Ҡайһы бер сәйәсмәндәр килем һәм капитал артымына һалымдарҙан тыш байлыҡҡа ла һалым индерергә тәҡдим итә. Байлыҡҡа һалымдың төрлө кимәлдәренең йоғонтоһон моделләштереп, уларҙың стартап ойоштороусы өсөн практикала нимәне аңлатасағын күрергә тырышайыҡ.
Әйтәйек, һеҙ егермеле йәштәрегеҙҙә уңышлы стартап башлайһығыҙ һәм шунан һуң тағы 60 йыл йәшәйһегеҙ. Байлыҡҡа һалым һеҙҙең акцияларығыҙҙың күпме өлөшөн ашап бөтөрәсәк?
Әгәр байлыҡҡа һалым һеҙҙең бөтә активтарығыҙға ҡағылһа, уның тәьҫирен иҫәпләүе еңел. 1% күләмендәге байлыҡ һалымы — һеҙ һәр йыл һайын акцияларығыҙҙың 99%-ын үҙегеҙҙә ҡалдыра алаһығыҙ тигәнде аңлата. 60 йылдан һуң һеҙҙә ҡалған акциялар өлөшө .99^60 йәки .547 буласаҡ. Тимәк, туранан-тура 1%-лыҡ байлыҡ һалымы хөкүмәттең һеҙҙең ғүмерегеҙ дауамында акцияларығыҙҙың 45%-ын аласағын аңлата.
(Акцияларҙы юғалтыу, әлбиттә, бер акцияның хаҡы байлыҡ һалымы ставкаһынан кәмерәк үҫмәһә, таҙа ярлыраҡ булыу тигәнде аңлатмай.)
Байлыҡҡа һалымдың төрлө кимәлдәрендә хөкүмәт 60 йыл эсендә күпме акцияны аласағы ошондай:
Байлыҡҡа һалымдың, ғәҙәттә, ул башлана торған буҫағаһы була. Юғары буҫаға күпме айырма яһар ине? Быны моделләштереү өсөн акцияларығыҙҙың башланғыс ҡиммәте һәм үҫеш темпы тураһында ҡайһы бер фаразлауҙар яһарға кәрәк.
Әйтәйек, һеҙҙең акцияларығыҙ тәүҙә $2 миллион тора, һәм компанияның траекторияһы түбәндәгесә: акцияларығыҙҙың ҡиммәте 2 йыл буйы 3 тапҡырға, һуңынан 2 йыл буйы 2 тапҡырға, артабан 2 йыл буйы 50%-ҡа үҫә, шунан һуң һеҙгә бары тик ғәҙәти асыҡ компанияның үҫеш темпы ғына төшә, уны беҙ 8% тип атарбыҙ. [1] Байлыҡҡа һалым буҫағаһы $50 миллион тип уйлайыҡ. Хөкүмәт хәҙер күпме акция ала?
Бындай күренеп торған бәләкәй һалым ставкаларының шундай ҡырҡа эҙемтәләр тыуҙырыуы башта ғәжәп күренергә мөмкин. $50 миллион буҫағаһы булған 2%-лыҡ байлыҡ һалымы уңышлы ойоштороусының акцияларының яҡынса өстән ике өлөшөн ала.
Байлыҡҡа һалымдарҙың шундай ҡырҡа эҙемтәләргә эйә булыуының сәбәбе — уларҙың бер үк аҡсаға ҡабат-ҡабат ҡулланылыуында. Килем һалымы һәр йыл һайын алына, әммә шул йылдың килеменән генә. Әгәр һеҙ ниндәйҙер активҡа эйә булғандан һуң 60 йыл йәшәһәгеҙ, байлыҡҡа һалым шул уҡ активҡа 60 тапҡыр һалынасаҡ. Байлыҡ һалымы ҡатмарлашып бара.
Иҫкәрмәләр
[1] Практикала был 8%-тың бер өлөшө ахыр сиктә дивидендтар рәүешендә килер ине, улар сығарылған ваҡытта килем булараҡ һалымлана, шуға күрә был модель ысынында ойоштороусы өсөн иң оптимистик осраҡты күрһәтә.