Мен білетін ең жақсы хакерлердің бәрі біртіндеп Mac-қа көшіп жатыр. Досым Роберт жақында MIT-дегі бүкіл зерттеу тобы өздеріне Powerbook сатып алғанын айтты. Бұл жігіттер 1990 жылдардың ортасында Apple құлдырап тұрған кезде Mac сатып алған графикалық дизайнерлер немесе әжелер емес. Олар кездестіруге болатын ең нағыз, таза операциялық жүйе хакерлері.
Мұның себебі, әрине, OS X. Powerbook-тар керемет жобаланған әрі онда FreeBSD жұмыс істейді. Бұдан артық не білу керек?
Мен өткен жылдың соңында Powerbook алдым. Көп ұзамай IBM Thinkpad-імнің қатты дискісі істен шыққанда, ол менің жалғыз ноутбугіме айналды. Ал жақында үйіме досым Тревор келгенде, оның қолында да менікімен бірдей Powerbook болды.
Көпшілігіміз үшін бұл Apple-ге көшу емес, оралу. 90-жылдардың ортасында бұған сену қиын болғанымен, Mac өз уақытында нағыз хакерлердің үлгілі компьютері еді.
1983 жылдың күзінде колледждегі CS сабақтарының бірінде профессор пайғамбардай тұрып, жақында өнімділігі жарты MIPS болатын, ұшақ орындығының астына сыйып кететін және жазғы жұмыстан ақша жинап сатып алуға болатындай арзан компьютер пайда болады деп жариялады. Бүкіл аудиторияның тынысы тарылды. Ал Mac шыққан кезде, ол біз күткеннен де керемет болып шықты. Уәде етілгендей шағын, қуатты және арзан болды. Бірақ ол сонымен қатар біз компьютерде болады деп ешқашан ойламаған сипатқа ие еді: ол таңғаларлықтай тамаша дизайнмен жасалған болатын.
Маған сондай біреуі міндетті түрде керек болды. Және бұл тек мен ғана емес едім. 1980 жылдардың ортасы мен аяғында мен танитын барлық хакерлер не Mac үшін бағдарламалық жасақтама жазып жатты, не соны жазғысы келді. Кембриддждегі әрбір футон диванында бірдей қалың ақ кітап ашылып жатқандай көрінетін. Егер оны аударып қарасаңыз, сыртында «Inside Macintosh» деп жазылып тұратын.
Содан кейін Linux пен FreeBSD келді, ал ең мықты ОЖ-нің соңынан қайда болса да еретін хакерлер Intel қораптарына көше бастады. Егер дизайн сіз үшін маңызды болса, Thinkpad сатып алуға болатын еді, егер оның алдыңғы бетіндегі Intel және Microsoft жапсырмаларын алып тастай алсаңыз, ол тым болмаса жиіркеніш тудырмайтын. [1]
OS X шыққан соң хакерлер қайтып оралды. Кембриддждегі Apple дүкеніне кіргенімде, үйге оралғандай әсерде болдым. Көп нәрсе өзгерген, бірақ ауада әлі де сол Apple-ге тән ерекше леп, бұл шараны кездейсоқ корпоративтік делдалдар емес, шын жүректен жаны ашитын адам басқарып отырғандай сезім бар еді.
Бизнес әлемі: «Сонымен не бопты? Хакерлердің Apple-ді қайта ұнатқаны кімге қызық? Негізі хакерлер нарығы соншалықты үлкен бе?» деуі мүмкін.
Бұл нарық өте кішкентай, бірақ оның маңызы өлшемінен әлдеқайда зор. Компьютерге келгенде, қазір хакерлер не істеп жатса, он жылдан кейін соны барлығы істейтін болады. Unix-тен бастап растрлық дисплейлерге және Вебке дейінгі барлық дерлік технология алдымен CS факультеттері мен ғылыми-зерттеу зертханаларында танымал болып, бірте-бірте бүкіл әлемге таралды.
