Осыдан бірнеше күн бұрын өзіме патент берілгенін біліп, таңғалдым. Ол 2003 жылы берілген екен, бірақ маған бұл туралы ешкім айтпаған. Егер бірнеше ай бұрын Yahoo-ға барған кезде тоқсаныншы жылдардың аяғында бірге жұмыс істеген үлкен бастықты кездестіріп қалмағанымда, бұл туралы әлі күнге дейін білмес те едім. Ол бізді сатып алған кезде Viaweb жасап жатқан Revenue Loop деп аталатын жоба туралы сөз қозғады.
Бұл идеяның мәні мынада: іздеу нәтижелерін мәтіндік «сәйкестік» (сол кездегі іздеу жүйелері сияқты) немесе жарнама берушілердің ұсынған бағасы (Overture сияқты) бойынша емес, ставканы транзакциялар санына көбейту ретімен сұрыптау. Әдетте мұны тауар іздеу үшін жасар едіңіз, дегенмен біздің схеманың басты ерекшеліктерінің бірі — қай іздеулердің саудаға қатысты екенін автоматты түрде анықтайтындығында.
Егер нәтижелерді тек ставкалар бойынша сұрыптасаңыз, іздеу нәтижелері пайдасыз болып қалуы мүмкін, өйткені ең көп ақша ұсынған нашар сайттар бірінші орындарды басып алуы ықтимал. Бірақ егер нәтижелерді ставканы транзакцияларға көбейту бойынша реттесеңіз, сатылып кетпек түгілі, сәйкестіктің әлдеқайда жақсы көрсеткішіне қол жеткізесіз. Біреудің іздеу нәтижесіне қанағаттанғанының сайтқа кіріп, бірдеңе сатып алғанынан артық қандай дәлелі болуы мүмкін?
Және, әрине, бұл алгоритм іздеу жүйесінің табысын автоматты түрде барынша арттырады.
Қазір бәрі осы тәсілге назар аударып отыр, бірақ 1998 жылы бұлай істегендер аз еді. 1998 жылы барлық мәселе баннерлік жарнаманы сатуда болатын. Біз оны білмедік, сондықтан тауар іздеудің өзімізге оңтайлы болып көрінген тәсілін ойлап тапқан кезде қатты қуандық.
Yahoo бізді сатып алуды ойластырып жүргенде, біз Нью-Йоркте Джерри Янгпен кездестік. Менің қазір түсінуімше, ол үшін бұл кездесу сатып алуға бел буған компанияның жігіттерінің дұрыс екеніне көз жеткізуге арналған кездесулердің бірі болуы керек еді. Бізден жай әңгімелесіп, ақылды әрі парасатты болып көрінуден басқа ештеңе күтілмеген. Менің ақ тақтаға атып шығып, жаңа керемет технологиямыз туралы таныстырылымды бастап кеткенім оны қатты абдыратқан болуы керек.
Оның бұған мүлдем мән бермегені мені де сондай абыржытты. Сол кезде мен: «Мына жігіттің сыр білдірмейтінін-ай. Біз оған өнім іздеу нәтижелерін сұрыптаудың ең оңтайлы тәсілін ұсынып жатырмыз, ал ол тіпті қызығушылық та танытпайды», — деп ойладым. Оның неге бейжай қарағанын мен көп уақыт өткен соң ғана түсіндім. 1998 жылы жарнама берушілер веб-сайттардағы жарнама үшін шектен тыс көп төлейтін. 1998 жылы егер жарнама берушілер трафиктің өзіне тиімді ең жоғары бағасын ғана төлесе, Yahoo-дың табысы азайып кетер еді.
Қазір жағдай басқаша, әрине. Қазір мұндай нәрсе өте сәнде. Сондықтан бірнеше ай бұрын Yahoo асханасында бұрыннан танитын Yahoo басшысын кездестіргенімде, оның есіне бірінші түскені (бағыма қарай) онымен болған барлық ұрыс-керістер емес, Revenue Loop болды.
«Негізі, біз оған патент алуға өтінім бергенбіз, — дедім мен. — Мен кеткеннен кейін ол өтінімнің не болғанын нақты білмеймін».
«Шынымен бе? Бұл маңызды патент болар еді».
Сонымен, біреу тексеріп көрді, сөйтсек, расымен де, сол патенттік өтінім бірнеше жыл бойы қаралып, ақыры 2003 жылы мақұлданған екен.
Оны оқығанда мені қатты таңғалдырған нәрсе — белгілі бір сәтте заңгерлер менің анық әрі көркем жазбамның быт-шытын шығарған екен. Емле тексерушісі бар әлдебір «ақылды» адам бір бөлімді дзен стиліндегі түсініксіз сөздер жиынтығына айналдырып жіберіпті:
Сондай-ақ, жиі кездесетін орфографиялық қателер түзелуге бейім болады. Мысалы, егер «compact disc player» сөзін іздеген пайдаланушылар compact disc player-лер ұсынатын сайттарда айтарлықтай қаражат жұмсайтын болса, бұл парақшаларда «compact disc player» тіркесі болмаса да, олар сол іздеу сөзі үшін жоғарырақ релеванттыққа ие болады.
(Жігіттер, ол жердегі «compat disc player» қате жазылған сөз емес еді.)
Түпнұсқаның көркем тілін көру үшін 1998 жылғы ақпандағы алдын ала өтінімді қараңыз, ол кезде біз әлі Viaweb едік және әрбір «көп» деген сөзді «айтарлықтай» деп өзгертетін заңгерлерді жалдауға шамамыз жетпейтін.