Кейт Курто — Y Combinator офисын проектлаган архитектор. Күптән түгел ул үзенең архитектура проектларыннан бушаган вакытта безгә YC белән идарә итәргә ярдәм итсен өчен, без аны үзебезгә чакырып алдык. Башыннан ук YC турында күп ишетсә дә, соңгы 9 ай аның өчен мохиткә тулысынча чуму булды.
Мин стартаплар дөньясында шулкадәр озак кайныйм ки, ул миңа гадәти тоела, шуңа күрә аның нинди нәрсәләргә иң нык гаҗәпләнүен ишетү миңа кызык булды. Менә аның исемлеге:
1. Никадәр күп стартап уңышсызлыкка очрый.
Кейт стартапларның бик куркыныч (рисклы) булуын гомумән белсә дә, уңышсызлык янавының ни дәрәҗәдә даими булуын күреп гаҗәпләнде — бу вак балыклар өчен генә түгел, ә хәтта YC кичке ашларында чыгыш ясарга килгән билгеле стартапларның нигезләүчеләренә дә кагыла.
2. Стартапларның идеяләре ничек нык үзгәрә.
Гадәттәгечә, Demo Day көненә стартапларның якынча яртысы үзләре башлаганнан бөтенләй башка нәрсә эшли иде. Без моны хуплыйбыз. Стартап башлау фәнгә охшаш: анда хакыйкать сине кая алып барса, шунда барырга тиешсең. Дөньяның калган өлешендә кешеләр нәрсә эшләргә теләгәннәрен төгәл белмичә эшкә тотынмыйлар, ә башлагач, хәтта ул ялгыш булса да, башлангыч юллары буйлап баруны дәвам итәргә омтылалар.
3. Стартап башлау өчен никадәр аз акча кирәк булырга мөмкин.
Кейт дөньясында барысы да һаман физик һәм кыйммәт. Стартап башлау бәясенә ванна бүлмәсенә хәтта рәтләп ремонт та ясый алмыйсың.
4. Нигезләүчеләрнең никадәр көрәшче (scrappy) булуы.
Бу нәкъ аның сүзе иде. Мин аның белән килешәм, ләкин ул әйткәнче, бу сыйфатның дөньяның калган өлешендә никадәр аз бәяләнүе башыма да килмәгән иде. Күпчелек оешмаларда кемнедер «көрәшче» (scrappy) дип атау мактау сүзе булмас иде.
Бу төгәл нәрсә дигәнне аңлата? Асылда, бу сугышчанлыкның (belligerent) кечерәйтү формасы. Scrappy булган кеше бер үк вакытта куркыныч янаучы да, шул ук вакытта «абруйсыз» да (үз дәрәҗәсен кайгыртмый торган) булып кала ала. Миңа калса, теләсә нинди эштә нәкъ менә шундый булырга кирәк. Әгәр сез куркыныч тудырмыйсыз икән, мөгаен, бернинди яңа нәрсә эшләмисездер, ә «абруй» (dignity) исә нибары бер кунык (такта) кебек нәрсә.
5. Силикон үзәнлегенең технологияләр белән никадәр нык туенган булуы.
«Монда бөтен кеше бу индустриядә кебек тоела.» Бу сүздән-сүз дөрес түгел, әлбәттә, ләкин Силикон үзәнлеге белән башка урыннар арасында сыйфат ягыннан зур аерма бар. Монда сез гадәттә тавышыгызны басыбрак сөйләшәсез, чөнки күрше өстәл артындагы кешенең сез сөйләгән кешеләрне тану ихтималы бик зур. Бостонда мин моны беркайчан да хис итмәдем. Яхшы ягы шул: күрше өстәлдәге кешенең сезгә ниндидер яктан ярдәм итә алу ихтималы да зур.
6. YC-да чыгыш ясаучыларның киңәшләрендә бердәм булулары.
Чынлыкта, мин дә моны сиздереп киләм. Мин һәрвакыт чыгыш ясаучылар стартапларга без әйткән сүзләргә каршы килеп, безне уңайсыз хәлдә калдырырлар дип борчылам, ләкин бу гаҗәпләнерлек сирәк була.
Спикерларның һәрвакыт нәрсә әйтүләре истә калганын сорагач, ул боларны атады: уңышка ирешү юлы — нәрсәнедер тиз арада эшләтеп җибәрү, кулланучыларны тыңлау һәм аннары яхшырту (итерацияләү); стартаплар ныклык таләп итә, чөнки алар һәрвакыт эмоциональ «америка таулары»; һәм венчур инвесторларның (VC) күбесе — сарыклар көтүе.
Спикерларның тиз башлап җибәрүне һәм кабат-кабат камилләштерүне никадәр бердәм яклаулары мине һәрчак сокландыра. Моннан 10 ел элек бу гадәти карашка каршы киңәш иде, ләкин бүген ул инде ачыктан-ачык ныгынган тәҗрибәгә әйләнде.
7. Уңышлы стартап нигезләүчеләренең никадәр гади булуы.
Силикон үзәнлегендәге иң билгеле нигезләүчеләрнең күбесе — сез урамда игътибар да итмичә узып китә торган кешеләр. Мәсьәлә аларның купшы киенмәвендә генә түгел. Алардан бернинди хакимият аурасы да бөркелми. «Алар беркемдә дә тәэсир калдырырга тырышмыйлар.»
Кызыгы шул: Кейт уңышлы нигезләүчеләрне беркайчан да аера алмаганын әйтсә дә, венчур инвесторларны (VC) аларның киенү рәвешеннән дә, үз-үзләрен тотышыннан да шунда ук таный ала иде.
8. Нигезләүчеләр өчен киңәш сорарлык кешеләрнең булуы никадәр мөһим.
(Ант итәм, бу пунктны мин әйтеп бирмәдем.) Киңәшсез «алар бөтенләй югалып калырлар иде». Бәхеткә, аларга ярдәм итәрлек кешеләр бик күп. YC эчендә YC фонды ярдәм иткән башка стартапларга булышуның ныклы традициясе бар. Ләкин бу идеяне без уйлап тапмадык: бу бары тик Үзәнлектә булган мәдәниятнең тагын да тупланганрак формасы гына.
9. Стартапларның никадәр ялгыз хезмәт булуы.
Архитекторлар даими рәвештә башка кешеләр белән йөзгә-йөз аралаша, ә технология стартапы ясау исә, киресенчә, эштә озак вакыт өзелми торган өзлексез вакыт кисемтәләрен таләп итә. «Моны хәтта ябык тартма эчендә дә эшләп булыр иде.»
Бу исемлекне кире якка әйләндереп, без «гадәти» дөньяның портретын таба алабыз. Ул әкрен, ләкин бердәм рәвештә консерватив, кыйммәтле һәм максатлары алдан ук билгеләнгән проектлар өстендә бер-берсе белән күп сөйләшеп эшли торган һәм үз-үзләрен тотышларын иерархиядәге урыннарына карап төгәл көйли торган кешеләр белән тулы.
Бу шулай ук үткән заманның да шактый төгәл тасвирламасы. Шуңа күрә стартап мәдәнияте теләсә кайсы субкультурадан көтелгәнчә аерылып тору гына түгел, ә алдынгы күрсәткеч (индикатор) булырга да мөмкин.