pg.gimran.org

Финанслауның яңа манзарасы

Октябрь 2010 · Барлык эсселар

Пол Грэмның «Финанслауның яңа манзарасы» эссесы тәрҗемәсе. Төп нөсхә: https://paulgraham.com/superangels.html. Машина тәрҗемәсе (Gemini).

Translation of Paul Graham's essay 'The New Funding Landscape'. Original: https://paulgraham.com/superangels.html. Machine translation (Gemini).

Уннарча еллар буе диярлек бернинди үзгәреш кичермәгәннән соң, стартапларны финанслау өлкәсе хәзер, чагыштырмача алганда, чын чуалыш халәтендә тора дияргә була. Y Combinator'да без стартаплар өчен финанслау мохитендәге кискен үзгәрешләрне күрдек. Бәхеткә, шуларның берсе — бәяләмәләрнең күпкә югарырак булуы.

Без күргән бу тенденцияләр, мөгаен, бары тик YC белән генә бәйле түгелдер. Мин моның шулай булуын теләр идем, әмма төп сәбәп, мөгаен, безнең бу тенденцияләрне беренчеләрдән булып күрүебездә генәдер — өлешчә, без финанслаган стартаплар үзән (Valley) тормышына бик тирән береккән һәм яңа әйберләрнең файдасын бик тиз үзләштерә алганга, өлешчә, без закончалыкларны ачык күрерлек бик күп проектны финанслаганга күрә.

Хәзер без күргәнне, мөгаен, якындагы ике-өч елда һәркем күрер. Шуңа күрә мин безнең нәрсә күрүебезне һәм акча җәлеп итәргә теләсәгез, моның сезнең өчен нәрсә аңлатачагын аңлатып үтмәкче булам.

Супер-ангеллар

Сүземне стартапларны финанслау дөньясының элек ничек күренгәнен сурәтләүдән башлыйм. Элек инвесторларның бер-берсеннән нык аерылып торган ике төре бар иде: фәрештәләр (ангеллар) һәм венчур капиталистлары (VC). Ангеллар — үз акчаларының аз гына өлешен салучы аерым бай кешеләр, ә VC'лар исә башкаларның зур күләмдәге акчасын инвестицияләүче фонд хезмәткәрләре.

Уннарча еллар буе бары шул ике төр инвестор гына яшәп килде, әмма хәзер алар арасында өченче төр пәйда булды: «супер-ангеллар» дип аталганнар. [1] Һәм VC'лар, аларның килеп чыгуына җавап итеп, үзләре дә ангел стилендәге бик күп инвестицияләр ясый башладылар. Шулай итеп, элек ангеллар белән VC'лар арасында булган ачык чик бөтенләй юылды.

Элек ангеллар белән VC арасында «беркемнеке дә булмаган җир» бар иде. Ангеллар һәркайсы 20 меңнән 50 мең долларга кадәр акча сала иде, ә VC'лар, гадәттә, миллион яки аннан да күбрәк. Димәк, ангел раунды барлыгы якынча 200 мең доллар тәшкил иткән берничә ангел инвестициясе җыелмасын аңлата иде, ә VC раунды исә бер VC фонды (яки кайвакыт ике фонд) 1–5 миллион доллар салган A серияле раундны аңлатты.

Ангеллар һәм VC арасындагы бу «беркемнеке дә булмаган җир» стартаплар өчен бик уңайсыз иде, чөнки ул күпләр җәлеп итәргә теләгән суммага туры килә иде. Demo Day'дан чыккан күпчелек стартаплар якынча 400 мең доллар җыярга тели иде. Әмма моның кадәр акчаны ангел инвестицияләреннән бергә ямап чыгу бик кыен иде, ә күпчелек VC'ларга мондый кечкенә инвестицияләр кызык түгел иде. Менә шул — супер-ангелларның барлыкка килүенең төп сәбәбе. Алар базарга җавап бирә.

Инвесторларның яңа төре барлыкка килүе — стартаплар өчен зур яңалык, чөнки элек алар икәү генә иде һәм сирәк көндәшлек итә иде. Супер-ангеллар ангеллар белән дә, VC'лар белән дә көндәшлек итә. Бу акча җәлеп итү кагыйдәләрен үзгәртәчәк. Яңа кагыйдәләрнең нинди буласын әлегә белмим, әмма үзгәрешләрнең күбесе яхшы якка булыр кебек тоела.

