Менің әкем — математик. Балалық шағымның көп бөлігінде ол Westinghouse компаниясында ядролық реакторларды модельдеумен айналысты.
Ол немен айналысқысы келетінін ерте түсінген сол бір бақытты жандардың бірі еді. Онымен балалық шағы туралы сөйлескенде, шамамен 12 жасында, «математикаға қызыға бастаған» кезінде айқын бір бетбұрыс болғанын байқайсыз.
Ол Уэльстің теңіз жағалауындағы шағын Пуллхели қалашығында өскен. Біз Google Street View арқылы оның мектепке баратын жолын қарап отырғанымызда, ол ауылдық жерде өскеннің керемет болғанын айтты.
«15 жасқа келгенде ішің пысқан жоқ па?» — деп сұрадым мен.
«Жоқ, — деді ол, — ол кезде мен математикаға қызығып кеткен едім».
Басқа бір әңгімеде ол маған есеп шығаруды шын мәнінде қатты жақсы көргенін айтты. Мен үшін математика оқулығындағы әр тараудың соңындағы жаттығулар жұмысты, не болмаса сол тарауда үйренгеніңді бекітудің бір әдісін білдіреді. Ал ол үшін есептердің өзі сый болатын. Әр тараудың мәтіні оларды шығаруға арналған жай ғана кеңес сияқты еді. Ол жаңа оқулықты алған бойда бірден барлық есептерді шығарып тастайтынын айтты — бұл мұғалімінің сәл қытығына тиетін, өйткені сынып кітапты біртіндеп өтуі керек еді.
Немен айналысқысы келетінін соншалықты ерте немесе соншалықты нық білетін адамдар аз. Бірақ әкеммен сөйлесу бізге — қалғандарымызға көмектесетін бір тәсілді есіме түсірді. Егер басқа адамдарға жұмыс болып көрінетін нәрсе сізге жұмыс болып көрінбесе, бұл — сіздің қолыңыздан келетін, сізге сай келетін іс. Мысалы, мен танитын көптеген бағдарламашылар, соның ішінде өзім де, қатені табу мен түзетуді (debugging) шынымен ұнатады. Мұны адамдар ашық айта бермейді; бұл безеуді сыққанды жақсы көрген сияқты бірдеңе. Бірақ бағдарламалаудың қаншалықты осыдан тұратынын ескерсек, бағдарламалауды ұнату үшін debugging-ті де ұнатуыңыз керек шығар.
Сіздің талғамыңыз басқаларға қаншалықты біртүрлі болып көрінсе, бұл сіздің немен айналысуыңыз керек екенінің соншалықты күшті дәлелі болуы мүмкін. Мен колледжде оқып жүргенімде достарыма ғылыми жұмыстар жазып беретінмін. Өзім өтпейтін сабақ үшін жұмыс жазу маған өте қызық болатын. Оның үстіне, олардың иығынан тау түскендей болатын.
Бір тапсырманың бір адамға азап, ал екіншісіне қуаныш болуы қызық көрінетін, бірақ ол кезде мен бұл теңсіздіктің нені білдіретінін түсінбедім, өйткені оны іздемеген едім. Немен айналысу керектігін шешу қаншалықты қиын болуы мүмкін екенін және кейде мұны детективтік романдағы істі ашқандай, елеусіз белгілер арқылы түсінуге тура келетінін білмеппін. Сондықтан көптеген адамдарға өздеріне тура осы сұрақты қойған көмектесер еді деп ойлаймын. Басқалар үшін жұмыс болып көрінетін, ал сіз үшін жұмыс болып көрінбейтін нәрсе не?
Осы мәтіннің нобайларын оқып шыққаны үшін Сэм Альтманға, Тревор Блэквеллге, Джессика Ливингстонға, Роберт Морриске және әкеме алғыс айтамын.