Мин үзегезнең нәрсәгә бәйле булуыгызны ачыклау өчен уңайлы бер тест таптым. Күз алдыгызга китерегез: сез ял көннәрен Мэн яр буендагы кечкенә бер утрауда дустыгызның өендә үткәрергә җыенасыз. Утрауда кибетләр юк һәм анда булган вакытта сез аннан китә алмаячаксыз. Моннан тыш, сез ул өйдә моңарчы беркайчан да булмагансыз, шуңа күрә анда гадәти бер өйдә булганнан артыграк нәрсә булыр дип өметләнә алмыйсыз.
Кием-салым һәм гигиена кирәк-яракларыннан тыш, сез үзегез белән һичшиксез нәрсә алыр идегез? Менә сез нәкъ менә шуңа бәйле дә инде. Мәсәлән, әгәр сез үзегезнең (һәрхәлдә дип) бер шешә аракы салып ятканыгызны күрсәгез, туктап, бу хакта уйланырга кирәктер.
Минем өчен бу исемлектә дүрт нәрсә: китаплар, колак тыгычлары (беруши), блокнот һәм ручка.
Исемә төшсә, мин үзем белән ала алырлык башка нәрсәләр дә бар, мәсәлән, музыка яки чәй, әмма мин алардан башка да яши алам. Мин кофеинга шулкадәр үк бәйле түгел, нибары бер ял көне өчен өйдә чәй бөтенләй булмау ихтималы белән куркытып булмый мине.
Тынлык — бөтенләй башка нәрсә. Аңлыйм, Мэн яры янындагы утрауга барганда үзең белән колак тыгычлары алу бераз сәер күренергә мөмкин. Әгәр кайда да булса тыныч булырга тиеш булса, нәкъ менә шунда инде. Ләкин күрше бүлмәдәге кеше гырласа нишләргә? Әгәр бала баскетбол уйнап йөрсә? (Дөпел-дөпел-дөпел... дөпел.) Нигә куркыныч астына куярга? Колак тыгычлары кечкенә бит.
Кайвакыт мин тавыш-тын булганда да уйлый алам. Әгәр минем ниндидер проект буенча эш барышым җайга салынган булса, шау-шулы урыннарда да эшли алам. Мин аэропортта эссе төзәтә яки кодны тикшерә (debug итә) алам. Ләкин аэропортлар алай ук яман түгел: андагы тавышның күпчелеге — ак тавыш кебек бертөрле. Ә менә стена артында ситком тавышы яки урамдагы машинадан чыккан «дөпел-дөпел» музыкасы яңгыраганда мин эшли алмас идем.
Һәм, әлбәттә, яңа нәрсәне башлаганда тулы тынлыкны таләп итә торган икенче төрле фикерләү бар. Аның кайчан киләчәген беркайчан да белмисең. Шуңа күрә тыгычларны үзең белән йөртү иң кулае.
Блокнот белән ручка — үзенә күрә һөнәри җиһаз. Гәрчә, дөресен генә әйткәндә, аларда наркотикка охшаш нәрсә бар, чөнки аларның төп максаты — минем күңелемне тынычландыру. Мин блокнотка язган әйберләремне кире укып чыгу белән бик сирәк шөгыльләнәм. Бары тик берәр нәрсәне язып куя алмасам, бер фикерне истә калдырырга тырышу чираттагы фикернең килүенә комачаулый. Каләм белән кәгазь фикерләрне үзенә сеңдереп бара.
Мин тапкан иң яхшы блокнотларны Miquelrius исемле компания чыгара. Мин аларның иң кечкенә үлчәмен кулланам, ул якынча 2,5 x 4 дюйм (якынча 6,5 x 10 см). Мондый тар битләрдә язуның сере — урын беткәндә генә сүзләрне өзү, нәкъ латин язмаларындагы кебек. Мин иң очсызлы пластик Bic шарлы ручкаларын кулланам, бер яктан, аларның куе карасы бит аша чыкмый, икенче яктан, аларны югалтудан курыкмыйм.
Мин үзем белән блокнот йөртә башлаганга өч кенә ел әле. Аңа кадәр мин кулыма эләккән кәгазь кыйпылчыкларын куллана идем. Ләкин кәгазь кисәкләренең проблемасы шул: алар тәртипкә салынмаган. Ә блокнотта сез язылган нәрсәнең мәгънәсен янәшәдәге битләргә карап та аңлый аласыз. Кәгазь кыйпылчыклары чорында мин еллар элек язган, бәлки бик кирәкле фикерне үз эченә алган, ләкин ни язылганын бөтенләй аңлап булмый торган язмаларга даими очрый идем.
Китапларга килгәндә, мин ул өйдә укырга берәр нәрсә табылмый калмас дип беләм. Гадәттәге сәфәргә мин дүрт китап алам һәм шуларның берсен генә укыйм, чөнки юлда укырга яңа китаплар табып торам. Чынлыкта китаплар алу — бер иминиятләштерү ул.
Китапларга карата бу бәйлелекнең тулысынча яхшы түгел икәнен аңлыйм — алар миңа игътибарны читкә юнәлтү өчен генә кирәк. Сәфәрләргә үзем белән ала торган китаплар еш кына бик файдалы һәм саллы була, мәсәлән, колледжда мәҗбүри укырга кушылган әдәбият кебек. Ләкин ниятләремнең изге түгел икәнен үзем беләм. Мин китапларны дөнья артык ямансу булып китсә, ниндидер язучы тарафыннан тупланган икенче бер дөньяга кереп кача алыр өчен алам. Бу җиләк-җимеш ашарга кирәклеген белә торып, кайнатма ашауга охшаган.
Ләкин китапсыз да яши алырлык бер нокта бар. Бервакыт мин текә таулар буйлап озак йөрдем һәм күңелсез булса да, артык бер унция йөк өстәмәс өчен бары тик уйланырга гына булдым. Бу бер дә начар түгел иде. Мин башкаларның фикерләрен укыганчы, үземнең башымда фикерләр тудырып та күңел ачып булуын аңладым. Әгәр кайнатма ашауны туктатсаң, җиләк-җимешнең дә тәме яхшыра башлый.
Шуңа күрә, бәлки киләчәк сәфәрләрнең берсенә китап алмаска тырышып карармын. Ләкин тыгычларны минем колагымнан алыр өчен, аларны бары тик суынып каткан мәетемнән генә йолкып ала алырлар инде.