Байлар белән ярлылар арасындагы аерманың үсүенә борчылучы кешеләр гадәттә егерменче гасыр уртасына алтын чор дип карыйлар. Ул заманнарда уртача керемне арттырган, югары түләүле һәм профсоюзлы сәнәгать эш урыннары бик күп иде. Мин югары түләүле профсоюз эшен тулысынча миф дип атамас идем, әмма бу темага артык игътибар итүчеләр аңа кирәгеннән артык мәгънә бирә кебек.
Сәер булса да, югары түләүле профсоюз эш урыннарының каян килеп чыкканын аңларга миңа стартаплар белән эшләү ярдәм итте. Тиз үсүче базарда сез нәтиҗәлелек турында артык борчылмыйсыз. Тиз үсү мөһимрәк. Әгәр юлыгызга ниндидер гади бер проблема чыкса һәм аның берникадәр кыйммәтле булган җиңел чишелеше булса, сез аны сайлыйсыз һәм мөһимрәк эшләргә күчәсез. EBay көндәшләреннән серверлар өчен азрак түләп җиңмәде бит.
Хәзер моны күз алдына китерүе кыен булса да, егерменче гасыр уртасында сәнәгать җитештерүе тиз үсүче тармак иде. Бу — машиналардан алып кәнфитләргә кадәр бар нәрсәне ясаучы кече фирмаларның милли колачлы һәм зур күләмнәр экономиясенә ия яңа төрдәге корпорацияләргә берләшкән чоры иде. Сезгә я тиз үсәргә, я үләргә туры килгән. Интернет-стартап өчен серверлар нәрсә булса, бу компанияләр өчен эшчеләр дә шул иде. Ышанычлы тәэмин ителеш арзан бәягә караганда мөһимрәк иде.
Әгәр сез 1950 еллардагы автомобиль компаниясе җитәкчесенең фикерләренә карасагыз, караш мондый булгандыр: әлбәттә, алар сораганның барысын да бирегез, бары тик яңа модель генә тоткарланмасын.
Башкача әйткәндә, ул эшчеләргә хезмәтләренең реаль бәясен түләмәгәннәр. Шул вакыттагы шартларны исәпкә алганда, компанияләр аларга шулкадәр аз түләргә тырышып ялгышкан булыр иде.
Әгәр сез бу күренешнең азрак бәхәсле мисалын теләсәгез, Интернет күбеге чорында веб-сайтлар төзү буенча консультант булып эшләгән берәрсеннән сорагыз. Туксанынчы еллар ахырында иң гади нәрсәләрне ясаган өчен дә гаять зур акчалар алып була иде. Шулай да, ул чорны күргән берәр кемнең бу көннәр кабат кайтыр дигән өмете бармы? Мин шикләнәм. Һәркем моның вакытлы тайпылыш кына булганын аңлый бит.
Профсоюзлар чоры да нәкъ шундый ук тайпылыш булган кебек, бары тик ул озаграк вакытка сузылган һәм кешеләргә аңа Күбек вакытындагы консалтингка караган кебек салкын караш белән карарга комачаулаучы бик күп идеология белән буталган.
Асылда, профсоюзлар бары тик Razorfish кебек кенә иде.
Эшчеләр хәрәкәтен батыр профсоюз оештыручыларының казанышы дип санаучы кешеләргә бер сорауга җавап табарга кирәк: ни өчен профсоюзлар хәзер кыскара бара? Алар таяна алган иң яхшы фикер — җимерелгән цивилизацияләрдә яшәүче кешеләрнең гадәти аңлатмасына сылтау. Безнең бабаларыбыз гигантлар булган, имеш. Егерменче гасыр башындагы эшчеләрдә бүгенге көндә җитмәгән әхлакый батырлык булгандыр.
Чынлыкта исә гадирәк аңлатма бар. Егерменче гасыр башы — инфраструктура өчен артык түләгән тиз үсүче стартап кына иде. Ә без хәзерге вакытта югары түләүле профсоюз эш урыннарын тудырган серле һәм югары принципларны ташлап калдырган ниндидер төшенке халык түгел. Без бары тик тиз үсүче компанияләр бөтенләй башка нәрсәләргә акча чәчә торган заманда яшибез.