Ысынында Кремний үҙәне — башлыса ҡала яны биләмәләре. Тәүге ҡарашҡа бында ҡарарлыҡ бер ни ҙә юҡ кеүек. Был күҙгә ташланып торған һәйкәлдәре булған урындарҙан түгел. Ләкин иғтибар менән ҡараһағыҙ, башҡа урындарҙан айырылып торған ерҙә булыуығыҙҙы күрһәткән һиҙелер-һиҙелмәҫ билдәләрҙе табасаҡһығыҙ.
Стэнфорд — сәйер урын. Ҡала яны ҡалаға нисек ҡараһа, төҙөлөшө буйынса ул да ғәҙәти университетҡа шулай ҡарай. Ул сиктән тыш киң таралған һәм ваҡыттың күп өлөшөндә ғәжәп буш кеүек тойола. Әммә һауа торошона иғтибар итегеҙ. Ул, бәлки, камилдыр. Һәм көнбайыштағы матур тауҙарға ҡарағыҙ. Күренмәһә лә, космополит Сан-Франциско төньяҡҡа табан ни бары 40 минутлыҡ юлда. Был берләшмә — Кремний үҙәненең башҡа бер ерҙә түгел, тап ошо университет тирәләй үҫеп сығыуының төп сәбәптәренең береһе.
Үҙәндәге эштәрҙең ғәжәп күп өлөшө Пало-Альтолағы University Ave урамындағы йәки уның эргәһендәге кафеларҙа башҡарыла. Әгәр эш көнөндә сәғәт 10 менән 5 араһында килһәгеҙ, инвесторҙарға үҙ проекттарын тәҡдим иткән стартап нигеҙләүселәрен йыш күрерһегеҙ. Айырған булмаһағыҙ, нигеҙләүселәр — дәртләнеп алға эйелгәндәр, ә инвесторҙар — артҡа таянып, бер аҙ ғазаплы йөҙ менән ултырғандар.
3. Уңышлы офис
165 University Ave адресы буйынса урынлашҡан офис Google-дың тәүге офисы булған. Аҙаҡ унда Paypal эшләгән. (Хәҙер ул — Wepay офисы.) Был урындың ҡыҙыҡлығы — уның урынлашыуында. Стартапты офис паркында түгел, ә ресторандар һәм кешеләр йөрөгән ерҙә урынлаштырыу — аҡыллы аҙым, сөнки ул саҡта унда эшләгән кешеләр ғәҙәти эш сәғәттәре тамамланыу менән ҡасып китеү урынына, шунда ҡалырға теләй. Улар бергә төшкө ашҡа сыға, идеялар тураһында һөйләшә, ә һуңынан кире ҡайтып, уларҙы тормошҡа ашыра.
Google-дың хәҙерге офис паркындағы урыны улар башлаған урын түгел икәнен аңлау мөһим; уларға күберәк урын кәрәк булғас ҡына күсергә мәжбүр булғандар. Яңыраҡ ҡына урамдың ҡаршы яғында Facebook та урынлашҡан ине, әммә күберәк урын кәрәк булғанлыҡтан, уларға ла күсергә тура килде.
Пало-Альто башта ҡала яны биҫтәһе булмаған. Үҙенең тәүге 100 йылы самаһы дауамында ул ауыл ерендәге студенттар ҡаласығы булған. Аҙаҡ, 1950-се йылдар уртаһында, ярымутрау буйлап ашығыс таралған ҡала яны тулҡыны аҫтында ҡалған. Әммә Орегон экспресс-юлынан төньяҡтараҡ урынлашҡан Пало-Альто әле лә тирә-яғынан һиҙелерлек айырылып тора. Был — Үҙәндәге иң күркәм урындарҙың береһе. Биналар иҫке (көндән-көн уларҙы һүтеп, урынына бер төрлө ҙур йорттар — McMansion төҙөһәләр ҙә), ә ағастар бейек. Ләкин йорттар бик ҡиммәт — бер квадрат фут өсөн яҡынса $1000. Был — «экзиттан һуңғы» Кремний үҙәне.
Sand Hill Road-тың төньяҡ яғында венчур фирмаларының (VC) офистарын күреү тап шул сәбәпле ҡыҙыҡ — улар эс бошорғос бер төрлө. Биналарҙың барыһы ла тиерлек оҡшаш, тышҡы күренештәре бер ни ҙә белдермәй, һәм улар буталсыҡ лабиринт кеүек урынлашҡан. (Мин унда йылдар буйы йөрөйөм һәм әле лә ваҡыты-ваҡыты менән аҙашам.) Был осраҡлы түгел. Был биналар венчур бизнесының үҙен бик теүәл сағылдыра.
Эш көнөндә барһағыҙ, инвесторҙар менән осрашыуға килгән стартапсылар төркөмдәрен күреүегеҙ ихтимал. Ләкин күбеһенсә бер кемде лә күрмәҫһегеҙ; ҡайнап торған тормош — был мөхитте тасуирлау өсөн иң һуңғы ҡулланыр һүҙ булыр ине. Sand Hill Road-ҡа барыу «бысраҡ һәм түбән» тигәндең ҡапма-ҡаршыһы «өҫтә һәм таҙа» булыуын иҫкә төшөрә.
Хәҙер Үҙәндең йөрәге тип Castro Street-тымы, әллә University Ave-нымы һанарға кәрәкме икәне — бәхәсле һорау. Бынан 10 йыл элек ул, һис шикһеҙ, University Ave булыр ине. Ләкин Пало-Альто ҡиммәтләнә бара. Стартаптар көндән-көн күберәк Mountain View-ҙа төпләнә, ә Пало-Альтоға инвесторҙар менән осрашыу өсөн генә киләләр. Пало-Альтола төрлө кафелар бик күп, ләкин Mountain View-ҙа асыҡтан-асыҡ беренселек тотҡан бер урын бар: ул — Red Rock.
7. Google
Google Mountain View-ҙағы тәүге бинаһынан тирә-яҡтағы күп кенә биналарға таралған. Ләкин биналар төрлө ваҡытта һәм төрлө кешеләр тарафынан төҙөлгәнгә күрә, был урында типик ҙур компанияларҙың баш офистарына хас стеналар менән уратылған, стериль хиссиәт юҡ. Шулай ҙа уның үҙенсәлекле рухы бар. Ниҙер ҡайнағанын тояһың. Дөйөм мөхит бер аҙ утопик: бик күп Prius машиналары һәм уларҙы йөрөтөүсегә оҡшаған кешеләр йөрөй.
Унда берәй танышығыҙ булмаһа, Google эсенә инә алмаҫһығыҙ. Әгәр мөмкинлек булһа, эсен күреү бик яҡшы булыр ине. Шул уҡ нәмә Пало-Альтолағы California Ave осондағы Facebook өсөн дә дөрөҫ, тыштан ҡарарлыҡ бер ни булмаһа ла.
Skyline Drive юлы Санта-Круз тауҙарының һырты буйлап бара. Бер яҡта — Үҙән, икенсе яҡта — диңгеҙ. Диңгеҙ һалҡын, томанлы һәм гавандәре аҙ булғанлыҡтан, яҡын урынлашыуына ҡарамаҫтан, Үҙән халҡының тормошонда ғәжәпләнерлек дәрәжәлә аҙ роль уйнай. Skyline-дың ҡайһы бер өлөштәрендә ҙур секвойялар (redwood), ә башҡа урындарында мәңге йәшел имәндәр өҫтөнлөк итә. Секвойялар булыуы — был урындарға төндә яр буйынан томан инә тигәнде аңлата; секвойялар томандан ямғыр тамсыларын конденсатлай. MROSD ойошмаһы Skyline эргәһендәге бик шәп йәйәүле маршруттар селтәрен ҡарай.
9. 280
Кремний үҙәнен оҙонса ярып ятҡан ике оло юл бар: бик йәмһеҙ 101 юлы һәм донъялағы иң матур оло юлдарҙың береһе булған 280. Һайлау мөмкинлеге булғанда, мин гел 280 юлын һайлайым. Көнбайыштағы оҙон тар күлде күрәһегеҙме? Был — Сан-Андреас ярығы. Ул убалар итәге буйлап һуҙыла, һуңынан Portola Valley аша өҫкә табан йүнәлә. MROSD маршруттарының береһе тап ошо ярыҡ буйлап үтә. 280-дең көнбайышындағы уба итәктәре буйлап бай райондар теҙмәһе урынлашҡан: Woodside, Portola Valley, Los Altos Hills, Saratoga, Los Gatos.
SLAC Sand Hill Road-тан бер аҙ көньяҡтараҡ тап ошо 280 юлы аҫтынан үтә. Ә унан тағы ла бер-нисә саҡрым көньяҡтараҡ Үҙәндең «Welcome to Las Vegas» билдәһе аналогы тора: The Dish.
Иҫкәрмәләр
Мин Компьютер тарихы музейын төшөрөп ҡалдырҙым, сөнки был — Үҙәндең үҙен ҡайҙа күрергә тигән исемлек, ә унан ҡалған артефакттарҙы ҡайҙа күрергә тигән исемлек түгел. Мин шулай уҡ Сан-Хосены ла төшөрөп ҡалдырҙым. Сан-Хосе үҙен Кремний үҙәненең баш ҡалаһы тип атай, ләкин Үҙән кешеләре «ҡала» тигән һүҙҙе ҡулланғанда, улар Сан-Францисконы күҙ уңында тота. Сан-Хосе — ни бары карталағы пунктир һыҙыҡ.
Был яҙманың ҡараламаларын уҡып сыҡҡандары өсөн Сэм Альтманға, Пол Бакхайтҡа, Патрик Коллисонға һәм Джессика Ливингстонға рәхмәт белдерәм.