Соңғы жасаған баяндамамнан кейін ұйымдастырушылардың бірі сахнаға шығып, дайындықсыз қарсы пікір білдірді. Бұрын-соңды мұндай болмаған еді. Мен оның тек алғашқы бірнеше сөйлемін ғана естідім, бірақ оның ашуын келтірген сөзімді түсінуге осының өзі жеткілікті болды: мен стартаптар Кремний алқабына көшсе, жағдайы жақсырақ болар еді деген едім.
Бұл конференция Лондонда өтті, және тыңдаушылардың көбі Ұлыбританиядан сияқты көрінді. Сондықтан стартаптар Кремний алқабына көшуі керек деген сөз ұлтшылдық мәлімдемедей қабылданды: дөрекі бір американдық егер олар істі дұрыс істегісі келсе, бәрі жаппай Америкаға көшуі керек деп тұрғандай әсер қалдырды.
Шын мәнінде, мен көрінгенімдей американдық емеспін. Мен мұны ашып айтпадым, бірақ мен тумысымнан британдықпын. Және еврейлердің өздері туралы анекдот айтуға бейресми құқығы бар болғаны сияқты, мен де британдық аудиториямен дипломатиялық сыпайылық сақтап әуре болмауға құқылымын деп санаймын.
Стартаптарға Кремний алқабына көшкен тиімдірек болады деген идеяның ұлтшылдыққа тіпті де қатысы жоқ. [1] Мен мұны АҚШ-тағы стартаптарға да тура солай айтамын. Y Combinator әр 6 ай сайын екі жағалаудың арасында ауысып отырады. Әрбір екінші қаржыландыру кезеңі Бостонда өтеді. Және Бостон АҚШ-тағы (әрі әлемдегі) екінші ірі стартап-хаб болғанына қарамастан, біз сол кезеңдердің стартаптарына ең жақсы таңдау — Кремний алқабына көшу деп айтамыз. Егер бұл Бостон үшін рас болса, онда кез келген басқа қала үшін одан да рас.
Бұл елдер туралы емес, қалалар туралы әңгіме.
Және мен өзімнің дұрыстығымды дәлелдей аламын деп ойлаймын. Сіз қарсы уәжді көпшілік абсурд деп санайтын деңгейге оп-оңай жеткізе аласыз. Стартаптың қай жерде орналасқаны мүлде маңызды емес — шағын ауылшаруашылық қаласында жұмыс істейтін стартап стартап-хабқа көшуден еш ұтыс алмайды деп айтуға ешкімнің батылы бармас еді. Көптеген адамдар стартаптар үшін инфрақұрылымы, оларды қалай жүргізу керектігі туралы жинақталған білімі және дәл осы іспен айналысып жатқан басқа да адамдары бар жерде болудың қаншалықты пайдалы екенін түсіне алады. Дегенмен, стартаптарға Лондоннан Кремний алқабына көшудің қажеті жоқ екенін дәлелдеу үшін қолданатын кез келген уәжіңізді стартаптарға кішігірім қалалардан Лондонға көшудің қажеті жоқ екенін дәлелдеу үшін де тура солай пайдалануға болады.
Қалалар арасындағы айырмашылық — деңгей мәселесі ғана. Егер, осы саланы білетіндердің барлығы дерлік келісетіндей, стартаптарға Бостоннан гөрі Кремний алқабында болған жақсырақ болса, онда оларға басқа кез келген жерден гөрі Кремний алқабында болған жақсырақ.
Бұл тұжырымда менің жеке мүддем бар сияқты көрінуі мүмкін екенін түсінемін, себебі АҚШ-қа көшетін стартаптар мұны Y Combinator арқылы жасауы мүмкін. Бірақ біз қаржыландырған американдық стартаптар да оларға дәл осыны айтатынымды растай алады.
Әрине, мен әрбір стартап табысқа жету үшін міндетті түрде Кремний алқабына баруы керек деп талап етпеймін. Тек барлық басқа жағдайлар тең болғанда, белгілі бір жер неғұрлым стартап-хаб болса, стартаптар ол жерде соғұрлым жақсы нәтижеге жетеді деймін. Алайда басқа да факторлар көшудің артықшылықтарынан асып түсуі мүмкін. Мен отбасы бар құрылтайшылар бүкіл отбасын алып, жердің түбіне көшуі керек деп тұрған жоқпын; бұл тым үлкен алаңдатушылық тудыруы мүмкін.