Супер-ангел үзендә ангелның кайбер сыйфатларын да, VC сыйфатларын да йөртә. Алар, гадәттә, ангеллар кебек үк аерым шәхесләр. Чынлыкта, бүгенге супер-ангелларның күбесе башта классик төрдәге ангеллар иде. Әмма VC'лар кебек үк, алар башка кешеләрнең акчасын инвестицияли. Бу аларга ангеллардан зуррак суммалар салырга мөмкинлек бирә: хәзерге гадәти супер-ангел инвестициясе якынча 100 мең доллар тәшкил итә. Алар инвестиция карарларын, ангеллар кебек үк, тиз кабул итә. Һәм алар бер партнёрга исәпләгәндә VC'ларга караганда күпкә күбрәк — 10 тапкырга кадәр күбрәк — инвестиция ясыйлар.

Супер-ангелларның башкалар акчасын инвестицияләве VC'лар өчен икеләтә куркыныч булып тора. Алар стартаплар өчен генә түгел, инвесторлар өчен дә ярыша. Супер-ангеллар чынлыкта — тиз эш итүче, җиңелчә VC фондының яңа формасы. Ә технология дөньясында булганнар мондый төшенчәләр белән сыйфатлап була торган нәрсә барлыкка килгәндә гадәттә нәрсә буласын белә. Гадәттә ул искесен алмаштыра.

Шулай булырмы? Әлегә супер-ангеллардан акча алган стартапларның бик азы гына алга таба VC акчасын алудан баш тарта. Алар бары моны кичектереп торалар. Әмма бу барыбер VC'лар өчен проблема. VC акчасын алуны кичектергән кайбер стартаплар алган ангел акчасында шулкадәр яхшы үсәргә мөмкин ки, хәтта бүтән өстәмә акча җыярга кирәк тә тапмаячаклар. Ә VC раундларын уздырганнары исә моны эшләгәндә югарырак бәяләмәләргә ирешә алачак. Әгәр иң яхшы стартаплар А сериясе раундларын уздырганда 10 тапкырга югарырак бәяләнсә, бу җиңүчеләрдән килгән табышны VC'лар өчен кимендә ун тапкырга киметәчәк. [2]

Шуңа күрә мин супер-ангеллар VC фондларына җитди куркыныч тудыра дип саныйм. Ләкин аларны ниндидер дәрәҗәдә коткарып кала алырлык бер нәрсә бар — ул да булса стартап нәтиҗәләренең тигезсез бүленүе: бөтен табыш диярлек берничә зур уңышка тупланган. Стартапның көтелгән кыйммәте — аның Google булып китү ихтималы проценты ул. Димәк, җиңү абсолют керемнәр белән бәйле булган күләмдә, супер-ангеллар аерым стартаплар өчен барлык көрәшләрдә җиңеп тә, шул берничә зур җиңүчене эләктерә алмасалар, бөтен сугышны оттырырга мөмкиннәр. Һәм моның шулай булу ихтималы бар, чөнки алдынгы VC фондларының бренды яхшырак, һәм алар үз портфель компанияләре өчен күбрәк эшли ала. [3]

Супер-ангеллар бер партнёрга күбрәк инвестиция ясаганга күрә, аларның һәр инвестициягә төшкән партнёр өлеше азрак. Алар сезнең директорлар советындагы VC кебек сезгә шулкадәр үк игътибар бирә алмый. Бу өстәмә игътибарның бәясе күпме соң? Бу төрле партнёрларда нык аерылачак. Гадәти очраклар буенча әлегә уртак фикер юк. Шуңа күрә әлегә моны һәр стартап үзенчә хәл итә.

Бүгенгә кадәр VC'ларның үзләре өстәгән кыйммәт турында белдерүләре ниндидер дәрәҗәдә хөкүмәт белдерүләренә охшаган иде. Бәлки алар кәефегезне яхшырткандыр, әмма сезгә бары тик VC кына бирә ала торган масштабта акча кирәк булса, сезнең бүтән сайлау мөмкинлегегез юк иде. Хәзер исә VC'ларның көндәшләре барлыкка килгәч, бу алар тәкъдим иткән ярдәмнең базар бәясен билгеләячәк. Кызыгы шунда — аның нинди булачагын әлегә беркем дә белми.

