Программистларның очрашуларны шулкадәр яратмауларының бер сәбәбе — аларның башка кешеләргә караганда бөтенләй башка төр график буенча яшәүләрендә. Очрашулар алар өчен күпкә кыйммәтрәккә төшә.
Графикның ике төре бар, мин аларны менеджер графигы һәм иҗат итүче графигы дип атар идем. Менеджер графигы — җитәкчеләр өчен. Ул һәр көне бер сәгатьлек интервалларга бүленгән традицион көндәлектә чагылыш таба. Кирәк булса, бер генә эш өчен берничә сәгатьне бүлеп куярга була, әмма гадәттә сез шөгылегезне сәгать саен алмаштырып торасыз.
Вакытны бу рәвешле файдаланганда, кем беләндер очрашу — фәкать гамәли мәсьәлә генә. Графигыгызда буш вакыт табыгыз, очрашу билгеләгез — һәм эш бетте.
Көчле һәм абруйлы кешеләрнең күбесе менеджер графигы буенча яши. Бу — идарә итү графигы. Әмма вакытны куллануның тагын бер ысулы бар, ул программистлар һәм язучылар кебек берәр нәрсә булдыручы кешеләр арасында таралган. Алар, кагыйдә буларак, вакытны ким дигәндә ярты көнлек берәмлекләр белән куллануны өстен күрәләр. Бер сәгатьлек кисәкләрдә яхшы итеп язып яки программалаштырып булмый. Бу вакыт эшкә керешеп китәр өчен чак кына җитә.
Иҗат итүче графигы буенча эшләгәндә, очрашулар — чын фаҗига. Бер генә очрашу да бөтен көннең икенче яртысын юкка чыгара ала, чөнки ул вакытны ике өлешкә бүлә, ә аларның һәрберсе җитди эш башкару өчен артык кыска. Моннан тыш, очрашуга барырга кирәклеген гел истә тотарга кирәк. Менеджер графигындагы кеше өчен бу бернинди дә проблема түгел. Киләсе сәгатьтә һәрвакыт нидер булачак; бердәнбер сорау — нәкъ менә нәрсә. Ә менә иҗат итүче графигындагы кешенең очрашуы булса, аңа бу турыда алдан ук уйланып йөрергә туры килә.
Иҗат итүче графигындагы кеше өчен очрашу билгеләү — exception (чыгарма) җибәрү кебек. Ул сезне бер эштән икенчесенә күчерергә генә мәҗбүр итми; ул сезнең эшләү режимыгызны бөтенләй үзгәртә.
Минемчә, бер очрашу кайвакыт бөтен көнгә йогынты ясарга мөмкин. Очрашу, гадәттә, көннең иртәнге яки төштән соңгы өлешен бүлгәләп, ким дигәндә ярты көнне әрәм итә. Ләкин моңа өстәп, кайвакыт чылбырлы эффект та барлыкка килә. Әгәр мин көннең икенче яртысы бүленәчәген белсәм, иртән җитдирәк берәр эш башлау ихтималым кими төшә. Бу артык сизгерлек кебек тоелырга мөмкин, әмма сез үзегез иҗат итүче булсагыз, үз хәлегезне күз алдына китерегез. Бернинди очрашуларсыз, эш өчен тулы бер буш көн алдында күңелегез күтәрелеп китмимени? Димәк, андый көнегез булмаганда, кәефегез нәкъ шулай ук төшә. Ә амбицияле проектлар, үз билгеләмәсе буенча, сезнең мөмкинлекләрегез чигендә башкарыла. Рухи күтәренкелекнең бераз гына кимүе дә аларны юкка чыгару өчен җитә.
Графикның һәр төре аерым алганда яхшы эшли. Проблемалар алар очрашканда туа. Хакимияткә ия кешеләрнең күбесе менеджер графигы буенча эшләгәнгә күрә, алар теләсәләр, һәркемне үз ешлыкларында яңгырарга мәҗбүр итә алалар. Ләкин аларның акыллыраклары, кул астындагы кайбер кешеләргә эш өчен озын өзлексез вакыт кисәкләре кирәк икәнен белсәләр, үзләрен тыялар.
Безнең очрак гадәти түгел. Барлык инвесторлар диярлек, шул исәптән мин белгән барлык венчур фондлары да, менеджер графигы буенча эшли. Әмма Y Combinator иҗат итүче графигы буенча яши. Rtm, Trevor һәм мин шулай эшлибез, чөнки без һәрвакыт шулай эшләдек, ә Jessica да күп очракта шулай итә, чөнки ул безгә яраклашты.
Безнең кебек компанияләр саны арта башласа, мин бөтенләй гаҗәпләнмәс идем. Минем уйлавымча, моннан берничә дистә ел элек стартап төзүчеләр джинсыдан костюмга күчүдән баш тарта алган кебек, хәзер дә алар менеджерга әйләнүгә каршы тора, яисә ким дигәндә бу мизгелне кичектерә алалар.
