(Бұл эссе Xtech конференциясындағы негізгі баяндама негізінде жазылған.)
Кремний алқабын басқа жерде қайта жасауға болар ма еді, әлде оның бойында қайталанбас бірдеңе бар ма?
Оны басқа елдерде қайталау қиын болса, таңғалуға болмайды, өйткені оны АҚШ-тың көптеген аймақтарында да қайта жасай алмассың. Тіпті осы жерде Кремний алқабын қалыптастыру үшін не қажет?
Ол үшін дұрыс адамдар қажет. Егер Кремний алқабынан қажетті он мың адамды Буффалоға көшіре алсаңыз, Буффало Кремний алқабына айналар еді. [1]
Бұл өткен шақтан түбегейлі өзгеше жағдай. Бірнеше онжылдық бұрын ғана география қалалардың тағдырын айқындайтын. Барлық ұлы қалалар су жолдарының бойында орналасқан еді, өйткені қалалар сауда арқылы ақша табатын, ал су тауар тасымалдаудың жалғыз үнемді жолы болатын.
Енді қажетті адамдарды көшіріп әкеле алсаңыз, кез келген жерде ұлы қала жасай аласыз. Сондықтан Кремний алқабын қалай жасау керек деген сұрақ мынаған саяды: дұрыс адамдар кімдер және оларды көшуге қалай көндіруге болады?
Екі түрлі адамдар
Технологиялық хаб құру үшін тек екі түрлі адам қажет деп ойлаймын: бай адамдар және nerd-тер (білім құмар ғалымдар мен бағдарламашылар). Олар стартаптарды дүниеге әкелетін химиялық реакциядағы шектеуші реагенттер болып табылады, өйткені стартап басталған сәтте осы екеуі ғана қатысады. Қалғандарының бәрі кейін көшіп келеді.
Байқауларымыз мұны растайды: АҚШ ішінде қалалар бай адамдар да, nerd-тер де болған жағдайда ғана стартап хабтарына айналды. Мысалы, Майамиде стартаптар аз кездеседі, өйткені онда бай адамдар көп болғанымен, nerd-тер өте аз. Бұл nerd-тер ұнататын жер емес.
Ал Питтсбургте керісінше мәселе: nerd-тер толып жатыр, бірақ бай адамдар жоқ. АҚШ-тағы ең үздік Компьютерлік ғылымдар факультеттері MIT, Stanford, Berkeley және Carnegie-Mellon деп саналады. MIT нәтижесінде Route 128 пайда болды. Stanford пен Berkeley Кремний алқабын тудырды. Ал Carnegie-Mellon ше? Дәл осы тұста пластинка сүрінеді. Тізімнің төменгі жағындағы University of Washington Сиэтлдегі жоғары технологиялық қауымдастықты құрды, ал Остиндегі University of Texas at Austin Остинде осындай орта тудырды. Бірақ Питтсбургте не болды? Сондай-ақ тізімде жоғары тұрған Cornell-дің отаны Итакада ше?
Мен Питтсбургте өстім және Cornell-де оқыдым, сондықтан екеуі үшін де жауап бере аламын. Ауа райы өте жаман, әсіресе қыста, және Бостондағыдай мұның орнын толтыратын қызықты көне қала жоқ. Бай адамдар Питтсбургте немесе Итакада тұрғысы келмейді. Сондықтан стартап бастай алатын хакерлер көп болғанымен, оларға инвестиция салатын ешкім жоқ.
Бюрократтар емес
Сізге шынымен бай адамдар керек пе? Nerd-терге үкімет инвестиция салса, болмас па еді? Жоқ, бұл жұмыс істемейді. Стартап инвесторлары — бай адамдардың бөлек бір түрі. Олардың өздері көбінесе технологиялық бизнесте үлкен тәжірибеге ие болады. Бұл (а) оларға дұрыс стартаптарды таңдауға көмектеседі, және (б) ақшамен қатар кеңес пен байланыстар бере алатынын білдіреді. Және нәтижеге жеке мүдделілігі бар екендігі оларды шынымен мұқият назар аударуға мәжбүр етеді.
