Байҙар менән ярлылар араһындағы айырманың артыуына борсолған кешеләр ғәҙәттә егерменсе быуат уртаһына алтын быуатҡа кеүек ҡарай. Ул заманда медиана килемен арттырған юғары эш хаҡы түләнә торған профсоюзлы етештереү урындары күп ине. Мин юғары хаҡлы профсоюзлы эште тулыһынса миф тип атамаҫ инем, әммә уға ныҡ баҫым яһаусылар бынан кәрәгенән артыҡты күрә, тип уйлайым.
Сәйер күренһә лә, юғары эш хаҡлы профсоюз урындарының ҡайҙан барлыҡҡа килгәнен тап стартаптар менән эшләү миңә аңлатты. Етеҙ үҫеүсе баҙарҙа һеҙ һөҙөмтәлелек хаҡында артыҡ борсолмайһығыҙ. Иң мөһиме — тиҙ үҫеү. Әгәр юлығыҙҙа ниндәйҙер ғәҙәти мәсьәлә килеп сыға һәм уның бер аҙ ҡыйбат булған ябай сиселеше бар икән, һеҙ уны ҡабул итәһегеҙ ҙә мөһимерәк эштәр менән шөғөлләнеүегеҙҙе дауам итәһегеҙ. EBay үҙ дәғүәселәренә ҡарағанда серверҙарға кәмерәк түләп еңмәне.
Хәҙер күҙ алдына килтереүе ауыр булһа ла, егерменсе быуат уртаһында етештереү сәнәғәте ҙур тиҙлек менән үҫкән тармаҡ ине. Был осорҙа автомобилдәрҙән алып кәнфиттәргә тиклем етештереүсе бәләкәй фирмалар ил күләмендә эш иткән һәм масштаб иҫәбенә ҙур экономия алған яңы типтағы корпорацияларға берләшә ине. Һеҙгә йә тиҙ үҫергә, йә һәләк булырға тура килде. Был компаниялар өсөн эшселәр — Интернет-стартап өсөн серверҙар кеүек ине. Арзанлыҡҡа ҡарағанда ышаныслы тәьминәт мөһимерәк булды.
Әгәр 1950-се йылдарҙағы автоконцерн етәксеһенең башына ҡараһағыҙ, уның фекере ошондай булғандыр: әлбиттә, яңы моделде сығарыу тотҡарланмаһын ғына, улар ни һораһа, шуны бирегеҙ.
Икенсе төрлө әйткәндә, ул эшселәргә хеҙмәтенең ысын хаҡы түләнмәне. Шул осорҙағы шарттар арҡаһында компанияларға шул тиклем аҙ түләүҙә ныҡ тороу ахмаҡлыҡ булыр ине.
Был күренештең әҙерәк бәхәсле миҫалын күрергә теләһәгеҙ, «Интернет күпереге» (Internet Bubble) заманында веб-сайттар төҙөү буйынса консультант булып эшләгән берәйһенән һорағыҙ. Туҡһанынсы йылдар аҙағында иң ябай нәмәләрҙе төҙөгән өсөн дә ифрат ҙур аҡса алып була ине. Ләкин ул замандар кире ҡайтыр тип өмөт иткән берәй кеше бармы икән? Шикләнәм. Был бары тик ваҡытлыса тайпылыш (аберрация) булғанын барыһы ла аңлайҙыр, моғайын.
Профсоюздар дәүере лә тап шундай уҡ тайпылыш булған һымаҡ, тик ул оҙағыраҡ ваҡытҡа һуҙылған һәм күп күләмдәге идеология менән сырмалған; был идеология кешеләргә уға Дорога күпереге ваҡытындағы консалтингка ҡараған кеүек һалҡын ҡанлылыҡ менән ҡарарға бирмәй.
сынында иһә, профсоюздар — шул уҡ Razorfish ине.
Эшселәр хәрәкәтен батыр профсоюз ойоштороусылары булдырған тип уйлаған кешеләргә бер нәмәне аңлатырға тура килә: ни өсөн профсоюздар хәҙер бәләкәйләнә бара? Уларҙың ҡулынан килгән иң яҡшы яуап — тарҡалған цивилизацияларҙа йәшәгән кешеләрҙең ғәҙәти аңлатмаһына таяныу. Беҙҙең ата-бабаларыбыҙ ғәйәт ҙур бөйөк шәхестәр булған. Егерменсе быуат башындағы эшселәрҙә бөгөнгө көндә етмәгән әхлаҡи ҡаһарманлыҡ булған, имеш.
Ысынында иһә ябайыраҡ аңлатма бар. Егерменсе быуат башы — бары тик инфраструктура өсөн артыҡ түләгән тиҙ үҫеүсе стартап ҡына ине. Ә беҙ бөгөнгө көндә юғары хаҡ түләнә торған профсоюз эшен тыуҙырған ниндәйҙер серле юғары ҡиммәттәрҙән баш тартҡан тарҡау халыҡ түгелбеҙ. Беҙ бары тик тиҙ үҫеүсе компаниялар икенсе төрлө нәмәләргә артыҡ сығым тотҡан заманда йәшәйбеҙ.