Ничек итеп без иҗат итүче графигында калып, шулкадәр күп стартапка киңәшләр бирә алабыз соң? Иҗат итүче графигы эчендә менеджер графигын охшаштырып ясауның классик алымын кулланып: билгеләнгән сәгатьләр (office hours) ярдәмендә. Атнасына берничә тапкыр мин үзебез акча салган стартап нигезләүчеләре белән очрашу өчен махсус вакыт кисәге билгелим. Бу вакыт кисәкләре эш көнемнең ахырында урнашкан, һәм мин билгеләнгән сәгатьләр эчендәге барлык очрашуларның нәкъ менә көн азагына туплануын тәэмин итүче язылу программасы яздым. Алар көнемнең ахырына туры килгәнгә күрә, бу очрашулар беркайчан да эшне бүлдерми. (Әгәр аларның эш көне минеке белән бер үк вакытта тәмамланмаса, очрашу, мөгаен, аларның эшен бүлдерәдер, әмма алар үзләре очрашу билгеләгән булгач, бу аларга кыйммәттер.) Тынгысыз чорларда бу билгеләнгән сәгатьләр кайвакыт озая һәм бөтен көнне кыса, ләкин алар аны беркайчан да өзми.
90 нчы елларда үзебезнең шәхси стартап өстендә эшләгәндә, мин көнне бүлүнең тагын бер хәйләсен уйлап таптым. Мин һәр көнне кичке аштан алып төнге сәгать 3 кә кадәр код яза идем, чөнки төнлә мине беркем дә бүлдерә алмый иде. Аннары көндезге 11 гә кадәр йоклый идем дә, килеп, кичке ашка кадәр үзем "бизнес эшләре" дип атаган нәрсәләр белән шөгыльләнә идем. Мин бу хакта ул чакта болай уйламаган идем, әмма асылда минем һәр көнемдә икешәр эш көне була иде: берсе — менеджер графигы буенча, икенчесе — иҗат итүче графигы буенча.
Менеджер графигы буенча эшләгәндә, сез иҗат итүче графигында беркайчан да теләмәячәк бер нәрсәне эшли аласыз: уйланылмаган, фараз кылуга корылган (спекулятив) очрашулар уздыра аласыз. Сез кем беләндер фәкать бер-берегезне танып-белү өчен генә дә очраша аласыз. Әгәр графигыгызда буш вакыт бар икән, нигә очрашмаска? бәлки, соңыннан бер-берегезгә ниндидер файдагыз тияр.
Кремний үзәнлегендәге (һәм, гомумән, бөтен дөньядагы) эшмәкәрләр гел шундый очрашулар үткәреп торалар. Менеджер графигында булсагыз, алар чынлыкта бушка төшә. Алар шулкадәр таралган ки, аларны тәкъдим итү өчен хәтта махсус тел дә бар: мәсәлән, "бергә кофе эчеп алырга" дип әйтү.
Ә менә иҗат итүче графигында булсагыз, мондый уйланылмаган очрашулар бик кыйммәткә төшә. Бу безне кыен хәлдә калдыра. Һәркем, башка инвесторлар кебек үк, безне дә менеджер графигы буенча яши дип уйлый. Шуңа күрә алар безне, без очрашырга тиеш дип санаган берәр кем белән таныштыралар яисә кофе эчәргә чакырып хат язалар. Бу вакытта безнең алда ике юл кала, һәм аларның икесе дә яхшы түгел: без алар белән очрашып, ярты көнлек эшебезне югалта алабыз; яисә очрашудан качарга тырышып, күрәсең, аларны үпкәләтәбез.
Күптән түгел генә без әле бу проблеманың төп сәбәбен үзебез дә аңлап бетерми идек. Без бары тик графигыбызны бозарга яисә кешеләрне рәнҗетергә тиешбез дип кенә кабул иттек. Ләкин мин хәзер монда ни булганын аңлагач, бәлки, өченче бер юл да бардыр: ике төрле графикны аңлатып берәр нәрсә язу. Бәлки, ахыр чиктә, менеджер графигы белән иҗат итүче графигы арасындагы каршылык киңрәк аңлашыла башласа, бу проблема да әзрәк борчыр.
Иҗат итүче графигындагыларыбыз компромисска барырга әзер. Безгә билгеле бер сандагы очрашулар үткәрергә кирәк булачагын аңлыйбыз. Менеджер графигындагылардан безнең бердәнбер соравыбыз — алар бу очрашуларның бәясен аңласыннар иде.
Моның караламаларын укыганнары өчен Сэм Альтманга (Sam Altman), Тревор Блэквеллга (Trevor Blackwell), Пол Бакхайтка (Paul Buchheit), Джессика Ливингстонга (Jessica Livingston) һәм Роберт Морриска (Robert Morris) рәхмәт белдерәм.
Бәйле язмалар: