pg.gimran.org

Яҙыу тураһында, ҡыҫҡаса

Март 2005 · Бөтә эсселар

Пол Грэмдың «Яҙыу тураһында, ҡыҫҡаса» эссеһы тәржемәһе. Төп нөсхә: https://paulgraham.com/writing44.html. Машина тәржемәһе (Gemini).

Translation of Paul Graham's essay 'Writing, Briefly'. Original: https://paulgraham.com/writing44.html. Machine translation (Gemini).

(Бер хатҡа яуап биргән ваҡытта, мин осраҡлы рәүештә яҙыу хаҡында бәләкәй генә эссе яҙып ҡуйҙым. Ғәҙәттә мин эссе өҫтөндә бер нисә аҙна эшләйем. Быныһына 67 минут ваҡыт китте — 23 минуты яҙыуға, ә 44 минуты үҙгәртеп яҙыуға.)

Минеңсә, яҡшы яҙа белеү күпселек кеше уйлағандан күпкә мөһимерәк. Яҙыу фекерҙәрҙе еткереп кенә ҡалмай; ул уларҙы тыуҙыра. Әгәр һеҙ насар яҙһағыҙ һәм быны эшләргә яратмаһағыҙ, яҙыу тыуҙырыр булған фекерҙәрҙең күбеһен ҡулдан ысҡындырасаҡһығыҙ.

Яҡшы яҙыуға килгәндә, бына ҡыҫҡаса ҡағиҙәләр: 1-се насар вариантты мөмкин тиклем тиҙерәк яҙығыҙ; уны ҡат-ҡат үҙгәртеп яҙығыҙ; бөтә кәрәкмәгәнде һыҙып ташлағыҙ; һөйләү телендә яҙығыҙ; насар яҙманы танып белергә өйрәнегеҙ, шулай итеп һеҙ уны үҙегеҙҙең яҙмағыҙҙа күреп, төҙәтә аласаҡһығыҙ; үҙегеҙгә оҡшаған яҙыусыларға оҡшатып яҙығыҙ; башҡара алмаһағыҙ, нимә тураһында яҙырға йыйынғанығыҙҙы кемгәлер һөйләп бирегеҙ, шунан һуң һөйләгәндәрегеҙҙе яҙып алығыҙ; эсселағы фекерҙәрҙең 80%-ы яҙа башлағандан һуң тыуыр, ә башта уйлағандарығыҙҙың 50%-ы хата булып сығыр тип көтөгөҙ; ҡыҫҡартыу өсөн етерлек дәрәжәлә ҡыйыу булығыҙ; үҙегеҙ ышанған дуҫтарығыҙҙан яҙғанығыҙҙы уҡыуҙарын һәм ҡайһы урындары аңлайышһыҙ йәки һуҙылған булыуын әйтеүҙәрен һорағыҙ; ентекле пландар (һәр ваҡыт) төҙөмәгеҙ; яҙыр алдынан бер нисә көн фекерҙәрҙе мейегеҙҙә бешерә тороғоҙ; үҙегеҙ менән бәләкәй дәфтәр йәки ҡағыҙ киҫәге йөрөтөгөҙ; беренсе һөйләм башығыҙға килеү менән яҙа башлағыҙ; әгәр дедлайн һеҙҙе быға тиклем башларға мәжбүр итһә, иң тәүҙә иң мөһим һөйләмде яҙығыҙ; үҙегеҙгә оҡшаған нәмәләр тураһында яҙығыҙ; тәьҫирле күренергә тырышмағыҙ; юл ыңғайы теманы үҙгәртергә икеләнмәгеҙ; ситкә тайпылыштарҙы һылтанмаларға (сноскаларға) сығарығыҙ; һөйләмдәрҙе бер-береһенә бәйләү өсөн анафора ҡулланығыҙ; эсселарығыҙҙы ҡысҡырып уҡығыҙ, шулай итеп һеҙ (а) уңайһыҙ һүҙбәйләнештәрҙә ҡайҙа тотлоҡҡанығыҙҙы һәм (б) ҡайһы өлөштәренең күңелһеҙ булыуын (уҡырға ҡурҡҡан абзацтарығыҙҙы) күрерһегеҙ; уҡыусыға яңы һәм файҙалы нәмә әйтергә тырышығыҙ; етерлек ҙур ваҡыт бүлемдәре менән эшләгеҙ; яңынан башлағанда, эште ошоға тиклем булғанды ҡайтанан уҡып сығыуҙан башлағыҙ; эште тамамлағанда, үҙегеҙгә артабан башларға еңел булырлыҡ берәй нәмә ҡалдырығыҙ; файл аҫтында яҙырға йыйынған темалар буйынса яҙмалар туплағыҙ; уларҙың һәр береһен ҡағылып үтергә бурыслы икәнегеҙҙе тоймағыҙ; поп-йырҙарҙың насар машина радиоларында ла яҡшы яңғырарлыҡ итеп көйләнгәне кеүек, эссены һеҙ уҡыған тиклем ентекле уҡымаясаҡ уҡыусы өсөн яҙығыҙ; яңылыш берәй нәмә әйтһәгеҙ, уны шунда уҡ төҙәтегеҙ; дуҫтарығыҙҙан ҡайһы һөйләм өсөн иң ныҡ үкенәсәгегеҙҙе һорағыҙ; кире ҡайтып, ҡаты иҫкәрмәләрҙе йомшартығыҙ; яҙмаларҙы интернетта баҫтырығыҙ, сөнки аудитория һеҙҙе күберәк яҙырға, тимәк, күберәк фекер тыуҙырырға мәжбүр итә; ҡараламаларҙы экранда ғына ҡарап ултырмай, баҫтырып сығарығыҙ; ябай, төп һүҙҙәрҙе ҡулланығыҙ; көтөлмәгән яңылыҡтарҙы ситкә тайпылыуҙарҙан айырырға өйрәнегеҙ; тамамланыуҙың яҡынлашыуын таный белергә өйрәнегеҙ, һәм ул килеп сыҡҡас, уны эләктереп алығыҙ.