Кейт Курто (Kate Courteau) — Y Combinator офисын проектлаған архитектор. Күптән түгел, архитектура проекттары менән мәшғүл булмаған ваҡытта YC менән идара итеүҙә беҙгә ярҙам итһен өсөн уны үҙебеҙгә йәлеп итә алдыҡ. Ул баштан уҡ YC тураһында күп ишеткән булһа ла, һуңғы 9 ай уның өсөн тулыһынса был мөхиткә сумыу булды.
Мин стартаптар донъяһында шул тиклем күптән йөрөйөм, ул миңә ябай бер ғәҙәти нәмә кеүек тойола, шуға күрә уны был донъяла иң ныҡ нимә ғәжәпләндергәнен белеү ҡыҙыҡ булды. Бына уның исемлеге:
1. Ҡыйралыуға дусар булған стартаптарҙың шул тиклем күп булыуы.
Кейт стартаптарҙың бик хәүефле икәнен дөйөм алғанда белгән, әммә уңышһыҙлыҡ ҡурҡынысының ни тиклем даими булыуын күреп ғәжәпләнде — был тик бәләкәй балыҡтар өсөн генә түгел, хатта YC төшкө аштарына сығыш яһарға килгән билдәле стартап нигеҙләүселәре өсөн дә шулай ине.
2. Стартаптарҙың идеялары шул тиклем ныҡ үҙгәреүе.
Ғәҙәттәгесә, Demo Day мәленә стартаптарҙың яҡынса яртыһы башлағандағыһынан бөтөнләй башҡаса нәмә менән шөғөлләнә ине. Беҙ быны хуплайбыҙ. Стартап башҡарыу — ул фән һымаҡ: хәҡиҡәт ҡайҙа алып барһа, шунда барырға кәрәк. Ҡалған донъяла кешеләр нимә эшләргә теләгәндәренә ныҡлы ышанмай тороп эш башламай, ә башлағас, хатта хаталанған булһалар ҙа, тәүге юлдарын дауам итергә ынтылалар.
3. Стартап башлар өсөн аҡсаның шул тиклем аҙ талап ителеүе.
Кейт йәшәгән донъяла барыһы ла әле булһа матди һәм ҡиммәт. Стартап башларлыҡ аҡсаға мунсаны ла көскә ремонтлап булыр ине.
4. Нигеҙләүселәрҙең шул тиклем яугир (scrappy) булыуы.
Был һүҙҙе ул үҙе әйтте. Мин уның менән ризамын, әммә ул быны телгә алғанға тиклем, ҡалған донъяла был сифаттың шул тиклем аҙ баһаланғаны башыма ла килмәгәйне. Күпселек ойошмаларҙа кемделер «яугир» (тырыш, үткер) тип атау комплимент булмаҫ ине.
Был нимәне аңлата һуң?сынында? Был ғәмәлдә һуғышсанлыҡтың бәләкәйләтелгән формаһы. Яугир кеше бер үк ваҡытта хәүефле лә, әҙәп ҡағиҙәләренә бәйләнмәгән дә була ала. Был миңә теләһә ниндәй эштә лә кеше булырға тейешле иң теүәл сифат кеүек күренә. Әгәр һеҙ хәүеф тыуҙырмайһығыҙ икән, моғайын, бер ниндәй ҙә яңы нәмә эшләмәйһегеҙҙер, ә «абруй» — ни бары бер төрлө ҡуныҡ (ҡаты ҡатлам) ҡына.
5. Кремний үҙәненең технология менән үтә ныҡ тулы булыуы.
«Бында бөтә кеше лә ошо тармаҡта эшләй кеүек». Был һүҙмә-һүҙ дөрөҫ түгел, әммә Кремний үҙәне менән башҡа урындар араһында сифат айырмаһы бар. Һеҙ тауышығыҙҙы яйлатырға мәжбүр булаһығыҙ, сөнки күрше өҫтәлдәге кешенең һеҙ һөйләгән кешеләрҙе белеү ихтималлығы ҙур. Бостонда мин быны бер ҡасан да тойманым. Ыңғай яғы шунда: күрше өҫтәлдәге кешенең һеҙгә ниндәйҙер ярҙам итә алыу ихтималлығы ла ҙур.