Чынлап та зур булырга теләгән стартапларга бары тик иң алдынгы VC'лар гына бирә ала торган киңәшләр һәм элемтәләр кирәкме? Яисә супер-ангел акчасы да нәкъ шулай ук ярармы? VC'лар сезгә алар кирәк диячәк, ә супер-ангеллар кирәк түгел диячәк. Әмма дөреслек шунда: моны әлегә беркем белми, хәтта VC'лар һәм супер-ангеллар үзләре дә. Супер-ангеллар бары тик үзләренең яңа моделенең сынап карарга торырлык өметле булуын гына белә, ә VC'лар исә моның борчылырлык дәрәҗәдә өметле күренүен генә аңлый.

Раундлар

Нәтиҗә нинди генә булмасын, VC'лар белән супер-ангеллар арасындагы конфликт нигез салучылар өчен яхшы хәбәр. Һәм бу килешүләр өчен көндәшлекнең күбрәк булуы яхшырак шартлар дигәнне аңлатканы өчен генә түгел. Килешүләрнең бөтен төзелеше үзгәреп бара.

Ангеллар белән VC арасындагы иң зур аермаларның берсе — аларның сезнең компаниядән күпме өлеш теләвендә. VC'лар бик күп тели. А сериясе раундында, мөмкин булса, алар сезнең компаниянең өчтән бер өлешен алырга тели. Алар моның өчен күпме түләгәннәренә артык игътибар итми, ләкин алар күп алырга тели, чөнки алар ясый ала торган А сериясе инвестицияләре саны бик аз. Традицион А серияле инвестициядә VC фондыннан кимендә бер партнёр сезнең советта урын ала. [4] Совет әгъзалыгы якынча 5 ел барганлыктан һәм һәр партнёр бер үк вакытта якынча 10нан артык совет белән идарә итә алмаганлыктан, бу дигән сүз: бер VC фонды бер елда бер партнёрга нибары 2 А серияле килешү генә ясый ала. Ә бу үз чиратында аларның һәрберсендә компаниядән мөмкин кадәр зуррак өлеш алырга тиешлеген аңлата. VC үзенең 10 совет урынының берсен сезнең нибары берничә процентыгыз өчен сарыф итсен өчен, сез чыннан да бик өметле стартап булырга тиешсез.

Ангеллар, гадәттә, советта урын алмаганлыктан, аларда мондый чикләү юк. Алар сезнең берничә генә процентыгызны сатып алуга да бик шат. Һәм супер-ангеллар күп яктан мини VC фондлары булсалар да, алар ангелларның бу мөһим сыйфатын саклап калдылар. Алар советларда урын алмый, шуңа күрә сезнең компаниянең зур процентына мохтаҗ түгел.

Бу сез алардан тиешенчә азрак игътибар алачаксыз дигәнне аңлатса да, башка яклардан караганда бу яхшы яңалык. Нигез салучылар VC'лар теләгән кадәр өлеш бирергә беркайчан да яратмады. Берьюлы компаниянең бик зур өлешен бирү иде бу. А серияле килешүләр төзүче күпчелек нигез салучылар ярты акция өчен икеләтә азрак акча алуны, ә аннары беренче ярты акчаны кулланып кыйммәтен арттырганнан соң, акцияләрнең икенче яртысы өчен нинди бәяләмә ала алуларын күрүне өстен күрер иде. Әмма VC'лар беркайчан да мондый сайлау мөмкинлеге бирмәде.

Хәзер стартапларның башка альтернативасы бар. Хәзер зурлыгы буенча якынча А серияле раундларның яртысы кадәр булган ангел раундларын җыю җиңел. Без финанслаган күп кенә стартаплар бу юлны сайлый, һәм мин моның гомумән стартаплар өчен хас булачагын фаразлыйм.

Гадәти зур ангел раунды, мәсәлән, 4 миллион долларлык пре-мани бәяләү чиге (valuation cap) булган конвертацияләнә торган вексель (convertible note) нигезендә 600 мең доллар тәшкил итәргә мөмкин. Димәк, вексель акциягә әйләнгәч (соңрак үткәреләчәк раундта яки компания сатылганда), шул раундтагы инвесторлар компаниянең 0,6 / 4,6, ягъни 13% өлешен алачак. Бу, аны шулкадәр иртә уздырсагыз, А сериясе раундында сез гадәттә бирә торган 30-40% белән чагыштырганда күпкә азрак. [5]

Ләкин бу уртача зурлыктагы раундларның өстенлеге азрак «сыеклануда» (dilution) гына түгел. Сез контрольне дә азрак югалтасыз. Ангел раундыннан соң нигез салучылар, кагыйдә буларак, компания белән идарәне саклап кала, ә менә А сериясе раундыннан соң алар еш кына идарәне югалта. А сериясеннән соң советның традицион структурасы — ике нигез салучы, ике VC һәм (күзлектәгечә) нейтраль бишенче кеше. Моннан тыш, А сериясе шартлары, гадәттә, инвесторларга төрле мөһим карарларга, шул исәптән компанияне сатуга вето кую хокукын бирә. Эшләр яхшы барганда, А сериясеннән соң нигез салучылар гадәттә де-факто зур контрольгә ия була. Ләкин бу элеккеге кебек үзең теләгәнне эшли алу белән бер түгел.

Ангел раундларының өченче һәм шактый мөһим өстенлеге — аларны җыюның стрессы азрак булуы. Элек гадәти А серияле раундны үткәрү атналар, хәтта айлар ала иде. VC фирмасы бер елда бер партнёрга 2 генә килешү ясый алганда, алар кайсысын сайлауда бик сак булалар. Традицион А сериясе раундын алу өчен сезгә берничә очрашу узарга кирәк, һәм бу фирма тулысынча «әйе» яки «юк» дип әйтә торган партнёрларның тулы җыелышы белән тәмамлана. Нигез салучылар өчен чын куркыныч нәрсә шунда: А сериясе раундлары озак вакыт алуда гына түгел, ә шул озак процесс ахырында VC'лар барыбер «юк» дип әйтергә мөмкин. Тулы партнёрлар җыелышыннан соң кире кагылу ихтималы уртача 25% тирәсе тәшкил итә. Кайбер фирмаларда ул хәтта 50% тан артык.

Нигез салучыларның бәхетенә, VC'лар күпкә тизрәк эшли башлады. Хәзер Үзәндәге VC'ларга 2 айга караганда 2 атна вакыт кирәк булу ихтималы зуррак. Ләкин алар барыбер ангеллар һәм супер-ангеллар кебек тиз түгел; аларның иң тәвәккәлләре кайвакыт берничә сәгать эчендә карар чыгара.

Ангел раундын җыю тизрәк кенә түгел, сез процесс барышында ук кире элемтә алып торасыз. Ангел раунды А сериясе кебек «я барысы, я бернәрсә дә түгел» принцибына корылмаган. Ул җитдилек дәрәҗәсе төрле булган күп кенә инвесторлардан тора: сүзендә нык торучы намуслыларыннан алып, «раунд тулып килгәндә янәшәмә килерсең» кебек сүзләр белән сылтау табучыларга кадәр. Сез гадәттә иң ышанычлы инвесторлардан акча җыя башлыйсыз һәм әкренләп шикләнүчеләргә таба барасыз, ә раунд тула барган саен аларның кызыксынуы арта.

Һәр этапта сез эшегезнең ничек баруын белеп торасыз. Инвесторлар суынса, сезгә азрак җыярга туры килер, ләкин ангел раундында инвесторлар суынганда, процесс тулы партнерлар җыелышыннан соң VC фонды сезне кире каккандагы кебек шартлап, сезне бернәрсәсез калдырмый, ә киресенчә, йомшак кына сүнә. Әгәр дә инвесторлар бик кызыксынса, сез раундны тизрәк ябып кына калмыйча, хәзер конвертацияләнә торган вексельләр нормага әйләнгәнгә күрә, ихтыяҗны чагылдыру өчен хәтта бәяне күтәрә аласыз.

Бәяләмә

Шулай да, VC'ларның супер-ангеллардан өстен чыга торган үз кораллары бар, һәм алар аны куллана башладылар. VC'лар да ангел күләмендәге инвестицияләр ясый башлады. «Ангел раунды» термины андагы барлык инвесторларның ангел булуын аңлатмый; ул бары раундның структурасын тасвирлый. Анда катнашучылар арасында бер-ике йөз мең салучы VC'лар көннән-көн күбрәк күренә. Һәм VC'лар ангел раундларына инвестиция салганда, алар супер-ангеллар яратмаган әйберләрне эшли ала. VC'лар ангел раундларында бәяләмәгә бик сизгер түгел — өлешчә алар гомумән шундый булганга, өлешчә алар ангел раундларындагы керемнәргә артык игътибар итмәгәнгә, чөнки моны алар соңрак булачак А сериясе раундларына стартаплар туплау ысулы дип кенә күрәләр. Шуңа күрә ангел раундларына инвестиция салучы VC'лар аларда инвестицияләүче ангеллар һәм супер-ангеллар өчен бәяләмәләрне күтәреп җибәрә ала. [6]

Кайбер супер-ангеллар бәяләмәләргә игътибар итә кебек. Берничәсе Demo Day'дан соң YC финанслаган стартаплардан аларның бәяләмәләре артык югары булганга баш тартты. Стартаплар өчен бу проблема түгел иде; билгеләмә буенча, югары бәяләмә — аны кабул итәргә җитәрлек инвесторлар әзер иде дигәнне аңлата. Ләкин супер-ангелларның бәяләмәләр аркасында бәйләнеп торуы миңа сер булып тоелды. Зур керемнәрнең бары берничә зур уңыштан гына килүен һәм, шуңа күрә, сезнең кайсы стартапларны сайлавыгыз аларга күпме түләвегезгә караганда күпкә мөһимрәк булуын алар аңламыйлар идеме әллә?

Бу турыда бераз уйланып һәм кайбер башка билгеләрне күзәткәннән соң, миндә супер-ангелларның үзләре күренгәнгә караганда акыллырак булуын аңлатучы бер теория туды. Әгәр алар тиз арада сатыла торган стартапларга акча салырга өметләнәләр икән, супер-ангелларның түбән бәяләмәләр теләве бик табигый булыр иде. Әгәр сез киләсе Google'ны тотып алырга өметләнәсез икән, бәяләмәнең 20 миллион булуы сезне борчырга тиеш түгел. Әмма сез 30 миллионга сатып алыначак компанияләрне эзлисез икән, бу сезне борчый. 20гә керсәгез һәм компания 30га сатылса, сез нибары 1,5х кына аласыз. Алайса Apple акцияләрен алу да җитә.

Шуңа күрә кайбер супер-ангеллар тиз сатылырга мөмкин булган компанияләрне эзләгән булса, бу аларның ни өчен бәяләмәләр турында кайгыртуын аңлатыр иде. Ләкин ни өчен алар шундыйларны эзләргә тиеш? Чөнки «тиз» сүзенең мәгънәсенә карап, бу чынлыкта бик табышлы булырга мөмкин. 30 миллионга сатып алынган компания VC өчен уңышсызлык булып тора, ләкин ул ангел өчен 10х табыш булырга мөмкин, һәм өстәвенә, тиз 10х табыш. Инвестицияләрдә иң мөһиме — керем тизлеге (rate of return); сез алган тапкырлык түгел, ә елына нинди тапкырлык алуыгыз. Әгәр супер-ангел бер елда 10х алса, бу VC үз компаниясен 6 елдан соң биржага чыгарып (IPO) алырга өметләнгәннән күпкә югарырак керем тизлеге булып тора. Шул ук керем тизлеген алу өчен VC 10^6 — бер миллион тапкыр күбрәк алырга тиеш булыр иде. Хәтта Google да моңа якын килә алмады.

Шуңа күрә, минемчә, супер-ангелларның кимендә кайберләре сатылачак компанияләрне эзли. Дөрес компанияләр урынына дөрес бәяләмәләр алуга игътибар итүнең бердәнбер акыллы аңлатмасы шул. Әгәр шулай булса, алар белән эш итү VC'лар белән эшләгәннән аерылып торачак. Алар бәяләмәләрдә таләпчәнрәк булачак, ләкин иртәрәк сатырга теләсәгез, җиңелрәк ризалашачак.

Фараз

Кем җиңәр, супер-ангеллармы яки VC'лармы? Минемчә, җавап шундый: икесеннән дә кайберләре. Һәркайсы бер-берсенә охшашрак булачак. Супер-ангеллар зуррак суммалар сала башлар, ә VC'лар акрынлап күбрәк һәм кечерәк инвестицияләрне тизрәк ясау юлларын табар. Моннан ун ел узгач, уенчыларны бер-берсеннән аеруы кыен булыр һәм, мөгаен, һәр төркемнән дә исән калучылар булыр.

Бу нигез салучылар өчен нәрсә аңлата? Бу шуны аңлата: хәзерге вакытта стартаплар ала торган югары бәяләмәләр мәңгелеккә калмаска мөмкин. Бәяләмәләр бәягә сизгер булмаган VC'лар тарафыннан күтәрелгән күләмдә, әгәр VC'лар супер-ангеллар кебегрәк була башласа һәм бәяләмәләр буенча саранлана башласа, алар янә төшәчәк. Бәхеткә, бу чыннан да килеп чыкса, аңа еллар кирәк булачак.

Кыска вакытлы фараз — инвесторлар арасында көндәшлек артачак, бу сезнең өчен яхшы яңалык. Супер-ангеллар тизрәк эш итеп VC'ларның астына казырга тырышачак, ә VC'лар бәяләмәләрне күтәреп супер-ангелларны җиңәргә теләячәк. Бу исә нигез салучылар өчен камил комбинациягә китерәчәк: югары бәяләмәләр белән тиз ябыла торган финанслау раундлары.

Ләкин онытмагыз, бу комбинациягә ирешү өчен сезнең стартап супер-ангеллар өчен дә, VC'лар өчен дә кызыклы булырга тиеш. Әгәр сезнең халыкка чыгу (IPO) потенциалыгыз юк кебек күренсә, сез ангел раундының бәяләмәсен күтәрү өчен VC'ларны куллана алмаячаксыз.

Ангел раундында VC булуның бер куркынычы бар: сигнал куркынычы (signalling risk) дип аталган нәрсә. Әгәр VC'лар моны соңрак күбрәк инвестицияләү өмете белән генә эшләсә, алар моны эшләмәсә нәрсә булыр? Бу башкаларның барысына да алар сезне начар дип саный дигән сигнал булып тора.

Сез моның өчен күпме борчылырга тиеш? Сигнал куркынычының җитдилеге сезнең никадәр алга китүегезгә бәйле. Әгәр киләсе тапкыр акча җыярга кирәк булганда, айдан-ай керемнең яки трафикның үсүен күрсәтүче графикларыгыз булса, сез гамәлдәге инвесторларыгыз җибәргән бернинди сигналлар турында да борчылырга тиеш түгелсез. Сезнең нәтиҗәләрегез үзе өчен сөйләр. [7]

Ә менә киләсе тапкыр акча җыярга кирәк булганда сезнең әле төгәл нәтиҗәләрегез булмаса, инвесторларыгызның күбрәк салмаганда нинди хәбәр бирәчәге турында күбрәк уйланырга туры килергә мөмкин. Сезгә моның өчен күпме борчылырга кирәклеген мин әле төгәл белмим, чөнки VC'ларның ангел инвестицияләре ясавының бу бөтен күренеше бик яңа. Ләкин минем сизүемчә, артык борчылырга кирәкми. Сигнал куркынычы — нигез салучылар борчыла торган, әмма чынлыкта проблема булмаган нәрсәләрнең берсе кебек күренә. Кагыйдә буларак, яхшы стартапны юкка чыгара алырлык бердәнбер нәрсә — стартапның үзе. Мәсәлән, көндәшләре зыян китергәннән күрә стартаплар үзләре үзләренә күпкә ешрак зыян сала. Минем уйлавымча, сигнал куркынычы да шушы категориягә керә.

YC финанслаган стартапларның ангел раундларында VC'лардан акча алу куркынычын киметү өчен эшләгән бер гамәле — теләсә кайсы бер VC'дан артык күп акча алмау. Әгәр сездә акчаны кире кагу мөмкинлеге булса, бәлки бу ярдәм итәр.

Бәхеткә, андый стартаплар саны көннән-көн артачак. Эчке ярыш дип кенә атап булырлык уннарча еллар дәвамындагы ярыштан соң, стартапларны финанслау бизнесы ниһаять чын көндәшлеккә ирешә. Бу кимендә берничә ел дәвам итәр, бәлки күпкә озаграк та. Базарның нинди дә булса зур җимерелүе булмаса, якындагы берничә ел стартаплар өчен акча җәлеп итүгә яхшы вакыт булачак. Һәм бу бик дулкынландыргыч, чөнки бу тагын да күбрәк стартаплар барлыкка киләчәк дигәнне аңлата.