Көші-қон (иммиграция) қиындықтары да орнында қалудың тағы бір себебі болуы мүмкін. Иммиграциялық мәселелерді шешу ақша жинаумен (фандрайзинг) бірдей: белгісіз бір себеппен ол сіздің бар назарыңызды жұтып қояды. Ал стартап бұған тым көп уақыт пен күш шығындай алмайды. Біз қаржыландырған бір канадалық стартап АҚШ-қа көшу үшін шамамен 6 ай бойы тырысты. Ақырында олар бұл ойынан жай ғана бас тартты, өйткені олар өздерінің бағдарламалық жасақтамасына арнайтын соншама көп уақытты құр жібере алмады.
(Егер басқа бір ел Кремний алқабына бәсекелес орталық құрғысы келсе, олардың жасай алатын ең ұтымды қадамы — стартап негізін қалаушыларға арналған арнайы виза енгізу болуы мүмкін. АҚШ-тың иммиграциялық саясаты — Кремний алқабының ең әлсіз тұстарының бірі.)
Егер сіздің стартапыңыз белгілі бір саламен тығыз байланысты болса, сізге сол саланың орталықтарының бірінде болған тиімдірек болуы мүмкін. Ойын-сауық саласына қатысты бірдеңе жасап жатқан стартаптың Нью-Йорк немесе Лос-Анджелесте болғысы келуі әбден мүмкін.
Және соңғысы, егер жақсы инвестор сізге қазіргі орныңызда қалған жағдайда ғана қаржыландыруға уәде берген болса, онда сізге сол жерде қалған дұрыс шығар. Инвестор табу қиын. Көшу үшін нақты қаржыландыру ұсынысынан бас тартуға әдетте болмайды. [2]
Шындығында, инвесторлардың сапасы — стартап-хабтардың ең басты артықшылығы болуы мүмкін. Кремний алқабының инвесторлары Бостондағыларға қарағанда әлдеқайда батыл әрі белсенді. Біз қаржыландырған стартаптарды оларды бірінші болып байқаған, бірақ тым баяу әрекет еткен Бостон инвесторларының дәл мұрнының астынан батыс жағалаудың инвесторлары іліп әкеткенін қайта-қайта көрдім. Биылғы Бостондағы Demo Day күні мен тыңдармандарға бұл жағдайдың жыл сайын қайталанатынын, сондықтан егер оларға ұнаған стартапты көрсе, бірден ұсыныс жасау керектігін айттым. Соған қарамастан, бір айдың ішінде бұл жағдай тағы да қайталанды: YC қаржыландырған стартаптың негізін қалаушысымен небәрі бір апта бұрын танысқан батыс жағалаудың агрессивті венчурлік инвесторы оны бірнеше жылдан бері білетін Бостон инвесторын шаң қаптырып кетті. Бостон инвесторы не болып жатқанын түсінгенше, мәміле жасалып та қойған еді.
Бостон инвесторлары өздерінің консервативті екенін мойындайды. Кейбіреулер бұл қаланың байсалды әрі ұқыпты янкилік мінезінен туындайды деп сенгісі келеді. Бірақ Оккам ұстарасы шындықтың бұдан әлдеқайда көңіл көншітпейтінін көрсетеді. Бостон инвесторларының Кремний алқабының инвесторларына қарағанда консервативтірек болуының себебі — Чикаго инвесторларының Бостон инвесторларынан консервативтірек болуының себебімен бірдей. Олар стартаптарды дәл олар сияқты жақсы түсінбейді.
Батыс жағалаудың инвесторлары жауапкершіліксіз ковбой болғандықтан немесе жақсы ауа райы оларды оптимист қылғандықтан батылырақ емес. Олар батылырақ, себебі не істеп жатқандарын біледі. Олар — ең күрделі «қара гауһар» шаңғы трассаларында сырғанайтын шаңғышылар сияқты. Батылдық — венчурлік инвестицияның мәні. Үлкен қайтарымға жетудің жолы — шығындардан қашуға тырысу емес, үлкен сәттіліктердің бірнешеуіне міндетті түрде қол жеткізуді қамтамасыз ету. Ал үлкен сәттіліктер басында көбінесе тым тәуекелді болып көрінеді.
