Стартапларның фәрештә раундларында конвертланучы вексельләрне күбрәк куллануларының сәбәбе — аларның килешүләрне тизрәк төзергә мөмкинлек бирүендә. Төрле инвесторларга төрле бәяләр тәкъдим итүне җиңеләйтеп, алар инвесторларның барысы да башка кем инвестицияләячәген көтеп торганда барлыкка килә торган тыгызлыкны (тупикны) өзәргә ярдәм итә.
Инвесторларның стартап турындагы фикеренә иң нык тәэсир итә торган нәрсә — башка инвесторларның фикере. Барысын да үзләре генә карар итүчеләр бик, бик аз. Теләсә кайсы стартап нигезләүчесе сезгә инвесторлардан иң еш ишетелә торган сорауның нигезләүчеләр яки продукт турында түгел, ә "тагын кем инвестицияли?" дигән сорау булуын әйтә ала.
Бу гадәттә тыгызлыкка китерә. Иске ысул белән билгеләнгән күләмдәге өлешләп (акцияле) акча җыю раунды атналарга сузылырга мөмкин, чөнки барлык фәрештәләр дә велосипед спринтындагы көндәшләр кебек, беренче булып алга ыргылганның артыннан бару өчен башта юри акрын гына барып, башкаларның карар бирүен көтеп утыралар.
Конвертланучы вексельләр беренче адым ясарга әзер инвесторларны түбәнрәк (эффектив) бәяләү белән бүләкләп, стартапларга мондый тоткарлыкны җиңәргә мөмкинлек бирә. Алар моңа лаек, чөнки күбрәк рискка баралар. Ron Conway инде инвестицияләгән стартапка акча салу күпкә куркынычсызрак; аның артыннан килүче исә югарырак бәя түләргә тиеш.
Конвертланучы вексельләрнең бәядә күбрәк сыгылмалылык бирүенең сәбәбе шунда: бәяләү чикләре (valuation caps) фактик бәяләү түгел, һәм вексельләрне төзү арзан һәм җиңел. Шуңа күрә сез югары ачыклыкта акча җыя (high-resolution fundraising ясый) аласыз: теләсәгез, һәр инвестор өчен аерым чикле аерым вексель булдыра аласыз.
Бу чикнең гел берөзлексез үсә баруы мәҗбүри түгел. Стартап үзләренә иң күп ярдәм итәр дип көтелгән инвесторларга да яхшырак шартлар тәкъдим итә ала. Мәсьәлә бары тик шунда: төрле инвесторлар, алар тәкъдим иткән ярдәм яки беренче булып акча салырга әзерлекләре сәбәпле, стартаплар өчен төрле кыйммәткә ия, һәм аларның шартлары шуны чагылдырырга тиеш.
Төрле инвесторлар өчен төрле шартлар — киләчәкнең ачыктан-ачык юлы. Базарлар һәрвакыт югарырак ачыклыкка (дискретлыкка) таба үсә. Моны эшләү өчен конвертланучы вексельләр куллану мәҗбүри дә түгелдер. Җитәрлек дәрәҗәдә гадиләштерелгән стандарт капитал (акция) шартлары белән (һәм инвесторларның һәм юристларның акцияле раундлар турындагы күзаллауларында беркадәр үзгәрешләр булганда), сез бу нәрсәне бурыч урынына турыдан-туры капитал өлеше белән дә эшли алыр идегез. Стартаплар өчен икесе дә ярый, бары тик үзләренең бәяләвен җиңел үзгәртә алсыннар.
Билгеләнгән күләмдәге акцияле раундларның бердәнбер проблемасы тоткарлыклар гына түгел иде. Тагын берсе — стартапларның алдан ук күпме акча җыячакларын билгеләргә тиеш булуы иде. Минемчә, стартап өчен конкрет бер санга бәйләнеп калу — хата. Әгәр инвесторларны ышандыру җиңел булса, стартап хәзер күбрәк җыярга тиеш, ә әгәр инвесторлар шикләнеп караса, стартап кечерәк сумманы алырга һәм аны компанияне тагын да ышандырырлык дәрәҗәгә җиткерү өчен кулланырга тиеш.
Стартаплардан оптималь раунд күләмен алдан сайлауларын көтү гадел түгел, чөнки бу инвесторларның реакциясенә бәйле, ә аларны алдан әйтеп бетереп булмый.
Билгеләнгән күләмдәге, күп инвесторлы фәрештә раундлары стартаплар өчен шулкадәр начар фикер ки, элек эшләрнең ничек шулай корылганына хәйран каласың. Бер ихтималлык шул: бу гадәт инвесторларның, мөмкинлек чыкканда, үзара сүз берләштерергә яратуларын чагылдыра. Ләкин минемчә, чын аңлатма артык явыз түгел. Минемчә, фәрештәләр (һәм аларның юристлары) мондый раундларны уйлап тормыйча гына венчур фондларның А сериясе (Series A) раундларын кабатлап оештырганнар. А сериясендә әйдәп баручы инвестор (lead) белән билгеләнгән күләмдәге капитал раунды мәгънәле, чөнки анда гадәттә бәхәссез лидер булган бер генә эре инвестор була. Билгеләнгән күләмдәге А сериясе раундлары болай да югары ачыклыкта. Ләкин раундта инвесторлар никадәр күбрәк булса, барысына да бер үк бәя бирү шулкадәр азрак мәгънәгә ия була.
Монда иң кызыклы сорау: югары ачыклыкта акча җыю инвесторлар дөньясы белән нәрсә эшләр? Кыюрак инвесторлар хәзер түбәнрәк бәяләр белән бүләкләнәчәк. Ләкин иң мөһиме, хитларга нигезләнгән бизнеста алар үзләре теләгән килешүләргә керә алачак. Шул ук вакытта "тагын кем инвестицияли?" тибындагы инвесторлар югарырак бәя түләп кенә калмаячак, ә иң яхшы килешүләргә бөтенләй керә алмый калырга да мөмкин.
Моның караламаларын укыганнары өчен Иммад Ахундка (Immad Akhund), Сэм Альтманга (Sam Altman), Джон Баутистага (John Bautista), Пит Куменга (Pete Koomen), Джессика Ливингстонга (Jessica Livingston), Дэн Сирокерга (Dan Siroker), Хардж Таггарга (Harj Taggar) һәм Фред Уилсонга (Fred Wilson) рәхмәт белдерәм.