Искәрмәләр

[1] Мин аларның «Мини-VC» һәм «Микро-VC» дип аталганын да ишеткәнем бар. Кайсы атама калыр — белмим.

Аларның берничә элгәре бар иде. Рон Конвейның 1990 еллардан ук ангел фондлары бар иде, ә кайбер яклардан First Round Capital VC фондына караганда супер-ангел төренә якынрак тора.

[2] Бу аларның гомуми керемен ун тапкырга киметмәс иде, чөнки соңрак инвестицияләү, мөгаен, (а) уңышсыз инвестицияләрдән азрак югалтуга китерер, һәм (б) аларга стартапларның хәзерге кебек зур өлешен алырга мөмкинлек бирмәс иде. Шуңа күрә аларның керемнәре белән нәрсә буласын төгәл фаразлау кыен.

[3] Инвесторның бренды күбесенчә аларның портфель компанияләренең уңышына бәйле. Шулай итеп, алдынгы VC'ларның супер-ангеллар алдында зур бренд өстенлеге бар. Әгәр алар моны барлык иң яхшы яңа стартапларны алу өчен куллансалар, бу өстенлекне даими итә алырлар иде. Ләкин алар моны булдыра алырлар дип уйламыйм. Барлык иң яхшы стартапларны алу өчен, сез аларга сезне теләтергә генә түгел, үзегез дә аларны теләргә тиешсез; сез аларны күргәч танырга тиешсез, ә бу күпкә кыенрак. Супер-ангеллар VC'лар күз уңыннан ычкындырган йолдызларны эләктереп алачак. Һәм бу иң алдынгы VC'лар белән супер-ангеллар арасындагы бренд аермасының әкренләп юылуына китерәчәк.

[4] Традицион А сериясе раундында VC'лар сезнең советка ике партнёрны урнаштырса да, хәзер VC'лар элек ангел раунды советы дип саналган, ике нигез салучы һәм бер VC'дан торган советка күчеп, совет урыннарын саклый башларга мөмкин дигән билгеләр бар. Бу шулай ук компанияне һаман да контрольдә тотуларын аңлатса, нигез салучылар өчен отышлы.

[5] А сериясе раундында, гадәттә, сезгә VC'лар сатып алган акцияләр күләменнән күбрәк өлеш бирергә туры килә, чөнки алар шулай ук «опционнар пулы» (option pool) калдыру өчен үз өлешегезне сыеклавыгызны таләп итә. Шулай да, мин бу гадәтнең әкренләп юкка чыгачагын фаразлыйм.

[6] Нигез салучылар өчен иң яхшысы, әгәр алар моңа ирешә алсалар, — бәяләү чиге булмаган конвертацияләнә торган вексель (uncapped convertible note). Бу очракта ангел раундында салынган акча, киләсе раундның бәяләмәсе нинди генә зур булмасын, шул бәя буенча акциягә әйләнә. Ангеллар һәм супер-ангеллар чикләнмәгән вексельләрне яратмаска омтыла. Алар компаниянең күпме өлешен сатып алуларын күз алдына да китерә алмый. Әгәр компания уңышлы булса һәм киләсе раундның бәяләмәсе югары булса, аларга аның бик кечкенә генә кисәге калырга мөмкин. Шуңа күрә чикләнмәгән вексельләргә ризалашып, ангел раундларындагы бәяләмәләр белән кызыксынмаган VC'лар супер-ангеллар тигезләшергә теләмәгән тәкъдимнәр ясый ала.

[7] Әлбәттә, әгәр сезгә башка беркайчан да өстәмә акча җыярга кирәк булмаса, сигнал куркынычы бөтенләй проблема түгел. Әмма стартаплар бу мәсьәләдә еш кына ялгыша.

Бу язманың караламаларын укыганнары өчен Сэм Альтманга, Джон Баутистага, Патрик Коллисонга, Джеймс Линденбаумга, Рид Хоффманга, Джессика Ливингстонга һәм Хардж Таггарга рәхмәт белдерәм.