Бюрократтар табиғатынан стартап инвесторларына мүлдем қарама-қарсы адамдар. Олардың стартаптарға инвестиция салғаны туралы ойдың өзі күлкілі. Бұл математиктердің Vogue журналын басқарғаны сияқты — немесе, нақтырақ айтқанда, Vogue редакторларының математикалық журналды басқарғаны сияқты болар еді. [2]
Негізінде, бюрократтардың істейтін көптеген істері нашар шығады. Біз мұны көбінесе байқамаймыз, өйткені олар тек басқа бюрократтармен бәсекелеседі. Бірақ стартап инвесторлары ретінде оларға әлдеқайда көп тәжірибесі мен мотивациясы бар кәсіпқойлармен бәсекелесуге тура келер еді.
Тіпті өздерінің ішкі венчурлік топтары бар корпорациялардың өзі әдетте оларға дербес инвестициялық шешімдер қабылдауға тыйым салады. Олардың көбіне тек беделді жеке венчурлік фирма жетекші инвестор болуға дайын мәмілелерге ғана инвестиция салуға рұқсат етілген.
Ғимараттар емес
Кремний алқабын көруге барсаңыз, көретініңіз тек ғимараттар болады. Бірақ оны Кремний алқабы ететін ғимараттар емес, адамдар. Мен басқа жерлерде Кремний алқабының басты компоненті кеңсе кеңістігі сияқты, «технологиялық парктер» құру әрекеттері туралы жиі оқимын. Sophia Antipolis туралы бір мақалада оның құрамында Cisco, Compaq, IBM, NCR және Nortel сияқты компаниялар бар екені мақтанышпен айтылған. Француздар мұның стартап емес екенін түсінбей ме?
Технологиялық компанияларға арнап кеңсе ғимараттарын салу арқылы Кремний алқабына қол жеткізе алмайсыз, өйткені стартап өміріндегі басты кезең олар мұндай кеңістікті қажет етпестен бұрын болады. Негізгі кезең — олар пәтерден жұмыс істейтін үш жігіт болған сәт. Стартап қаржыландыру алған кезде қай жерде болса, сол жерде қалады. Кремний алқабының анықтаушы қасиеті — оның аумағында Intel, Apple немесе Google кеңселерінің орналасқаны емес, олардың дәл осы жерде басталғанында.
Сондықтан, егер Кремний алқабын қайталағыңыз келсе, ас үй үстелінің басында отырып компания құруға шешім қабылдаған сол екі-үш құрылтайшының жағдайын қайта жасауыңыз керек. Ал оны қайта жасау үшін сізге сол адамдар қажет.
Университеттер
Ең кереметі — сізге тек адамдар қажет. Егер белгілі бір жерде өмір сүру үшін nerd-тер мен инвесторлардың сыни массасын тарта алсаңыз, Кремний алқабын қайта құра аласыз. Және бұл екі топ та өте мобильді. Олар өмір жақсы болатын жерге барады. Сонда олар үшін орынды не тартымды етеді?
Nerd-терге ұнайтыны — басқа nerd-тер. Ақылды адамдар басқа ақылды адамдар бар жерге барады. Әсіресе ұлы университеттерге. Теория жүзінде оларды тартудың басқа да жолдары болуы мүмкін, бірақ әзірге университеттер таптырмас орын болып көрінеді. АҚШ аумағында бірінші дәрежелі университеттері — немесе кем дегенде, бірінші дәрежелі компьютерлік ғылымдар факультеттері жоқ бірде-бір технологиялық хаб жоқ.
Сондықтан, егер Кремний алқабын жасағыңыз келсе, сізге тек университет қана емес, әлемдегі ең үздік санаулы оқу орындарының бірі қажет. Ол мыңдаған миль қашықтықтан ең үздік адамдарды тартып алатын магниттей мықты болуы тиіс. Бұл оның MIT және Stanford сияқты қолданыстағы магниттермен бәсекелесе алатындай болуы керек дегенді білдіреді.