Facebook сияқты. Facebook Бостонда басталған. Бостондық венчурлік инвесторлардың оларға бірінші болып инвестиция құюға мүмкіндігі болды. Бірақ олар бас тартты, сондықтан Facebook Кремний алқабына көшіп, сол жерден ақша тартты. Олардан бас тартқан серіктес қазір бұл «қателік болып шығуы мүмкін» дейді.
Тәжірибе көрсеткендей, батылдық жеңеді. Батыс жағалау инвесторларының агрессивті әдістері олардың өздеріне кесірін тигізетін болса, оның болатын уақыты әлдеқашан жеткен еді. Кремний алқабы Бостоннан 1970 жылдардан бері алға озып келеді. Егер батыс жағалау инвесторлары үшін сазайын тартатын сәт болатын болса, ол Дотком көпіршігінің жарылуы болар еді. Бірақ содан бері батыс жағалау тек одан сайын алға ұзап кетті.
Батыс жағалаудың инвесторлары өз пайымдарына батыл әрекет ете алатындай дәрежеде сенімді; шығыс жағалаудың инвесторлары онша сенімді емес; бірақ шығыс жағалаудың инвесторлары бұлай байсалдылықтан әрекет етеді деп ойлайтындар батыс жағалау инвесторына мәмілені алдырып жатқан шығыс жағалау инвесторының жанталасқан реакциясын көруі керек еді.
Маманданудан туындайтын шоғырлануға қоса, стартап-хабтар сонымен қатар нарық болып табылады. Ал нарықтар әдетте орталықтандырылған болады. Қазірдің өзінде, трейдерлер кез келген жерде бола алатын заманда да олар бірнеше ғана қалаға шоғырланады. Бетпе-бет қарым-қатынастың мәмілелердің жасалуына нақты қалай әсер ететінін дөп басып айту қиын, бірақ оның сыры не болса да, технология оны әлі алмастыра алған жоқ.
Қолайлы бір уақытта University Ave бойымен серуендеп көрсеңіз, бес түрлі адамның телефон арқылы мәмілелер туралы сөйлесіп жатқанын құлағыңыз шалуы мүмкін. Шын мәнінде, Y Combinator-дың уақытының жартысын Бостонда өткізуінің бір себебі де осы: бұған жыл бойы шыдап жүру оңай емес. Дегенмен, тек бір ғана нәрсені ойлайтын адамдардың ортасында болу кейде шаршатса да, егер сіздің де көздеген мақсатыңыз дәл сол нәрсе болса, бұл — дәл сіз болуыңыз керек жер.
Жақында мен Google-да іздеу жүйесі бойынша жұмыс істейтін бір адаммен сөйлестім. Ол Yahoo-дағы көптеген адамдарды танитын, сондықтан екі компанияны салыстыруға өте ыңғайлы позицияда еді. Мен одан Google-дың іздеу саласында неге мықтырақ екенін сұрадым. Ол бұл Google-дың жасаған қандай да бір ерекше нәрсесіне байланысты емес, жай ғана олар іздеу жүйесін әлдеқайда жақсырақ түсінетіндігінде екенін айтты.
Міне, сондықтан да Кремний алқабы сияқты стартап-хабтарда стартаптар қарыштап дамиды. Стартаптар — алмас қырнау сияқты өте мамандандырылған бизнес. Ал стартап-хабтарда мұны өте жақсы түсінеді.
Ескертпелер
[1] Ұлтшылдық идея — бұған керісінше: стартаптар қай елде болса, сол елдің белгілі бір қаласында қалуы керек деген түсінік. Егер сізде шынымен «біртұтас әлем» көзқарасы болса, Лондоннан Кремний алқабына көшуді шешу Чикагодан Кремний алқабына көшуді шешуден еш айырмашылығы жоқ.
[2] Дегенмен, сізді қаржыландыратындай болып көрінетін инвесторды елемеуіңізге болады. Бір күні сізді қаржыландыратындай болып көріну — бұл инвесторлардың «Жоқ» деп айту тәсілі.
Осы мақаланың нобайларын оқып шыққаны үшін Сэм Альтманға, Джессика Ливингстонға, Харджит Таггарға және Кулвир Таггарға алғыс айтамын.
Бұл эссеге пікір қалдырыңыз.