Кейт Курто — Y Combinator кеңсесінің дизайнын жасаған сәулетші. Жақында біз оны сәулеттік жобалардан қолы бос кезде YC басқаруға көмектесуге шақыра алдық. Ол басынан бері YC туралы көп естігенімен, соңғы 9 ай оған толықтай бойлау кезеңі болды.
Менің стартап әлемінде жүргеніме көп болғаны сонша, бұл маған қалыпты нәрседей көрінеді, сондықтан оны бұл ортада не көбірек таңғалдырғанын білу қызық болды. Оның тізімі мынадай болды:
1. Қаншама көп стартаптың сәтсіздікке ұшырайтыны.
Кейт негізінде стартаптардың өте қатерлі екенін білетін, бірақ ол сәтсіздік қаупінің қаншалықты тұрақты болатынын көріп таңғалды — бұл тек кішкентайларға ғана емес, тіпті YC кешкі астарында сөз сөйлеуге келген негізін қалаушылары бар әйгілі стартаптарға да қатысты.
2. Стартаптардың идеяларының қаншалықты өзгеретіні.
Әдеттегідей, Demo Day-ге қарай стартаптардың шамамен жартысы бастаған кезіндегіден айтарлықтай өзгеше нәрсемен айналысып жатты. Біз мұны құптаймыз. Стартап бастау ғылымға ұқсайды: шындық қайда апарса, соңынан еруің керек. Ал қалған әлемде адамдар не істегісі келетініне толық көз жеткізбейінше ештеңе бастамайды, ал бастаған соң, тіпті қателескен күннің өзінде де бастапқы жолын жалғастыра беруге бейім келеді.
3. Стартап бастауға қаншалықты аз ақша кетуі мүмкін екендігі.
Кейттің әлемінде барлық нәрсе әлі күнге дейін материалдық әрі қымбат. Стартап бастауға кететін қаржыға жуынатын бөлмені әрең жөндейсіз.
4. Негізін қалаушылардың қаншалықты табанды әрі қыңыр («scrappy») екендігі.
Ол дәл осы сөзді қолданды. Мен онымен келісемін, бірақ ол мұны айтқанға дейін бұл қасиеттің қалған әлемде қаншалықты аз бағаланатыны ойыма да келмепті. Көптеген ұйымдарда біреуді «scrappy» (айлалы, қырсық, күрескер) деп атау мақтау болып саналмас еді.
Бұл нақты нені білдіреді? Бұл негізінен «содырлықтың» (belligerent) кішірейтпелі формасы. Мұндай адам бір уақытта әрі сес көрсететін, әрі салмақтылықтан (паңдықтан) жұрдай бола алады. Меніңше, кез келген жұмыста дәл осындай болған дұрыс. Егер сізден ешқандай қауіп сезілмесе, демек сіз жаңа ештеңе жасап жатқан жоқсыз, ал паңдық — жай ғана қатып қалған қасаңдық.
5. Кремний алқабының технологияға қаншалықты толы екендігі.
«Бұл жерде бәрі осы салада жүргендей көрінеді». Бұл сөзбе-сөз рас болмаса да, Кремний алқабы мен басқа жерлердің арасында сапалық айырмашылық бар. Сіз даусыңызды бәсеңдетіп сөйлеуге тырысасыз, өйткені көрші үстелдегі адамның сіз айтып жатқан адамдардың бірін білу ықтималдығы өте жоғары. Мен Бостонда мұны ешқашан сезген емеспін. Жақсы жаңалығы сол, көрші үстелдегі адамның сізге қандай да бір жолмен көмектесе алу ықтималдығы да жоғары.
6. YC спикерлерінің кеңестерінің қаншалықты бірізді болғандығы.
Шынында да, мұны мен де байқадым. Спикерлер біздің стартаптарға айтқанымызға қайшы келіп, бізді ыңғайсыз жағдайға қалдыра ма деп ылғи уайымдаймын, бірақ бұл таңғаларлықтай сирек болады.
Мен одан спикерлердің үнемі қайталайтын қандай нақты сөздері есінде қалғанын сұрағанымда, ол мыналарды атап өтті: жетістікке жетудің жолы — өнімді жылдам шығару, пайдаланушыларды тыңдау және содан кейін оны жетілдіру (итерациялау); стартаптар төзімділікті талап етеді, өйткені олар әрқашан эмоциялық «америкалық төбешіктер»; және көптеген венчурлық инвесторлардың тобырға («қойға») ұқсайтындығы.
Спикерлердің өнімді жылдам шығаруды және итерациялауды қаншалықты тұрақты түрде насихаттайтыны маған қатты әсер етті. Бұл 10 жыл бұрын қалыптасқан пікірге қайшы кеңес еді, бірақ қазір бұл сөзсіз қалыпты тәжірибеге айналды.
7. Табысты стартап негізін қалаушылардың қаншалықты қарапайым екендігі.
Кремний алқабындағы әйгілі негізін қалаушылардың көбі — көшеде қасынан байқамай өтіп кететін адамдар. Мәселе тек олардың сәнденіп киінбейтінінде ғана емес. Олардан ешқандай билік аурасы да сезілмейді. «Олар ешкімге әсер қалдыруға тырыспайды».
Бір қызығы, Кейт табысты негізін қалаушыларды ешқашан ажырата алмайтынын айтқанымен, венчурлық инвесторларды киіну мәнерінен де, өзін ұстауынан да бірден тани алатын.
8. Негізін қалаушылар үшін кеңес сұрайтын адамдардың болуы қаншалықты маңызды екендігі.
(Мұны мен сыбырлап айтпағаныма ант етемін.) Кеңес болмаса, «олар жай ғана адасып қалар еді». Бақытымызға орай, оларға көмектесетін адамдар өте көп. YC ішінде YC қаржыландырған басқа стартаптарға көмектесудің берік дәстүрі бар. Бірақ бұл идеяны біз ойлап тапқан жоқпыз: бұл жай ғана Алқаптың бұрыннан бар мәдениетінің біршама шоғырланған түрі.
9. Стартаппен айналысудың қаншалықты оңашаланатын шаруа екендігі.
Сәулетшілер басқа адамдармен үнемі бетпе-бет араласып жұмыс істейді, ал технологиялық стартаппен айналысу, кем дегенде, алаңдамай ұзақ уақыт бойы тапжылмай жұмыс істеуді талап етеді. «Мұны тіпті жабық қораптың ішінде де жасауға болар еді».
Бұл тізімді керісінше қарастыра отырып, біз «қалыпты» әлемнің бейнесін көре аламыз. Ол әлемді барар бағыты алдын ала анықталған консервативті, қымбат жобаларда бір-бірімен көп сөйлесе отырып, баяу, бірақ үйлесімді жұмыс істейтін және иерархиядағы өз орнын көрсету үшін жүріс-тұрысын мұқият түзейтін адамдар толтырған.
Бұл сонымен қатар өткен шақтың да айтарлықтай дәл сипаттамасы. Сондықтан стартап мәдениеті кез келген субмәдениет сияқты жай ғана өзгеше болып қоймай, болашақтың басты көрсеткіші болуы да мүмкін.