Бұл қиын болып көрінуі мүмкін. Негізінде бұл оңай болуы да ғажап емес. Профессор достарым қайда жұмыс істегісі келетінін шешкенде, ең алдымен бір нәрсені ескереді: басқа оқытушылар құрамының сапасы. Профессорларды тартатын нәрсе — жақсы әріптестер. Сондықтан, егер сіз ең үздік жас ғалымдардың көп бөлігін жаппай жинай алсаңыз, бір күнде жоқтан бірінші дәрежелі университет жасай аласыз. Және мұны таңғаларлықтай аз ақшаға жүзеге асыруға болады. Егер сіз 200 адамға жұмысқа қабылдау бонустары ретінде әрқайсысына 3 миллион доллардан төлесеңіз, әлемдегі кез келген оқу орнымен бәсекелесе алатын профессорлық-оқытушылық құрамды жинай аласыз. Сол сәттен бастап тізбекті реакция өздігінен жалғасатын болады. Сондықтан, ортаңқол университетті құру қанша тұрса да, қосымша жарты миллиардтай ақшаға сіз ұлы университетке ие бола аласыз. [3]
Өзіндік мінез
Дегенмен, тек жаңа университет құрудың өзі Кремний алқабын бастау үшін жеткіліксіз болар еді. Университет — бұл жай ғана тұқым. Ол дұрыс топыраққа егілуі керек, әйтпесе өнбейді. Оны дұрыс емес жерге ексеңіз, бар болғаны Carnegie-Mellon-ды қайта жасайсыз.
Стартаптарды тудыру үшін университетіңіз университеттен басқа да тартымды тұстары бар қалада орналасуы керек. Бұл инвесторлар тұрғысы келетін және студенттер бітіргеннен кейін қалғысы келетін орын болуы тиіс.
Екеуі де шамамен бірдей нәрселерді ұнатады, өйткені стартап инвесторларының көпшілігінің өздері nerd. Сонымен, nerd-тер қаладан не іздейді? Олардың талғамы басқа адамдардан мүлде бөлек емес, өйткені олар АҚШ-та ең қатты ұнататын қалалардың көбі сонымен қатар үлкен туристік орталықтар болып табылады: Сан-Франциско, Бостон, Сиэтл. Бірақ олардың талғамы тым қарапайым да бола алмайды, себебі олар Нью-Йорк, Лос-Анджелес және Лас-Вегас сияқты басқа ірі туристік орындарды ұнатпайды.
Соңғы уақытта «шығармашыл тап» (creative class) туралы көп жазылып жүр. Бұл тұжырымдама бойынша, байлық барган сайын идеялардан туындайтындықтан, қалалар идеясы бар адамдарды тартса ғана гүлденбек. Бұл сөзсіз рас; шын мәнінде, осыдан 400 жыл бұрын Амстердамның гүлденуінің негізі де осы болды.
Nerd-тер шығармашыл таппен көптеген талғамдарды ортақтасады. Мысалы, олар бір-біріне ұқсас сұрғылт қала маңынан гөрі жақсы сақталған ескі аудандарды, ұлттық желілердің орнына жергілікті тұрғындардың дүкендері мен мейрамханаларын ұнатады. Шығармашыл таптың қалған өкілдері сияқты олар да өзіндік мінезі бар жерде өмір сүргісі келеді.
Өзіндік мінез (personality) деген нақты не? Менің ойымша, бұл әр ғимараттың жеке бір адамдар тобының еңбегі екенін сезіну. Өзіндік мінезі бар қала — жаппай өндірілгендей әсер қалдырмайтын қала. Сондықтан, егер сіз стартап хабын — немесе «шығармашыл тапты» тартатын кез келген қаланы құрғыңыз келсе — үлкен девелоперлік жобаларға тыйым салуыңыз керек шығар. Үлкен аумақты бір ғана ұйым салған кезде оны бірден аңғаруға болады. [4]
Өзіндік мінезі бар қалалардың көпшілігі көне болып келеді, бірақ солай болуы міндетті емес. Ескі қалалардың екі артықшылығы бар: олар тығызырақ, өйткені көліктер пайда болғанға дейін салынған, және олар алуан түрлірек, өйткені олар әр ғимарат бойынша біртіндеп тұрғызылған. Қазір екеуіне де қол жеткізуге болады. Тек тығыздықты қамтамасыз ететін құрылыс ережелерін енгізіп, ауқымды девелоперлік құрылыстарға тыйым салсаңыз болғаны.
Бұдан шығатын табиғи қорытынды — ең үлкен девелоперді жолатпау керек: ол — үкімет. «Кремний алқабын қалай салуға болады?» деп сұрайтын үкімет сұрақтың қойылу тәсілінің өзімен-ақ сәтсіздікке кепілдік берді. Сіз Кремний алқабын салмайсыз; сіз оның өсіп-жетілуіне мүмкіндік бересіз.
Nerd-тер
Егер nerd-терді тартқыңыз келсе, мінезі бар қаладан да артық нәрсе қажет. Сізге дұрыс мінезі бар қала керек. Nerd-тер — талғамы басқалардан ерекшеленетін, шығармашыл таптың өзгеше бір бөлігі. Мұны көптеген шығармашыл адамдарды тартатын, бірақ nerd-тері өте аз Нью-Йорктен анық көруге болады. [5]
Nerd-тер адамдар күлімсіреп жүретін қалаларды ұнатады. Бұған ешкім жаяу жүрмейтін Лос-Анджелес те, адамдар жаяу жүретін, бірақ күлімсіремейтін Нью-Йорк те кірмейді. Мен Бостонда магистратурада оқып жүргенде, бір досым Нью-Йорктен қонаққа келді. Әуежайдан метромен қайтып келе жатып ол: «Неге бәрі күлімсіреп тұр?» — деп сұрады. Мен қарасам, олар күлімсіреп тұрған жоқ. Олар жай ғана ол үйреніп қалған бет әлпеттермен салыстырғанда солай көрінді.
Егер сіз Нью-Йоркте тұрған болсаңыз, бұл бет әлпеттердің қайдан шыққанын білесіз. Бұл сіздің ақылыңыз шабыттануы мүмкін, бірақ денеңіз қиындық көріп жатқанын сезетін орын. Адамдар онда тұрудан соншалықты ләззат алмайды, қызық-қуаныш үшін шыдайды. Ал егер сіз толқу мен қарбаластың белгілі бір түрлерін ұнатсаңыз, Нью-Йоркке ештеңе жетпейді. Бұл — гламур орталығы, сән мен атақ-даңқтың ыдырау жартылай кезеңі қысқа барлық изотоптарының магниті.
Nerd-тер гламурға мән бермейді, сондықтан олар үшін Нью-Йорктің тартымдылығы — жұмбақ. Нью-Йоркті ұнататын адамдар керемет адамдар шынымен керемет болатын қалада өмір сүру үшін кішкентай, қараңғы, шулы пәтерге үлкен байлық төлейді. Ал nerd бұл мәмілеге қарап, тек: «кішкентай, қараңғы, шулы пәтер үшін үлкен байлық төлеуді» ғана көреді.
Nerd-тер ақылды адамдар шынымен ақылды болатын қалада тұру үшін артық ақша төлейді, бірақ ол үшін онша көп төлеудің қажеті жоқ. Бұл сұраныс пен ұсыныс: гламур танымал, сондықтан ол үшін көп төлеу керек.
Nerd-тердің көпшілігі тыныш ләззаттарды ұнатады. Олар клубтардың орнына кафелерді; сәнді киім дүкендерінің орнына ескі кітап сататын дүкендерді; бидің орнына тауда серуендеуді (hiking); биік ғимараттардың орнына күн сәулесін жақсы көреді. Nerd-тің жұмақ туралы түсінігі — бұл Беркли немесе Боулдер.
Жастық шақ
Стартаптарды бастайтындар — жас nerd-тер, сондықтан қала дәл соларға тартымды болуы керек. АҚШ-тағы стартап хабтарының барлығы — жастық лебі сезілетін қалалар. Бұл олар жаңа болуы керек дегенді білдірмейді. Кембриджде Америкадағы ең көне қала жоспары бар, бірақ ол студенттерге толы болғандықтан жас болып көрінеді.
Кремний алқабын құрғыңыз келсе, сізде болмауы тиіс нәрсе — бірбеткей, кертартпа адамдардың үлкен, байырғы тұрғындары. Детройт немесе Филадельфия сияқты құлдырап бара жатқан өнеркәсіптік қалалардың тағдырын стартаптарды ынталандыру арқылы өзгертуге тырысу — уақытты босқа өткізу болар еді. Бұл жерлердің теріс бағыттағы екпіні тым күшті. Шағын қала түріндегі таза парақтан бастаған әлдеқайда жақсы. Немесе одан да жақсысы, жастар ағылып келіп жатқан қала болса, содан бастау керек.
Бей аймағы (Bay Area) технологиямен байланыстырылғанға дейін ондаған жылдар бойы жастар мен оптимистер үшін магнит болды. Бұл адамдар жаңа бірдеңе іздеп баратын жер еді. Осылайша ол Калифорниялық есіауыстықтың синониміне айналды. Мұндай нәрселер онда әлі де көп. Егер сіз жаңа бір сәнді бастағыңыз келсе — мысалы, адамның «энергиясын» шоғырландырудың жаңа тәсілі немесе жеуге болмайтын нәрселердің жаңа санаты болсын — Бей аймағы бұл үшін таптырмас жер болар еді. Бірақ жаңаны іздеу барысындағы оғаштықтарға төзімділікпен қарайтын жер — стартап хабына дәл қажет нәрсе, өйткені экономикалық тұрғыдан алғанда стартаптар дегеніміз осы. Жақсы стартап идеяларының көпшілігі біршама жындылық сияқты көрінеді; егер олар анық жақсы идеялар болса, біреу оларды әлдеқашан жасап қойған болар еді.
(Қанша адам өз үйлерінде компьютер болғанын қалайды? Не, тағы бір іздеу жүйесі ме?)
Технология мен либерализмнің арасындағы байланыс осында. АҚШ-тағы жоғары технологиялық қалалардың барлығы ерекшеліксіз ең либерал қалалар болып табылады. Бірақ бұл либералдар ақылдырақ болғандықтан емес. Бұл либералды қалалардың оғаш идеяларға төзімді болуымен және ақылды адамдардың анықтамасы бойынша оғаш идеяларға ие болуымен байланысты.
Керісінше, «сенімді» немесе «дәстүрлі құндылықтарды» білдіреді деп мақталған қала өмір сүруге жақсы орын болуы мүмкін, бірақ ол ешқашан стартап хабы ретінде табысқа жете алмайды. 2004 жылғы президенттік сайлау басқа жағынан апат болғанымен, бізге осындай орындардың графтықтар бойынша жасалған ыңғайлы картасын берді. [6]
Жастарды тарту үшін қаланың бүлінбеген тарихи орталығы болуы керек. Көптеген американдық қалаларда орталық қараусыз қалған, ал өсім, егер бар болса, қала маңында. Американың көптеген қалалары теріс айналдырылған. Бірақ стартап хабтарының ешқайсысы олай емес: Сан-Франциско да, Бостон да, Сиэтл де. Олардың барлығының орталығы бүлінбеген. [7] Менің болжамым бойынша, өлі орталығы бар ешбір қаланы стартап хабына айналдыру мүмкін емес. Жастар қала маңында тұрғысы келмейді.
АҚШ ішінде менің ойымша жаңа кремний алқаптарына ең оңай айнала алатын екі қала — Боулдер мен Портленд. Екеуінде де жастарды тартатын серпінді рух бар. Егер олар қаласа, кремний алқабына айналу үшін оларға бір-бір ұлы университет қана жетпей тұр.
Уақыт
Тартымды қаланың жанындағы ұлы университет. Бар керегі осы ғана ма? Түпнұсқа Кремний алқабын жасау үшін осы ғана жеткілікті болған еді. Кремний алқабы өз бастауын транзисторды ойлап тапқандардың бірі Уильям Шоклиден (William Shockley) алады. Ол өзіне Нобель сыйлығын әкелген зерттеуді Bell Labs-та жасады, бірақ 1956 жылы өзінің жеке компаниясын бастаған кезде, ол оны Пало-Альтоға көшіп келіп ашты. Сол кезде бұл оғаш қадам болатын. Ол неге бұлай істеді? Өйткені ол сол жерде өскен және оның қандай тамаша болғанын есінде сақтаған. Қазір Пало-Альто — қала маңы (suburbia), бірақ ол кезде ол керемет ауа райы бар және Сан-Франциско небәрі бір сағаттық жерде орналасқан тартымды студенттік қалашық болатын.
Қазір Кремний алқабында үстемдік ететін компаниялардың барлығы әртүрлі жолдармен Shockley Semiconductor-дан тарайды. Шокли мінезі ауыр адам болды, ал 1957 жылы оның жетекші мамандары — «сатқын сегіздік» — Fairchild Semiconductor атты жаңа компания ашу үшін одан кетіп қалды. Олардың арасында кейіннен Intel-ді құрған Гордон Мур (Gordon Moore) мен Роберт Нойс (Robert Noyce) және Kleiner Perkins венчурлік фирмасын құрған Юджин Клейнер (Eugene Kleiner) болды. Қырық екі жылдан кейін Kleiner Perkins Google-ді қаржыландырды, ал мәмілеге жауапты серіктес 1974 жылы Intel-де жұмыс істеу үшін Кремний алқабына келген Джон Дорр (John Doerr) болды.
Сондықтан, Кремний алқабындағы көптеген жаңа компаниялар кремнийден ештеңе жасамаса да, Шоклиге апаратын көптеген байланыстар әрдайым табылады. Бұл жерде бір сабақ бар: стартаптар стартаптарды тудырады. Стартаптарда жұмыс істейтін адамдар өздерінің жеке ісін бастайды. Стартаптардан байыған адамдар жаңаларын қаржыландырады. Менің ойымша, мұндай органикалық өсу — стартап хабын қалыптастырудың жалғыз жолы, өйткені сізге қажетті сараптамалық тәжірибені дамытудың жалғыз жолы осы.
Мұның екі маңызды салдары бар. Біріншісі — кремний алқабын өсіру үшін уақыт қажет. Университетті екі-үш жылда құра аласыз, бірақ оның айналасындағы стартап қауымдастығы органикалық түрде өсуі керек. Цикл уақыты компанияның табысқа жетуі үшін кететін уақытпен шектеледі, бұл шамамен орташа бес жылды құрайды.
Органикалық өсу гипотезасының тағы бір салдары — сіз «жартылай ғана» стартап хабы бола алмайсыз. Сізде не өзін-өзі қамтамасыз ететін тізбекті реакция болады, не болмайды. Бақылаулар мұны да растайды: қалаларда не стартап ортасы бар, не жоқ. Ортасы болмайды. Чикаго Америкадағы үшінші үлкен мегаполис аймағына ие. Стартап көзі ретінде ол 15-орындағы Сиэтлмен салыстырғанда түкке тұрғысыз.
Жақсы жаңалығы — бастапқы дән өте кішкентай болуы мүмкін. Shockley Semiconductor өзі онша сәтті болмаса да, жеткілікті дәрежеде үлкен болды. Ол маңызды жаңа технологияның сарапшыларының сыни массасын өздері қалуды ұнататындай жерде бірге жинады.
Бәсекелестік
Әрине, болашақ кремний алқабы алғашқысы кездеспеген кедергіге тап болады: ол Кремний алқабымен бәсекелесуі керек. Мұны істеуге бола ма? Мүмкін.
Кремний алқабының ең үлкен артықшылықтарының бірі — оның венчурлік капитал фирмалары. Шокли заманында бұл фактор болған жоқ, өйткені венчурлік қорлар болмаған еді. Шын мәнінде, Shockley Semiconductor мен Fairchild Semiconductor біздің түсінігіміздегі стартаптар емес болатын. Олар сәйкесінше Beckman Instruments және Fairchild Camera and Instrument компанияларының еншілес кәсіпорындары болды. Бұл компаниялар сарапшылар қай жерде тұрғысы келсе, сол жерде еншілес кәсіпорындар ашуға дайын болған көрінеді.
Алайда венчурлік инвесторлар стартаптарды бір сағаттық көлік жолы қашықтығында қаржыландыруды жөн көреді. Біріншіден, олар жақын маңдағы стартаптарды тезірек байқайды. Бірақ басқа қалалардағы стартаптарды байқаған кезде де, олардың көшіп келгенін қалайды. Олар басқарма отырыстарына қатысу үшін саяхаттағысы келмейді, және қалай болғанда да стартап хабында табысқа жету ықтималдығы жоғары.
Венчурлік фирмалардың орталықтандыру әсері екі еселік: олар стартаптардың өз айналасында құрылуына түрткі болады, ал олар өз кезегінде сатып алулар арқылы көбірек стартаптарды тартады. Және қазір кейбір стартаптарды бастау өте арзан болғандықтан біріншісі әлсіреуі мүмкін болғанымен, екіншісі бұрынғыдай күшті болып қала береді. Ең көп таңдай қақтырған «Web 2.0» компанияларының үшеуі үйреншікті стартап хабтарынан тыс жерде басталған еді, бірақ олардың екеуі сатып алулар арқылы қайтадан тартылып алынды.
Мұндай орталықтандырушы күштер жаңа кремний алқаптарының басталуын қиындатады. Бірақ бұл мүмкін емес деген сөз емес. Түптеп келгенде, билік құрылтайшылардың қолында. Ең жақсы адамдары бар стартап танымал венчурлік инвесторлардың қаржыландыруына ие стартапты жеңеді, ал жеткілікті дәрежеде табысты болған стартап ешқашан көшуге мәжбүр болмайды. Сондықтан қажетті адамдарға жеткілікті тартылыс күшін көрсете алатын қала Кремний алқабына қарсы тұра алады, тіпті одан асып түсуі де мүмкін.