6. YC спикерҙарының кәңәштәрендә шул тиклем эҙмә-эҙлекле булыуы.
Ысынында быны мин дә һиҙҙем. Мин һәр ваҡыт спикерҙар беҙҙең стартаптарға әйткән һүҙҙәребеҙгә ҡаршы килеп, беҙҙе уңайһыҙ хәлдә ҡалдырыр тип борсолам, әммә был ғәжәпләнерлек дәрәжәлә һирәк була.
Мин унан спикерҙарҙың гел ниндәй теүәл фекерҙәр әйтеүен хәтерләгәнен һорағас, ул быларҙы атаны: уңышҡа өлгәшеү юлы — тиҙ генә нимәлер сығарыу, ҡулланыусыларҙы тыңлау һәм артабан камиллаштырыу (терация яһау); стартаптар үҙгәрештәргә сыҙамлыҡты талап итә, сөнки улар һәр ваҡыт эмоциональ «роллеркостер» (америка тауҙары); һәм венчур инвесторҙарының (VC) күпселеге — ҡуйҙар.
Спикерҙарҙың тиҙ башларға һәм яйлап яңыртырға (итерациялар үтергә) өндәүҙәрендә ни тиклем эҙмә-эҙлекле булыуы мине һәр ваҡыт һоҡландырҙы. 10 йыл элек был дөйөм фекергә ҡаршы кәңәш ине, әммә хәҙер был асыҡтан-асыҡ раҫланған тәжрибәгә әйләнде.
7. Уңышлы стартап нигеҙләүселәренең шул тиклем ябай булыуы.
Кремний үҙәнендәге иң билдәле нигеҙләүселәрҙең күбеһе — урамда күрһәгеҙ ҙә иғтибар итмәй үтеп китерлек кешеләр. Был уларҙың затлы кейенмәүендә генә түгел. Уларҙан бер ниндәй ҙә хакимлыҡ аураһы бөркөлмәй. «Улар бер кемдә лә тәьҫорат ҡалдырырға тырышмай».
Ҡыҙыҡ, Кейт үҙенең уңышлы нигеҙләүселәрҙе бер ҡасан да айыра алмағанын әйтһә лә, венчур инвесторҙарын (VC) кейенгән рәүештәренән дә, үҙҙәрен тотоштарынан да таный алған.
8. Нигеҙләүселәр өсөн кәңәш һорарлыҡ кешеләрҙең булыуы шул тиклем мөһим.
(Ант итәм, мин уға был фекерҙе өйрәтмәнем.) Кәңәшһеҙ «улар юғалып ҡалған һымаҡ булыр ине». Бәхеткә күрә, уларға ярҙам итергә әҙер кешеләр күп. YC эсендә башҡа YC финанслаған стартаптарға ярҙам итеү йолаһы бик көслө. Әммә был идеяны беҙ уйлап тапманыҡ: был бары тик Үҙәндең булған мәҙәниәтенең бер аҙ тупланған формаһы ғына.
9. Стартап менән шөғөлләнеү ни тиклем яңғыҙ башҡарыла торған эш икәне.
Архитекторҙар даими рәүештә башҡа кешеләр менән күҙмә-күҙ аралаша, ә технология стартапын эшләү, кәм тигәндә, өҙлөкһөҙ оҙайлы ваҡыт эшләүҙе талап итә. «Уны йәшниктә лә эшләргә булыр ине».
Был исемлекте киреһенсә әйләндереп, беҙ «ғәҙәти» донъяның портретын ала алабыҙ. Унда яй, әммә берҙәм булып, һуңғы маҡсаттары алдан билдәләнгән консерватив, ҡиммәтле проекттар өҫтөндә бер-береһе менән күп һөйләшеп эшләгән һәм иерархиялағы үҙ урындарын күрһәтер өсөн ҡылыҡ-фиғелдәрен ентекләп көйләгән кешеләр йәшәй.
Был шулай уҡ үткән замандың ярайһы уҡ теүәл тасуирламаһы булып тора. Шуға күрә стартап мәҙәниәте теләһә ниндәй субкультуранан көтөлгәнсә ябай айырмалыҡ ҡына түгел, ә алдынғы күрһәткес булырға мөмкин.