Күптән түгел генә мин iPhone, iPad һәм Android системаһында эшләүсе оҡшаш ҡоролмалар өсөн дөйөм бер терминдың булмауы ни тиклем уңайһыҙ икәне тураһында уйландым. Иң яҡын дөйөм термин «мобиль ҡоролмалар» кеүек күренә, әммә ул (а) теләһә ниндәй мобиль телефонға ҡағыла, һәм (б) iPad-тың төп үҙенсәлеген тулыһынса сағылдырмай.
Бер нисә секундтан һуң башыма бер фекер килде: ахыр сиктә беҙ был нәмәләрҙе планшеттар тип атаясаҡбыҙ. Беҙҙең уларҙы «мобиль ҡоролмалар» тип атарға уйлауыбыҙҙың берҙән-бер сәбәбе — iPhone-дың iPad-тан алдараҡ сығыуы. Әгәр iPad тәүҙә сыҡҡан булһа, беҙ iPhone-ды телефон тип уйламаҫ инек; беҙ уны ҡолаҡҡа терәрлек дәрәжәлә бәләкәй булған планшет тип ҡабул итер инек.
iPhone телефонға ҡарағанда күберәк телефонды алмаштырыусы булып тора. Был бик мөһим айырма, сөнки ул киләсәктә ғәҙәти күренешкә әйләнәсәк хәлдең тәүге өлгөһө. Беҙҙе уратып алған махсус тәғәйенләнештәге әйберҙәрҙең күбеһе, бәлки хатта күпселеге, планшеттарҙа эшләүсе ҡушымталар менән алмаштырыласаҡ.
GPS-навигаторҙар, музыкаль плеерҙар һәм камералар кеүек осраҡтарҙа был инде асыҡ күренә. Ләкин, минеңсә, күпме нәмәнең алмаштырыласағы кешеләрҙе хайран ҡалдырасаҡ. Беҙ асыҡҡыстарҙы алмаштырыусы бер стартапты финансланыҡ. Шрифт үлсәмен еңел генә үҙгәртеп булыуы iPad-тың уҡыу күҙлектәрен тулыһынса алмаштырыуын аңлата. Акселерометр менән ҡайһы бер тапҡыр алымдар ҡулланып, хатта мунса үлсәүен дә алмаштырып булһа, мин һис тә ғәжәпләнмәҫ инем.
Бөтә нәмәне бер ҡоролмала программа тәьминәте аша эшләүҙең өҫтөнлөктәре шул тиклем ҙур, хатта программаға әйләндерә алған һәр нәмә программаға әйләнәсәк. Шуға күрә алдағы ике йылда стартаптар өсөн яҡшы рецепт — тирә-яғығыҙға ҡарап, планшет ҡушымтаһы ярҙамында кәрәкһеҙгә әйләндереп була торған, ләкин кешеләр әле быны аңлап етмәгән нәмәләрҙе эҙләү буласаҡ.
1938 йылда Бакминстер Фуллер физик техниканың беҙ хәҙер программа тәьминәте тип атаған нәмә менән алмаштырылыу тенденцияһын тасуирлау өсөн эфемеризация терминын индергән. Планшеттарҙың донъяны яулап алыуының сәбәбе — Стив Джобс һәм уның командаһының сәнәғәт дизайны тылсымсылары булыуында ғына түгел, ә уларҙың артында тап ошо көстөң тороуында. iPhone һәм iPad эфемеризацияның күп кенә яңы өлкәләргә үтеп инеүенә юл асҡан тишек бырауланы. Технологиялар тарихын өйрәнгән бер кем дә был көстөң ҡеүәтен баһалап бөтмәҫкә теләмәҫ ине.
Был көс арҡаһында Apple хужа була алған ҡеүәт мине борсой. Мин 80-се һәм 90-сы йылдарҙағы Microsoft осоро кеүек тағы бер клиент монокультураһы дәүерен күрергә теләмәйем. Әммә эфемеризация планшеттарҙың таралыуын алға этәреүсе төп көстәрҙең береһе икән, был Apple менән конкуренция итеү юлын күрһәтә: уның өсөн тағы ла яҡшыраҡ платформа булырға кәрәк.
Apple планшеттарында акселерометрҙар булыуы бик ҙур уңыш булып сыҡты. Әҙерләүселәр акселерометрҙы Apple бер ҡасан да күҙ алдына ла килтерә алмаған ысулдар менән ҡулланды. Платформаларҙың тәбиғәте шундай. Ҡорал ни тиклем күп яҡлыраҡ булһа, кешеләрҙең уны нисек ҡулланасағын алдан самалау шул тиклем ҡыйыныраҡ. Шуға күрә планшет эшләүселәр уйланырға тейеш: унда тағы нимә өҫтәп була? Тик аппарат сараларын ғына түгел, ә программа яғын да. Әҙерләүселәргә тағы нимәгә инеү мөмкинлеге бирә алабыҙ? Хакерҙарға бер бармаҡ бирһәң, улар тотош ҡулды өҙөп аласаҡ.
Был мәҡәләнең ҡараламаларын уҡып сыҡҡандары өсөн Сэм Альтманға, Пол Бакхайтҡа, Джессика Ливингстонға һәм Роберт Моррисҡа рәхмәт белдерәм.