Мен Reddit-тің негізін қалаушылармен Y Combinator-ды бастамай тұрып-ақ таныстым. Шын мәнінде, олар біздің оны бастауымыздың бірден-бір себебі болды.
YC Гарвард компьютерлік қоғамында (студенттердің компьютерлік клубы) стартапты қалай бастау керектігі туралы оқыған дәрісімнен басталды. Залдағы қалған адамдардың бәрі жергілікті тұрғындар болса керек, бірақ Стив пен Алексис өздері соңғы курста оқитын Вирджиния университетінен пойызбен келген екен. Олар соншалықты алыстан келгендіктен, мен олармен бірге кофе ішуге келістім. Олар маған кейінірек одан бас тартуы үшін біз қаржыландырған стартап идеясын айтып берді: ұялы телефон арқылы фастфудқа тапсырыс беру тәсілі.
Бұл смартфондарға дейінгі уақыт еді. Оны іске қосу үшін ғана оларға ұялы байланыс операторларымен және фастфуд желілерімен келісімшарт жасасуға тура келер еді. Сондықтан оның жүзеге асуы мүмкін емес еді. Ол 19 жыл өтсе де, әлі күнге дейін жоқ. Бірақ олардың зеректігі мен жігері маған қатты әсер етті. Шынымды айтсам, олар және сол дәрісте кездестірген кейбір басқа адамдар маған соншалықты әсер еткені сонша, мен оларды қаржыландыру үшін бірдеңе бастауды ұйғардым. Бірнеше күннен кейін мен Стив пен Алексиске Y Combinator-ды бастап жатқанымызды айтып, өтінім беруге шақырдым.
Алғашқы лекте өтінім берушілерді анықтаудың ешқандай жолы болмағандықтан, біз оларға лақап аттар ойлап таптық. Reddit-тіктер «ұялы тағам мәффиндері» болды. «Мәффин» — бұл Джессиканың кішкентай иттер мен екі жасар балалар сияқты сүйкімді жандарға қатысты қолданатын еркелету сөзі. Бұл сізге сол кезде Стив пен Алексистің қандай әсер қалдырғаны туралы түсінік береді. Олардың түрі бейне бір балапандардың аздап үрпиіп таңғалған жүзіне ұқсайтын.
Дегенмен, олардың идеясы нашар еді. Ал біз сол кезде негізін қалаушыларды емес, идеяларды қаржыландырып жатырмыз деп ойлағандықтан, оларды қабылдамадық. Бірақ бұған біздің көңіліміз қатты түсті. Джессика мәффиндерден бас тартқанымызға қайғырды. Ал маған YC-ді дәл соларды қаржыландыруға шабыттанып бастаған адамдардан бас тарту дұрыс емес сияқты көрінді.
Ол кезде «pivot» (бағытты өзгерту) сөзінің стартаптық мағынасы әлі ойлап табылмаған сияқты еді, бірақ біз Стив пен Алексисті қаржыландырғымыз келді, сондықтан олардың идеясы нашар болса, оларға басқа нәрсемен айналысу керек болды. Мен оның не екенін білдім. Ол кездері сілтемелерді сақтауға болатын Delicious деген сайт бар еді. Онда ең көп сақталған сілтемелер тізімі берілген del.icio.us/popular деген парақша болатын, және адамдар бұл парақшаны іс жүзінде Reddit ретінде пайдаланатын. Мен мұны жақсы білдім, өйткені менің сайтымдағы трафиктің көп бөлігі сол жерден келетін. del.icio.us/popular сияқты бірдеңе керек еді, бірақ ол сілтемелерді сақтаудың жанама өнімі емес, арнайы сілтемелермен бөлісуге арналған болуы тиіс болатын.
Сөйтіп мен Стив пен Алексиске қоңырау шалып, олардың өздері бізге ұнайтынын, тек идеялары ұнамайтынын, сондықтан басқа нәрсемен айналысатын болса, оларды қаржыландыратынымызды айттым. Сол кезде олар Вирджинияға қайтатын пойызда келе жатқан еді. Олар келесі станциядан түсіп қалып, солтүстікке қарай жүретін келесі пойызға отырды және күннің соңына қарай қазір Reddit деп аталатын жобамен айналысуға біржола бел буды.
Олар оны «What's new?» (Не жаңалық?) деген мағынада Snoo деп атағысы келген еді. Бірақ snoo.com тым қымбат болды, сондықтан олар Snoo деп маскотты атаумен шектеліп, сайт үшін әлі тіркелмеген атауды таңдады. Бастапқыда Reddit жай ғана уақытша атау болған, әйтеуір олар маған солай айтты, бірақ қазір оны өзгерту тым кеш шығар.
