр унда инә алһағыҙ, башҡа студенттар араһында ла бик күп аҡыллы һәм маҡсатлы кешеләрҙе табасаҡһығыҙ. [3]
Стартапты мотлаҡ университетта осратҡан кеше менән башларға кәрәк тигән һүҙ түгел. Twitch нигеҙләүселәре ете йәштәрендә танышҡан. Stripe-ҡа нигеҙ һалыусылар Патрик һәм Джон Коллисондар Джон тыуғас та танышҡан. Ләкин университеттар — авторҙаштар табыуҙың төп сығанағы. Һәм унда авторҙаштар булғанға күрә, унда идеялар ҙа бар, сөнки иң яҡшы идеялар тап авторҙашығыҙ булып киткән кешеләр менән бергә эшләгән проекттарҙан тыуа.
Шулай итеп, хәҙерге торошоғоҙҙан стартап башлауға тиклем барып етер өсөн кәрәк булған ғәмәлдәр исемлеге бик ҡыҫҡа. Һеҙгә технологияны яҡшы үҙләштерергә кәрәк, ә бының юлы — үҙ проекттарығыҙ өҫтөндә эшләү. Һәм мәктәптә мөмкин тиклем яҡшы уҡырға кәрәк, шулай эшләгәндә яҡшы университетҡа инә алаһығыҙ, ә авторҙаштар һәм идеялар тап шунда.
Бөтәһе шул, бары ике генә нәмә: яңы нәмәләр төҙөгөҙ һәм мәктәптә яҡшы уҡығыҙ.
Иҫкәрмәләр
[1] Был һөйләмдәге риторик хәйлә шунда: «Google» һүҙҙәре төрлө нәмәләргә ҡарай. Мин нимәне күҙҙә тотам: Google-дың аҙаҡ килеп ни тиклем ҙур булып үҫеү мөмкинлеге булған булһа, Ларри менән Сергей компанияны башлаған ваҡытта уның үҫеүенә нисек өмөт итә алған булһа — тап шундай уҡ мөмкинлеккә эйә булған компания. Ләкин, минеңсә, төп нөсхәләге ябайлаштырылған вариант йәнлерәк яңғырай.
[2] Дуҫтарың өсөн нимәлер эшләү — стартап идеяларының берҙән-бер сығанағы түгел. Был бары тик башҡа кешеләрҙең нимә теләгәнен иң аҙ белгән һәм үҙ теләктәре киләсәктәге ихтыяжды иң яҡшы күрһәткән йәш ойоштороусылар өсөн иң шәп сығанаҡ.
[3] Сәйер күренһә лә, был бигерәк тә АҠШ кеүек бакалавриатҡа ҡабул итеү насар ойошторолған илдәр өсөн дөрөҫ. АҠШ-тың ҡабул итеү комиссиялары талап иткән күп кенә башбаштаҡ ҡағиҙәләрҙең талапсандарҙың интеллектуаль һәләттәренә ҡағылышы бик аҙ. Ләкин һынау ни тиклем ирекле һәм үҙ белдекле булһа, ул шул тиклем бары тик тәүәккәллек һәм зирәклек һынауына әйләнә. Ә был икәү — стартап нигеҙләүселәр өсөн иң мөһим сифаттар. Шулай итеп, АҠШ-тың ҡабул итеү комиссиялары студенттарҙы һайлап алыуға ҡарағанда, стартап ойоштороусыларҙы һайлап алыуҙы яҡшыраҡ башҡара.
Был яҙманың ҡараламаларын уҡып сыҡҡандары өсөн Джаред Фридманға, Кэролин Левиға, Джессика Ливингстонға, Хардж Таггарға һәм Гарри Танға рәхмәт белдерәм.