Әгәр һеҙҙең АҠШ-та X тип аталған стартапығыҙ булып, x.com доменығыҙ булмаһа, моғайын, исемегеҙҙе үҙгәртергә кәрәктер.
Сәбәбе кешеләрҙең һеҙҙе таба алмауында ғына түгел. Бигерәк тә мобиль ҡушымталары булған компаниялар өсөн тейешле домен исеменә эйә булыу ҡулланыусылар йәлеп итеүҙә элекке кеүек үк хәлткес түгел. Исемегеҙгә ярашлы .com доменына эйә булмауҙың проблемаһы шунда: был көсһөҙлөк тураһында хәбәр итә. Әгәр һеҙ даныңыҙ алдан йөрөрлөк дәрәжәлә ҙур булмаһағыҙ, икенсе сортлы домен һеҙҙең икенсе сортлы компания икәнегеҙҙе аңлата. Шул уҡ ваҡытта (Stripe күрһәткәнсә) x.com-ға эйә булыу, ул һеҙҙең ни менән шөғөлләнеүегеҙгә бер нисек тә бәйле булмаһа ла, көстө күрһәтә.
Хатта яҡшы нигеҙләүселәр ҙә быны танырға теләмәҫкә мөмкин. Уларҙың инҡар итеүе ике бик ҡеүәтле көстән килә: оҡшашлыҡ (идентичность) һәм хыял көсөнөң етмәүе.
Нигеҙләүселәр: «X — ул беҙҙең үҙебеҙ», — тип уйлай. «Бынан да яҡшыраҡ башҡа исем юҡ». Икеһе лә ялған.
Беренсеһен проблеманан бер аҙ ситкә тайпылып төҙәтеп була. Компанияғыҙҙы башҡаса атанығыҙ, тип күҙ алдына килтерегеҙ. Әгәр шулай эшләгән булһағыҙ, һеҙ һис шикһеҙ ул исемгә лә хәҙергеһенә кеүек үк бәйләнгән булыр инегеҙ. Хәҙерге исемегеҙгә күсеү фекере ерәнгес булып күренер ине. [1]
Хәҙерге исемегеҙҙә эстән үк шәп булған бер ни ҙә юҡ. Һеҙҙең уға бәйлелегегеҙҙең барыһы ла тиерлек уның һеҙгә йәбешкән булыуынан килә. [2]
Инҡар итеүҙең икенсе сығанағын — башҡа потенциаль исемдәрҙе уйлап таба алмауығыҙҙы — юҡҡа сығарыу юлы шунда: исем уйлап табыуға һәләтегеҙ насар булыуын танырға кәрәк. Исем биреү — һеҙгә яҡшы нигеҙләүсе булыу өсөн кәрәк булған һәләттәрҙән бөтөнләй айырым торған оҫталыҡ. Һеҙ иҫәпһеҙ яҡшы стартап нигеҙләүсеһе булып, шул уҡ ваҡытта компанияғыҙға исем уйлап табыуҙа өмөтһөҙ була алаһығыҙ.
Быны танығас та, һеҙҙе башҡаса атап булмай тигән ышаныуҙан туҡтайһығыҙ. Уның кеүек үк яҡшы йәки унан да яҡшыраҡ башҡа күп кенә потенциаль исемдәр бар; һеҙ бары тик уларҙы уйлап таба алмайһығыҙ.
Уларҙы нисек табырға? Бер яуап — һеҙ насар башҡарған эштәрҙе хәл итеүҙең ғәҙәти юлы: исемдәр уйлап таба белгән башҡа берәүҙе табығыҙ. Ләкин компания исемдәре менән башҡаса ла эш итеп була. Асыҡтан-асыҡ насар булмаған һәр һүҙ йәки һүҙбәйләнеш тиерлек етерлек кимәлдә яҡшы булып сыға, һәм бындай домендарҙың һаны шул тиклем ҙур, һеҙ арзан хаҡҡа йәки хатта буш булған бик күп исем таба алаһығыҙ. Шуға күрә исемлек төҙөгөҙ һәм ҡайһы берҙәрен һатып алырға тырышығыҙ. Бына Stripe шулай эшләне лә инде. (Уларҙың эҙләнеүҙәре шулай уҡ parse.com-ды ла тапты, уны Parse-тағы дуҫтары алды.)
Компанияларға исем табыу стартапта кәрәкле башҡа һәләттәргә бәйле булмаған айырым оҫталыҡ икәнен белеүемдең сәбәбе — был оҫталыҡтың миндә булыуы. Мин YC-ты етәкләгән һәм стартаптар менән офис сәғәттәрен күберәк үткәргән ваҡытта, мин уларға йыш ҡына яңы исемдәр табырға ярҙам итә торғайным. 80% осраҡта беҙ 20 минутлыҡ офис осрашыуы барышында кәм тигәндә бер яҡшы исем таба ала инек.
Хәҙер мин офис сәғәттәрен үткәргәндә компанияның нимә эшләүе кеүек мөһимерәк һорауҙарға иғтибар итергә мәжбүрмен. Мин уларға исемдәрен үҙгәртергә кәрәк булғанда әйтәм. Ләкин уларҙы уратып алған көстәрҙең ҡеүәтен белгәнгә күрә, күптәрҙең тыңламаҫын беләм. [3]
Әлбиттә, үҙ исеменең .com доменына эйә булмайынса ла уңышҡа өлгәшкән стартаптар миҫалы бар. Төрлө хаталарға ҡарамаҫтан уңышҡа өлгәшкән стартаптар ҙа бар. Ләкин был хата башҡаларға ҡарағанда кәсерәк кисерелә торған. Әгәр проблеманы таныр өсөн етерлек тәртибегеҙ булһа, уны ике-өс көн эсендә төҙәтеп була.
Баһалау буйынса тәүге 20 YC компанияһының 100%-ы үҙ исеменең .com доменына эйә. Алдынғы 50 компанияның 94%-ы ла шулай. Ләкин хәҙерге тупланмалағы (batch) компанияларҙың 66%-ы ғына үҙ исеменең .com доменына эйә. Был ҡалғандарҙың күбеһен нисек кенә булһа ла алда дәрестәр көтөүен күрһәтә.
Иҫкәрмәләр
[1] Айтҡандай, был уй-фекер тәжрибәһе милләт һәм дин өсөн дә эшләй.
[2] Һеҙҙең шәхесегеҙҙең (идентичность) бер өлөшөнә әйләнгән исемгә ҡарата булған һөйөүегеҙ үҙен туранан-тура күрһәтмәй (уны кире ҡағыу еңел булыр ине), ә уның эске сифаттары тураһындағы алдаҡсы ышаныуҙар йыйылмаһы булып сағыла. (Был шулай уҡ милләт һәм дин өсөн дә дөрөҫ.)
[3] Ҡайһы берҙә нигеҙләүселәр үҙ исеменең .com домены булмауының проблема икәнен белә, ләкин һатылыуы тураһында бер ниндәй ҙә дәлил булмаһа ла, уны һатып ала алырбыҙ тигән ышаныс менән артабанғы аҙымда яңылышалар. Домен эйәһе үҙе һеҙгә һатыу хаҡын әйтмәйенсә, уның һатылыуына ышанмағыҙ.
Был яҙманың ҡараламаларын уҡып сыҡҡандары өсөн Сэм Альтман, Джессика Ливингстон һәм Джефф Ралстонға рәхмәт белдерәм.