Барлық шынымен ұлы стартаптардағыдай, компания мен негізін қалаушылардың арасында таңғаларлық тығыз ұқсастық бар. Әсіресе Стивпен. Reddit-тің белгілі бір мінезі бар — білуге құмар, күмәншіл, күлуге әрқашан дайын — және бұл дәл Стивтің мінезі.
Стив бұған көзін айналдыра қарар, бірақ ол — зиялы адам; оны идеялар өз алдына қызықтырады. Оның Кембридждегі сол аудиторияға алғаш келуінің өзі осыдан басталған. Ол мені өзім жазған Lisp деп аталатын бағдарламалау тіліне қызыққандықтан танитын, ал Lisp — интеллектуалдық қызығушылықтан басқа мақсатта өте аз адам үйренетін тілдердің бірі. Стивтің шаңсорғыш сияқты барлық нәрсені қармап қалатын білуге құмарлығы — кез келген қызықты нәрселерге сілтемелер тізімін ұсынатын сайтты бастағанда дәл қажет нәрсе.
Стив бедел мен билікті онша жақтырмайтын, сондықтан оған редакторлары жоқ сайт идеясы да ұнады. Ол күндері бағдарламашылар үшін басты форум Slashdot деп аталатын сайт болатын. Ол Reddit-ке өте ұқсас еді, тек басты беттегі жаңалықтарды адам модераторлар таңдайтын. Олар өз жұмысын жақсы атқарғанымен, сол бір кішкене ғана айырмашылық үлкен айырмашылыққа айналды. Пайдаланушылардың ұсыныстарына сүйену Reddit-тің Slashdot-қа қарағанда жаңарақ болуын білдірді. Ондағы жаңалықтар жаңалау еді, ал пайдаланушылар әрқашан ең жаңа ақпарат бар жерге барады.
Мен Reddit-тіктерді тезірек іске қосуға итермеледім. Бірінші нұсқа үшін бірнеше жүз жол кодтан артық ештеңе қажет емес еді. Оны жасау қалайша бір-екі аптадан артық уақыт алуы мүмкін? Және олар алғашқы YC легінің шамамен үшінші аптасында салыстырмалы түрде жылдам іске қосты. Алғашқы пайдаланушылар Стив, Алексис, мен және олардың YC-дегі бірнеше лектестері мен колледждегі достары болды. Қызықты сілтемелердің лайықты тізімін жинау үшін соншалықты көп пайдаланушы қажет емес екен, әсіресе әр адамның бірнеше аккаунты болса.
Reddit өздерінің YC легінен тағы екі адамды қосып алды: Крис Слоу мен Аарон Шварц, және олар да ерекше ақылды еді. Крис Гарвардта физика бойынша PhD дәрежесін аяқтап жатқан. Аарон жасырақ, колледждің бірінші курс студенті және билікке Стивтен де бетер қарсы болатын. Кейінірек биліктің оған істегені үшін оны құрбан болған адам деп сипаттау асыра сілтеу емес.
Ақырын, бірақ тоқтаусыз Reddit-тің трафигі өсті. Алғашында сандардың аздығы сонша, оларды фонолық шудан ажырату қиын болды. Бірақ бірнеше апта ішінде сайтқа тұрақты түрде оралып тұратын нағыз пайдаланушылардың негізгі тобы пайда болғаны анықталды. Одан кейінгі жылдары Reddit компаниясының басынан небір жағдайлар өтсе де, сайт ретіндегі Reddit ешқашан кері шегінген жоқ.
Сайт (және қазір қосымша) ретіндегі Reddit түбегейлі соншалықты пайдалы нәрсе болғандықтан, оны жою мүмкін емес дерлік. Сондықтан Стив кеткеннен кейінгі ұзақ кезеңде басқару стратегиясы бейқам селқостықтан сұмдық қателіктерге дейін барғанына қарамастан, трафик тек өсе берді. Көптеген компанияларда бұлай істей алмайсыз. Көптеген компанияларда назарды алты айға басқа жаққа бұрсаңыз болды, басыңызға бәле тілеп аласыз. Бірақ Reddit ерекше еді және Стив 2015 жылы оралғанда, мен әлемді тосынсый күтіп тұрғанын білдім.
Адамдар Reddit-ті әбден біліп болдық деп ойлады: Кремний алқабындағы ойыншылардың бірі, бірақ ірілердің қатарында емес. Алайда сахна артында не болып жатқанын білетіндер оқиғаның бұдан әлдеқайда терең екенін түсінді. Егер Reddit ең жақсы дегенде зиянсыз басқарудың өзінде осындай көлемге дейін өсе алса, Стив оралғанда ол не істей алар еді? Біз енді бұл сұрақтың жауабын білеміз. Немесе кем дегенде жауаптың төменгі шегін білеміз. Стивтің идеялары әлі таусылған жоқ.