Байлық салығы мен табыс салығын өзара қалай есептеуге болады? Егер үкімет 1% байлық салығын енгізсе, бұл табыс салығының қандай мөлшеріне тең болады?
Көптеген саясаткерлердің бұл тақырыпта сөйлеген сөздерінен олардың жауабын білмейтіні ғана емес, тіпті мұндай сұрақтың бар екенін де түсінбейтіні анық байқалады.
Шын мәнінде, олардың арасындағы айырбастау коэффициенті шамамен 20-ға тең. 1% байлық салығы 20% табыс салығына баламалы.
Байлық пен табыс салығының мөлшерлемелерін өзара айналдыру үшін, оны капиталдың кірістілік мөлшерлемесіне бөлу керек. 20 коэффициенті тәуекелсіз кірістілік мөлшерлемесі 5% құрайды деген болжамнан шығады. Тарихи тұрғыдан алғанда, бұл тым оптимистік болжам. 4% шынайырақ болар еді. Бірақ 5% да жарайды. [1]
Бір мысалды қарастырсақ, мұның қалай жұмыс істейтіні түсінікті болады. Сізде $100 бар делік, сіз осы капиталдан 5% кіріс аласыз және 20% табыс салығы бар. 5% кірістілік мөлшерлемесі бір жылдың соңында сіздің $100-ыңыз қосымша $5 табыс әкелгенін білдіреді. Бірақ сіз оның 20%-ын, яғни $1-ды табыс салығы ретінде төлеуіңіз керек, сондықтан салықтан кейінгі табысыңыз $4 болады. Жыл соңында салық төлегеннен кейін сізде $100 + $4 = $104 қалады.
Енді 20% табыс салығының орнына 1% байлық салығы бар деп елестетіп көріңіз. Жылдың соңында сіздің $100-ыңыз бұрынғыдай тағы $5 табыс әкелді. Бірақ сол жылы сіз $100 капиталыңыздың 1%-ын, яғни $1-ды байлық салығы ретінде төлеуге мәжбүр болдыңыз. Сондықтан жыл соңында сізде $99 + $5 = $104 қалады.
Байлық салығының әрбір 1%-ы табыс салығының 20%-ына тең.
Саясаткерлердің «бар болғаны 1%» байлық салығы туралы айту мәнерінен олардың мұны түсінбейтіні анық көрінеді. Олардың ешқайсысы табыс салығы мөлшерлемесіне «бар болғаны 20%» қосу туралы айтпас еді, бірақ бұл математикалық тұрғыдан бірдей нәрсе. [2]
Саясаткерлер қосымша 20% табыс салығының өте көп болатынын жақсы түсінеді. Және расында да, ең жоғарғы табыс салығы мөлшерлемесіне 20% қосқан АҚШ штаты төтенше жоғары салықтарға ие болар еді.
Қазіргі уақытта ең жоғары шекті табыс салығы мөлшерлемесі бар ел — Дания (60,5%). АҚШ-тың ең жоғарғы федералдық салық мөлшерлемесі — 37%, ал штаттық табыс салығының медианалық мөлшерлемесі Оклахома штатына тиесілі, ол 4,75% құрайды. Сондықтан медианалық жағдайда, табыс салығына қосымша 20% қосқан штаттың жалпы шекті салық мөлшерлемесі 37% + 4,75% + 20%, яғни 61,75% болар еді. [3]
Медианалық жағдайда, «бар болғаны 1%» байлық салығын қосу туралы айтатын АҚШ штатының саясаткерлері өз штатының тұрғындары үшін әлемдегі ең жоғары салықтарды енгізу туралы сөз қозғап отыр. Бұл жеңіл қабылдай салатын шешім емес.
Сондықтан қазіргі уақытта аз ғана саясаткерлер байлық пен табыс салығын өзара қалай есептеу керектігін түсінеді деп ойлаймын. Олардың бұл тақырып туралы айтуынан өздері ұсынып отырған нәрсенің қаншалықты салмақты екенін түсінбейтінін аңғаруға болады. Бірақ мен оларға мұны үйрете аламыз дегенге сенімдімін. Сұрақтың бар екенін түсінген соң, жауапты ұғыну қиын емес.
Ескертпелер
[1] Егер сіз капиталыңызды жоғалту қаупіне баруға дайын болсаңыз, одан да жоғары кірістілік мөлшерлемесін алуға болады. Бірақ салық мөлшерлемелерін өзара айналдыру үшін тәуекелсіз кірістілік мөлшерлемесін пайдаланған жөн, өйткені анти-инвестиция ретінде қарастырғанда, байлық салығы — мүлдем тәуекелсіз нәрсе: сіз бұл ақшаны үкіметке міндетті түрде қарыз боласыз. Ал кірістілік туралы сөз болғанда «тәуекелсіз» деген сөзді тырнақшаға алу керек болғанымен, қазір сіз айтып отырған тәуекелдер салық мөлшерлемелерін мағынасыз ететіндей апокалиптикалық дерлік сипаттағы қауіптер болып табылады.
[2] Дәл осы айырбастау коэффициенті капитал өсіміне де қолданылады. Бұл көбейткіштің негізі ақшаның жыл сайын немесе бір рет қана салыққа тартылуында жатыр. Шын мәнінде, бұл табыс әкелетін кез келген активтің құнын есептеу үшін қолданатын математикамен бірдей.
[3] Сіз штат салығының бір бөлігін федералды табыс салықтарыңыздан шегеріп тастай аласыз, бірақ шегеруге болатын соманың шегі бар, бұл шекті жағдайда біз жай ғана екі мөлшерлемені қосамыз дегенді білдіреді.
Осы мәтіннің нобайларын оқып шыққандары үшін Тревор Блэквеллге, Джессика Ливингстонға, Кэролин Левиге, Джон Левиге, Алекс Табаррокқа және Хардж Таггарға алғыс білдіремін.