Барлық күшіне қарамастан, Кремний алқабының үлкен әлсіздігі бар: 1956 жылы Шокли тапқан жұмақ қазір бір алып автотұраққа айналған. Сан-Франциско мен Беркли керемет, бірақ олар қырық миль қашықтықта. Кремний алқабының өзі — жанды күйзелтетін қала маңының жайылуы (sprawl). Онда тамаша ауа райы бар, бұл оны Американың басқа қалаларының көбіндегі жанды күйзелтетін жайылудан едәуір жақсы етеді. Бірақ бұл жайылуды болдырмай үлгерген бәсекелес нақты артықшылыққа ие болар еді. Қалаға бар керегі — келесі сатқын сегіздік қарап тұрып: «Мен осында қалғым келеді» дейтіндей орын болу, және бұл тізбекті реакцияны бастау үшін жеткілікті болар еді.
Ескертпелер
[1] Бұл санды қаншалықты азайтуға болатынын ойлану қызық. Олар өздерімен бірге ешқандай актив алып келе алмаса да, бес жүз адам жеткілікті болар еді деп шамалаймын. Егер мен оларды өзім таңдай алсам, Буффалоны елеулі стартап хабына айналдыру үшін шамамен отыз адам да жетер еді.
[2] Бюрократтар ғылыми-зерттеулерді қаржыландыруды біршама жақсы бөле алады, бірақ тек (ішкі венчурлік қор сияқты) олар іріктеу жұмыстарының көп бөлігін сыртқа беретіндіктен ғана (аутсорсинг). Әріптестерінің арасында жоғары бағаланатын танымал университеттің профессоры ұсынысына қарамастан дерлік қаржыландыру алады. Бұл құрылтайшылары ұйымдар тарапынан демеушілік көрмейтін және көбінесе белгісіз болатын стартаптар үшін жұмыс істемейді.
[3] Мұны бірден, немесе кем дегенде бір уақытта тұтас бір кафедраны жинау арқылы жасау керек болар еді, өйткені адамдар достарының да баратынын білсе, келуге көбірек бейім болады. Және қолданыстағы университетті жаңартуға тырысқаннан гөрі, оны нөлден бастаған дұрыс шығар, әйтпесе көп күш қарсылықтар мен үйкелістерге жұмсалып кетеді.
[4] Гипотеза: Бұрын қоғамдық болмаған ғимараттарды (мысалы, қоймаларды) қайта бейімдеуді қоспағанда, бірнеше тәуелсіз ғимараттар бұзылып немесе іші қуысталып, бірыңғай жоба ретінде «қайта өңделетін» кез келген жоспар қала үшін оның өзіндік мінезін таза жоғалту болып табылады.
[5] Нью-Йоркте бірнеше стартаптар ашылып жатады, бірақ жан басына шаққанда Бостонмен салыстырғанда оннан бір бөлігінен де аз, және көбінесе қаржы мен медиа сияқты онша nerd емес салаларда.
[6] Кейбір көк графтықтар жалған оң нәтиже береді (Демократиялық партия машиналарының сақталып қалған ықпалын көрсетеді), бірақ жалған теріс нәтижелер жоқ. Сіз барлық қызыл графтықтарды сенімді түрде есептен шығара аласыз.
[7] 1960 жылдары кейбір «қаланы жаңарту» мамандары Бостонның орталығын талқандауға ұмтылып, мэрия төңірегіндегі аумақты сұрғылт айдалаға айналдырды, бірақ көптеген аудандар оларға сәтті қарсылық көрсетті.
Осы эссенің алғашқы нұсқаларын оқып шыққаны үшін Крис Андерсонға, Тревор Блэквеллге, Марк Хедлундқа, Джессика Ливингстонға, Роберт Морриске, Грег Макадуға, Фред Уилсонға және Стивен Вольфрамға, сондай-ақ мені сөз сөйлеуге шақырғаны үшін Эд Думбиллге алғыс айтамын.
(Бұл баяндаманың екінші бөлімі Неге стартаптар Америкада шоғырланады деген мақалаға айналды.)