pg.gimran.org

Утрау тесы

Июль 2006 · Бөтә эсселар

Пол Грэмдың «Утрау тесы» эссеһы тәржемәһе. Төп нөсхә: https://paulgraham.com/island.html. Машина тәржемәһе (Gemini).

Translation of Paul Graham's essay 'The Island Test'. Original: https://paulgraham.com/island.html. Machine translation (Gemini).

Мин үҙегеҙҙең нимәгә бәйле икәнегеҙҙе асыҡлау өсөн уңайлы бер тест таптым. Күҙ алдына килтерегеҙ: һеҙ ял көндәрен дуҫығыҙҙың Мэн ярҙары янындағы бәләкәй генә бер утрауҙа урынлашҡан йортонда үткәрергә йыйынаһығыҙ. Утрауҙа бер ниндәй ҙә магазиндар юҡ һәм унда булған ваҡытта унан бер ҡайҙа ла китә алмаясаҡһығыҙ. Өҫтәүенә, һеҙ был йортта элек бер ҡасан да булмағанығыҙ, шуға күрә унда ғәҙәти өйҙәрҙәгенән артыҡ бер нимә лә булмаҫ тип фараз итергә тейешһегеҙ.

Кейем-һалым һәм гигиена кәрәк-яраҡтарынан тыш, һеҙ үҙегеҙ менән мотлаҡ нимә алаһығыҙ? Бына шул нәмәгә һеҙ бәйле лә инде. Мәҫәлән, әгәр һеҙ үҙегеҙҙең сумҡаға (һәр хәлгә ҡаршы тип) бер шешә араҡы һалып ятҡанығыҙҙы һиҙһәгеҙ, туҡтап, был хаҡта уйланырға кәрәктер.

Минең өсөн был исемлек дүрт нәмәнән тора: китаптар, ҡолаҡ тығыстары (беруши), блокнот һәм ручка.

Иҫемә төшһә, мин моғайын үҙем менән алырлыҡ башҡа нәмәләр ҙә бар, мәҫәлән, музыка йәки сәй, әммә мин уларһыҙ ҙа йәшәй алам. Мин кофеинға шул тиклем ныҡ бәйле түгелмен, ни бары бер ял көндәре өсөн генә өйҙә сәй булмау ҡурҡынысын еңә алам.

Тынлыҡ иһә — бөтөнләй башҡа мәсьәлә. Мэн яры буйындағы утрауға барғанда ҡолаҡ тығыстары алыу сәйер күренеүен аңлайым. Әгәр ҡайҙалыр тынлыҡ булырға тейеш булһа, тап шунда булырға тейеш кеүек. Әммә күрше бүлмәләге кеше хырылдаһасы? Әгәр бала баскетбол уйнап йөрөһәсе? (Дөбөр, дөбөр, дөбөр... дөбөр.) Ниңә хәүеф аҫтына ҡуйырға? Ҡолаҡ тығыстары ҙур түгел бит.

Ҡайһы берҙә мин тауыш булғанда ла уйлана алам. Әгәр ниндәйҙер проект буйынса эшем көйләнеп киткән булһа, мин шау-шыулы урындарҙа ла эшләй алам. Аэропортта эссе мөхәррирләй йәки кодтағы хаталарҙы төҙәтә алам. Әммә аэропорттар ул тиклем үк насар түгел: ундағы шау-шыуҙың күпселеге аҡ шау-шыуға яҡын. Мин диуар аша ишетелгән ситком тауышы йәки урамда «дөбөр-шатыр» музыка уйнатып торған машина тауышы аҫтында эшләй алмаҫ инем.

Һәм, әлбиттә, уйланыуҙың яңы бер нәмә башлағанда тулы тынлыҡ талап итә торған икенсе бер төрө бар. Уның ҡасан килеп баҫасағын бер ҡасан да белеп булмай. Шуға күрә тығыстарҙы үҙең менән йөрөтөү бер ҙә артыҡ түгел.