1986 жылы әкеме Sun деп аталатын жаңа компьютер шыққанын, оның салмақты Unix машинасы екенін, бірақ бір орталық Vax-қа қосылған VT100 алдында отырудың орнына, алдыңа қойып жеке пайдалануға болатындай шағын әрі арзан екенін айтқаным есімде. Бәлкім, осы компанияның акцияларын сатып алу керек шығар деп кеңес берген едім. Қазір ол сол кезде сөзіме құлақ аспағанына қатты өкінетін шығар деп ойлаймын.
1994 жылы досым Колинг Тайваньдағы қызымен сөйлескісі келді және алыс қашықтықтағы телефон төлемдерін үнемдеу үшін дыбысты Интернет арқылы жіберуге болатын деректер пакеттеріне түрлендіретін бағдарлама жазды. Ол кезде біз бұл әлі де квази-үкіметтік құрылым болып саналатын Интернетті дұрыс пайдалану ма, жоқ па, оған сенімді емес едік. Оның сол кезде істегені қазір VoIP деп аталады және бұл үлкен әрі қарқынды дамып келе жатқан бизнес.
Егер қарапайым адамдардың он жылдан кейін компьютермен не істейтінін білгіңіз келсе, жақсы университеттің CS факультетіне барып көріңіз. Олар қазір не істеп жатса, сіз де соны істейтін боласыз.
«Платформалар» мәселесінде бұл үрдіс одан да айқын байқалады, өйткені тың бағдарламалық жасақтама ұлы хакерлердің қолынан шығады және олар оны алдымен өздері жеке қолданатын кез келген компьютерге арнап жазуға бейім келеді. Ал бағдарламалық жасақтама аппараттық құралдарды сатады. Apple II-нің алғашқы сатылымдарының көбі, тіпті басым бөлігі VisiCalc-ты іске қосу үшін оны сатып алған адамдардың есебінен болды. Ал Бриклин мен Франкстон VisiCalc-ты неге Apple II үшін жазды? Өйткені ол олардың өздеріне ұнады. Олар кез келген машинаны жұлдыз ету үшін таңдай алар еді.
Егер сіз хакерлерді аппаратураңызды сатуға көмектесетін бағдарламалық жасақтама жазуға тартқыңыз келсе, оны олардың өздері қолданатындай етуіңіз керек. Оны жай ғана «ашық» ету жеткіліксіз. Ол ашық әрі жақсы болуы тиіс.
Ал Mac компьютерлері ақырында қайтадан ашық әрі жақсы болды. Өткен жылдар менің білуімше, бұрын-соңды болмаған жағдайды тудырды: Apple төменгі сегментте де, жоғарғы сегментте де танымал, бірақ ортасында емес. Менің жетпіс жастағы анамның Mac ноутбугі бар. Компьютерлік ғылымдар бойынша PhD дәрежесі бар достарымда Mac ноутбуктері бар. [2] Дегенмен Apple-дің жалпы нарықтағы үлесі әлі де аз.
Бұл бұрын-соңды болмаған жағдай болса да, мен оны уақытша деп болжаймын.
Сонымен әке, Apple деген компания бар. Олар Bang & Olufsen стереожүйесі сияқты тамаша жобаланған компьютердің жаңа түрін жасайды, ал оның ішінде сатып алуға болатын ең жақсы Unix машинасы жатыр. Иә, баға мен пайданың арақатынасы (P/E) біршама жоғары, бірақ меніңше, өте көп адам мұны қалайтын болады.
Ескертпелер
[1] Бұл сұмдық жапсырмалар Google-ге дейінгі іздеу жүйелерінде танымал болған мазасыз жарнамаларға өте ұқсайды. Олар тұтынушыға: «сен маңызды емессің, бізге сен емес, Intel мен Microsoft маңызды» деп тұрғандай.
[2] Y Combinator сайтына (үмітіміз бойынша) негізінен хакерлер кіреді. ОЖ-лердің арақатынасы мынадай: Windows 66.4%, Macintosh 18.8%, Linux 11.4% және FreeBSD 1.5%. Mac көрсеткіші бес жыл бұрынғымен салыстырғанда үлкен өзгеріс болып табылады.