Блокнот менән ручка — үҙенә күрә бер профессиональ ҡоралдар. Шулай ҙа уларҙа ниндәйҙер кимәлдә наркотик һымаҡ бер нәмә бар, сөнки уларҙың төп тәғәйенләнеше — минең үҙемде яҡшыраҡ тойҙороу. Мин блокноттарға яҙған нәмәләремде тиерлек бер ҡасан да кире ҡайтып уҡымайым. Бары тик, әгәр мин уйҙарымды яҙып ҡуя алмаһам, берәй фекерҙе онотмаҫҡа тырышып борсолоу сираттағы фекерҙең тыуыуына ҡамасаулай. Ҡағыҙ менән ручка уй-фекерҙәрҙе үҙенә һеңдереп бара.

Мин тапҡан иң яҡшы блокноттарҙы Miquelrius тип аталған компания етештерә. Мин уларҙың иң бәләкәй күләмдәгеһен ҡулланам, ул яҡынса 2.5 x 4 дюйм самаһы. Бындай тарыҡ биттәрҙә яҙыуҙың сере — урын бөткәндә генә, латин яҙмаларындағы кеүек, һүҙҙәрҙе бүлеү. Мин иң арзан пластик Bic шариклы ручкаларын ҡулланам: өлөшләтә уларҙың йәбешкәк пастаһы биттәр аша үтмәгәнгә, өлөшләтә уларҙы юғалтыуҙан ҡурҡмаҫ өсөн.

Мин блокнотты үҙем менән өс йыл элек кенә йөрөтә башланым. Быға тиклем мин ҡул аҫтына эләккән ҡағыҙ киҫәктәрен ҡуллана торғайным. Әммә ҡағыҙ киҫәктәренең проблемаһы шунда — улар тәртипкә һалынмаған. Блокнотта иһә эргәләге биттәргә ҡарап, сыймаҡланған яҙыуҙың нимәне аңлатҡанын самаларға була. Ҡағыҙ киҫәктәре заманында мин үҙемдең күп йылдар элек яҙған, хәтерҙә ҡалдырырға кәрәкле ниҙер барлығын белдергән яҙмаларымды гел табып ала торғайным — тик унда нимә яҙылғанын аңлап ҡына булһасы.

Китаптарға килгәндә, өйҙә уҡырға берәй нәмә булырын беләм. Ғәҙәттә, мин үҙем менән дүрт китап алам һәм шуларҙың береһен генә уҡып сығам, сөнки юлда яңы уҡырлыҡ китаптар табам. Китаптар алып барыу — ысынында бер страховка инде ул.

Китаптарға бындай бәйлелектең тулыһынса яҡшы түгел икәнен аңлайым — улар миңә иғтибарҙы ситкә йүнәлтеү өсөн генә кәрәк. Сәфәрҙәргә үҙем менән алған китаптар йыш ҡына бик изге күңелле, колледжда мотлаҡ уҡырға ҡушылған әҙәбиәт кеүек була. Әммә минең сәбәптәремдең әллә ни изге түгел икәнен беләм. Мин китаптарҙы алам, сөнки донъя ялҡытҡыс булып китһә, ҡайһылыр яҙыусы туплаған икенсе бер донъяға сума алырға тейешмен. Был үҙеңдең емеш-еләк ашарға тейешлегеңде белә тороп, ҡайнатма ашауға оҡшаған.

Китаптарһыҙ ҙа йәшәй алған мәлдәрем бар. Бер тапҡыр мин текә тауҙар буйлап йөрөгәйнем һәм, артыҡ бер унция йөк ташығансы, күңелһеҙ булһа, ябай ғына уйланып барыу яҡшыраҡ тигән ҡарарға килдем. Был бик насар ҙа булманы. Башҡаларҙың фекерҙәрен уҡыу урынына, үҙ уйҙарым менән үҙемдең күңелемде күрә алыуымды аңланым. Әгәр ҡайнатма ашауҙан туҡтаһағыҙ, емеш-еләк күпкә тәмлерәк тойола башлай.

Шуға күрә киләсәктә берәй сәфәргә сыҡҡанда китап алмай ҡарармын, моғайын. Әммә тығыстарҙы минең һалҡын, үле ҡолаҡтарымдан ғына тартып ала алырҙар инде.